Система Orphus

Описание: Описание: Описание: Описание: Описание: C:\Users\user\AppData\Local\Temp\LSoft\CdbSearchClient\836832d9-f7d0-4485-aa04-7fce341e9da0\document.files\image001.jpg

КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН МЫЙЗАМЫ

2017-жылдын 24-февралы № 34

Пробация жөнүндө

2017-жылдын 12-январында

Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңеши тарабынан кабыл алынган

 

1-глава. Жалпы жоболор

1-берене. Пробациянын максаттары жана милдеттери

1. Коомдун жана мамлекеттин коопсуздугун камсыз кылуу, пробациянын кардарларын түзөө жана кайра социалдаштыруу үчүн шарттарды түзүү, алардын жаңы укук бузууларды жасоосун эскертүү пробациянын максаттары болуп саналат.

2. Пробациянын милдеттери:

1) коомдон обочолонтууга байланышпаган жазык жазаларын жана жазык-укуктук таасир этүүнүн мажбурлоо чараларын жазык аткаруу мыйзамдарында белгиленген тартипте аткаруу;

2) белгилүү бир мөөнөткө эркиндигинен ажыратуу (мындан ары - эркиндигинен ажыратуу) түрүндө жазадан шарттуу-мөөнөтүнөн мурда бошотулган адамдарга көзөмөлдү жүзөгө ашыруу;

3) жүрүм-турумду түзөө, укукка баш ийген жашоо ыңгайын калыптандыруу;

4) пробациянын кардарынын ким экендигин иликтөө, социалдык-психологиялык портретти түзүү;

5) пробациянын кардарларынын укуктарын, эркиндиктерин жана мыйзамдуу таламдарын камсыз кылуу;

6) пробациянын кардарын жабырлануучу менен жараштыруу;

7) пробациянын кардарлары тарабынан укук бузуулардын жасалышын алдын алуу;

8) социалдык жана реабилитациялык программаларды ишке ашырууну координациялоо;

9) тескери мүнөздөлүүчү пробациянын кардарларынын башка пробациянын кардарларына терс таасир этүүсүн жокко чыгаруу;

10) пробациянын кардарларына карата коомдун стигмасын жокко чыгаруу жана андан арылуу.

2-берене. Пробациянын укуктук негизи

Пробациянын укуктук негизин Кыргыз Республикасынын Конституциясы, Жазык кодекси, Жоруктар жөнүндө кодекси, Жазык-процесстик кодекси, Жазык-аткаруу кодекси, ушул Мыйзам, пробация чөйрөсүндөгү укуктук мамилелерди жөнгө салган, анын ичинде коомдон обочолонтпостон жазаны жана жазык-укуктук таасир этүүнүн мажбурлоо чараларын аткаруу жана өтөө тартибин жана шарттарын белгилеген башка ченемдик укуктук актылар, ошондой эле Кыргыз Республикасы катышуучусу болуп саналган, мыйзамда белгиленген тартипте күчүнө кирген эл аралык келишимдер түзөт.

3-берене. Ушул Мыйзамда колдонулуучу негизги түшүнүктөр

Ушул Мыйзамда төмөнкүдөй негизги түшүнүктөр колдонулат:

1) пробация - бул инсанды социалдык изилдөөгө негизделген жана пробациянын кардарларын түзөөгө, алардын укук бузууларды жасоосунун алдын алууга, аларга социалдык көмөк көрсөтүүгө жана аларга карата кайра социалдаштыруу боюнча чараларды көрүүгө багытталган жеке социалдык-укуктук программаларга алардын ыктыярдуу катышуусунда аларга карата мамлекеттик мажбурлоо, коомдук таасир этүү чараларынын комплексин колдонуучу мамлекеттин социалдык-укуктук институту;

2) пробациялык баяндама - инсанга жүргүзүлгөн социалдык-психологиялык изилдөөлөр, социалдык-тиричилик шарттарын жана кылмыш жасоого түрткү берген башка жагдайларды жана коомдон обочолонтуу жана жазык-укуктук жазалар жана жазык-укуктук таасир этүүнүн мажбурлоо чаралары менен байланышпаган, жазык жазаларын колдонуу мүмкүндүгү (мүмкүн эместиги) жөнүндө жыйынтыгы боюнча пробация органдарынын корутундусу;

3) пробациялык көзөмөл - пробациянын кардарларына сот тарабынан аларга жүктөлгөн милдеттердин аткарылышы жана алардын жүрүм-турумуна контроль боюнча пробациялык көзөмөлдө турган адамга карата аны оң жолго салуу жана кайра социалдаштыруу, жүрүм-турумун түзөө, ошондой эле алардын жаңы укук бузууларды жасоолорун алдын алуу максатында жеке иштелип чыгуучу жана ишке ашырылуучу социалдык-укуктук мүнөздөгү чаралардын комплексин колдонуу боюнча пробация органынын иши;

4) пробация органы - коомдон обочолонтуу жана жазык-укуктук таасир этүүнүн мажбурлоо чаралары менен байланышпаган жазык жазаларын аткарууну, түзөтүү мекемелеринен мөөнөтүнөн мурда шарттуу бошотулган адамдарга көзөмөлдү социалдык-укуктук иш-милдеттерди аткаруу менен жүзөгө ашыруучу ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган;

5) социалдык көмөк көрсөтүү - социалдык-укуктук жардам көрсөтүүнүн жеке программаларынын негизинде пробациянын кардарлары оор турмуштук кырдаалдан арылуусуна багытталган чаралардын комплекси;

6) кайра социалдаштыруу - пробациянын кардарынын жазаны же жазык-укуктук таасир этүүнүн мажбурлоо чарасын өтөгөндөн кийин аны коомго оң интеграциялоого түрткү берүүчү социалдык байланыштарды калыбына келтирүү процесси;

7) социалдык-укуктук жардам көрсөтүүнүн жеке программасы - пробация органы тарабынан түзүлүүчү пробациянын кардарынын инсандыгын жана керектөөлөрүн иликтөөгө негизделген социалдык-укуктук жардам көрсөтүү программасы;

8) оор турмуштук кырдаал - адамдын алардын кесепеттеринен өз алдынча арыла албаган укук бузууларды жасоонун себептери жана шарттары болуп саналган объективдүү жана жеке кырдаалдардын жыйындысы;

9) пробация тутуму - пробациянын милдеттерин аткарууга жана максаттарына жетишүүгө тартылган пробация органдарынын, мамлекеттик органдардын, жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын, коомчулуктун жыйындысы;

10) социалдык турак жай - мамлекеттик, муниципалдык же жеке менчикте турган жана пробациянын кардарларынын туруктуу же убактылуу жашап туруусу үчүн арналган турак жайлар, анын ичинде адистештирилген турак жай фондунун турак жайлары.

4-берене. Пробациянын принциптери

Пробациянын негизги принциптери болуп төмөнкүлөр саналат:

1) мыйзамдуулук;

2) гуманизм;

3) пробациянын кардарынын укуктары менен эркиндиктерин сактоо жана урматтоо;

4) укук бузуулардан жабырлангандардын укуктарын жана кызыкчылыктарын урматтоо;

5) кайра социалдаштыруу процессин жекелештирүү, улантуучулук жана үзгүлтүксүздүк;

6) ачыктык жана айкындык;

7) социалдык-укуктук жардам көрсөтүүнүн жеке программасын аткарууга ыктыярдуу катышуу жана анын пробациянын кардары үчүн жеткиликтүүлүгү;

8) пробациянын кардарларына түзөтүүчү таасир этүү жана аларды кайра социалдаштыруу менен жазык-укуктук таасир этүүнүн жазаларын жана мажбурлоо чараларын бириктирүү;

9) пробациянын кардарынын жана анын үй-бүлөсүнүн жеке турмушунун купуялыгы.

5-берене. Пробациянын кардарлары

1. Пробациянын кардарлары болуп төмөнкүлөр саналат:

1) соттун өкүмү менен коомдон обочолонтпостон жаза жана жазык-укуктук таасир этүүнүн мажбурлоо чараларынын төмөнкүдөй түрлөрү белгиленген адамдар:

а) коомдук иштер;

б) белгилүү бир кызмат орундарын ээлөө же белгилүү бир иш менен алектенүү укугунан ажыратуу;

в) түзөтүү иштери;

г) эркиндигин чектөө;

д) жашы жете электерге карата тарбиялоо мүнөзүндөгү мажбурлоо чаралары жана эскертүү менен жүрүм-турумун чектөө;

е) пробациялык көзөмөлдү колдонуу менен жазык жазасынан бошотуу;

2) эркиндигинен ажыратуу түрүндө жаза өтөөдөн мөөнөтүнөн мурда шарттуу бошотулгандар жана көзөмөлдө тургандар;

3) бир жылдын ичинде жаза өтөө боюнча түзөтүү мекемелеринен бошотууга тийиш болгондор.

2. Пробациянын кардарлары болуп ошондой эле аларга карата социалдык изилдөө жүзөгө ашырылган төмөнкүдөй адамдар саналат:

1) аларга карата сот тарабынан пробациялык баяндаманы даярдоо белгиленген айыпталуучулар;

2) эркиндигинен ажыратуу түрүндө жаза өтөөдөн мөөнөтүнөн мурда шарттуу бошотулууга тийиш болгон соттолгондор.

6-берене. Пробациянын кардарларынын укуктары жана милдеттери

1. Пробациянын кардарлары укуктарга, эркиндиктерге ээ жана Кыргыз Республикасынын Конституциясында, Жазык кодексинде, Жоруктар жөнүндө кодексинде, Жазык-процесстик кодексинде, Жазык-аткаруу кодексинде, ушул Мыйзамда жана башка мыйзам актыларында белгиленген чектөөлөр менен Кыргыз Республикасынын жарандарынын милдеттерин көтөрөт.

2. Пробациянын кардарлары төмөнкүлөргө укуктуу:

1) жазаны жана жазык-укуктук таасир этүүнүн мажбурлоо чараларын өтөөнүн, пробациялык көзөмөлдүн шарттары жана тартиби жөнүндө маалыматты суратууга жана алууга;

2) жардамдын жана консультациянын түрлөрү жөнүндө маалыматты суратууга жана алууга;

3) өзүнүн укуктары жана милдеттери жөнүндө түшүндүрмөлөрдү суратууга жана алууга;

4) кайра социалдаштыруу программаларына катышууга;

5) жардамды жана көмөк көрсөтүүлөрдүн ушул Мыйзамда жана башка ченемдик укуктук актыларда каралган башка формаларын алууга;

6) пробация органынын аракеттерине жана чечимдерине даттанууга.

3. Пробациянын кардарлары төмөнкүлөргө милдеттүү:

1) мыйзамдарда жана соттун өкүмүндө белгиленген милдеттерди аткарууга;

2) мыйзамда белгиленген мөөнөттө пробация органдарында каттоого турууга жана пробация органдарынын персоналынын талаптарын аткарууга;

3) пробация органдарынын талабы боюнча зарыл маалыматты берүүгө;

4) берилген жардамды багыты боюнча пайдаланууга.

7-берене. Пробациянын негизги формалары

Пробациянын максаттарына жетишүү жана милдеттерин аткаруу төмөнкүдөй формаларда жүзөгө ашырылат:

1) жазык-аткаруу мыйзамдарына ылайык пробациянын кардарларына контролдук жана көзөмөлдүк кылуу жана тарбиялык таасир этүү;

2) пробациянын кардарларына оор турмуштук кырдаалдан чыгууда жана кайра социалдаштырууда көмөк көрсөтүү, жеке социалдык укуктук программаларды иштеп чыгуу жана ишке ашыруу;

3) түзөтүү процессине коомчулукту тартуу;

4) пробациянын кардарын жабырлануучу менен жараштыруу жол-жоболорун жүргүзүүгө көмөк көрсөтүү;

5) мамлекеттик органдардын, жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын жана жергиликтүү мамлекеттик администрациялардын түзөтүү мекемелери жана пробациянын кардарлары менен өз ара аракеттенүүсү;

6) жазык-процесстик мыйзамдарда белгиленген тартипте жазык процессинин сотко чейинки баскычында адамдарды, ошондой эле эркиндигинен ажыратуу түрүндөгү жазаны өтөөдөн мөөнөтүнөн мурда шарттуу бошотулууга тийиш болгон соттолгондорго социалдык изилдөөнү жүзөгө ашыруу.

2-глава. Пробациянын түрлөрү

8-берене. Пробациянын түрлөрү

Пробация аны колдонуунун милдеттерине жана стадиясына жараша төмөнкүдөй түрлөргө бөлүнөт:

1) сотко чейинки пробация;

2) аткаруу пробациясы;

3) пенитенциардык пробация;

4) пенитенциардан кийинки пробация.

9-берене. Сотко чейинки пробация

1. Сотко чейинки пробация - айыпталуучуга карата колдонулуучу жана анын ким экендигин социалдык-психологиялык изилдөөдөн турган пробация, анын жыйынтыктары боюнча пробациялык баяндама түзүлөт.

2. Сотко чейинки пробация айыпталуучуга карата пробациялык баяндаманы даярдоо жөнүндө соттун талабы боюнча жүзөгө ашырылат.

3. Сотко чейинки пробация маалыматтарды чогултуунун жана баалоонун негизинде айыпталуучунун ким экендигин социалдык-психологиялык изилдөө формасында жүзөгө ашырылат.

4. Маалыматтар төмөнкүлөр жөнүндө чогултулууга тийиш:

1) пробациянын кардарынын социалдык статусу;

2) үй-бүлөсү, башка социалдык байланыштары;

3) турак-жай жана социалдык-тиричилик шарттары;

4) билими;

5) жашаган, иштеген, окуган жери, ишинин түрү;

6) ден соолугунун абалы;

7) шыктары жана адаттары;

8) алкоголго, баңги каражаттарга жана психотроптук заттарга көз карандылыгынын, психикалык бузулууларынын болушу;

9) оор турмуштук кырдаалга алып келген башка жагдайлар.

5. Маалыматтарды чогултуу мүнөздөмөлөрдү, пикирлерди, сунуштамаларды, түшүнүк каттарды, маалымкаттарды алуу, талап кылуу, мамлекеттик органдардын маалыматтар базаларын пайдалануу, актыларды жана башка документтерди түзүү жолу менен жүзөгө ашырылат. Маалыматтарды жыйноо тартиби, пробация органынын укуктары, ыйгарым укуктары жана милдеттери Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан аныкталат.

6. Маалыматтарды чогултуу өнөкөт тобокелдиктерин жана кардардын криминогендик муктаждыктарын, ошондой эле аны коомдон обочолонтпостон түзөө мүмкүнчүлүктөрүн аныктоо менен айыпталуучунун ким экендигине объективдүү баа берүүнү жүргүзүүнү камсыз кылууга тийиш.

7. Өзүнө карата пробациялык баяндама даярдалып жаткан айыпталуучу пробациялык баяндамага киргизүү үчүн маалыматтарды өзү, жактоочусу, жубайы же жакын туугандары аркылуу жазуу жүзүндө билдирүүгө жана берүүгө укуктуу.

8. Жыйналган маалыматтардын жана аларды баалоонун негизинде, коомдон обочолонтуу менен байланышпаган жазык жазаны жана жазык-укуктук таасир этүүнүн мажбурлоо чараларын колдонуу мүмкүндүгү жөнүндө сунуштамалар чыгарылат, бул жөнүндө пробациялык баяндама түзүлөт.

9. Маалыматтардын жоктугунда же толук эместигинде, айыпталуучу соттун талабында көрсөтүлгөн даректе жашабаганда, айыпталуучунун ким экендиги тастыкталбаганда, айыпталуучу каза болгондо, анын айынан пробациялык баяндаманы түзүү талап кылынбай турган өтө оор кылмыш жасалганда пробациялык баяндаманы түзүү мүмкүн эместиги жөнүндө жүйөлүү корутунду түзүлөт, анда жыйналган маалыматтар чагылдырылат.

10. Пробациялык баяндаманы жана аны түзүү мүмкүн эместиги жөнүндө корутундуну түзүүнүн мөөнөтү соттун талабы келип түшкөн күндөн тартып 30 календардык күнгө чейинди түзөт.

10-берене. Аткаруу пробациясы

1. Аткаруу пробациясы - ушул Мыйзамдын 5-беренесинин 1-бөлүгүндөгү 1-3-пункттарда көрсөтүлгөн пробациянын кардарларына оор турмуштук кырдаалдан чыгууда көмөк көрсөтүү, алардын жүрүм-турумун жана аларга жүктөлгөн милдеттердин аткарылышын контролдоо жана көзөмөлдөө боюнча жазык-укуктук чараларды колдонуу боюнча социалдык-укуктук чаралардын жыйындысы.

2. Аткаруу пробациясы социалдык-укуктук жардам көрсөтүүнүн жеке программаларынын жана пробациялык көзөмөлдүн пландарынын негизинде жүзөгө ашырылат.

11-берене. Пенитенциардык пробация

1. Пенитенциардык пробация - соттолгондорго карата колдонулуучу жана пробация органдарынын, мамлекеттик органдардын жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын, түзөтүү мекемелеринин администрацияларынын, коммерциялык эмес уюмдар менен пробациянын кардарларынын аларды түзөтүү мекемелеринен бошотууга даярдоо боюнча биргелешкен ишинен турган пробация.

2. Адамдарды бошотууга даярдоодо аларды социалдык адаптациялоо боюнча иш жүргүзүлөт жана төмөнкүлөр боюнча чаралар көрүлөт:

1) жоготулган документтерди (паспорт, туулгандыгы тууралуу күбөлүк, айдоочунун күбөлүгү, пенсиялык күбөлүк, билими жөнүндө диплом же аттестат жана башкалар) жана жоготулган укуктарды (менчик укугу, жөлөкпул жана пенсия алууга укук, турак жайга укук, мураска укук жана башкалар) калыбына келтирүү;

2) андан ары ишке орноштуруу үчүн кесиптик даярдоо, кайра даярдоо жана квалификациясын жогорулатуу үчүн шарттарды түзүү максатында башталгыч кесиптик билим берүү чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу органдар менен байланыштарды түзүү;

3) соттолгондорго бош орундар жана иш ордун тандоо жөнүндө маалыматтарды берүү үчүн калкты иш менен камсыз кылуу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу органдар менен байланыштарды түзүү, аларды калкты иш менен камсыз кылуу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу органдарда каттоого көмөк көрсөтүү;

4) социалдык турак жайды издөө жана алуу үчүн мамлекеттик органдар, жергиликтүү өз алдынча башкаруунун аткаруу органдары жана башка уюмдар жана мекемелер менен байланыштарды түзүү;

5) оор турмуштук кырдаалга кабылган адамдарга кызматтарды көрсөтүүчү коммерциялык эмес уюмдар менен байланыштарды түзүү;

6) бир жылдын ичинде түзөтүү мекемелеринен бошотулууга тийиш болгон кардарлар үчүн ушул Мыйзамдын 17-беренесине ылайык социалдык-укуктук жардам көрсөтүүнүн жеке программаларын иштеп чыгуу жана ишке ашыруу;

7) медициналык жана пенсиялык камсыздандыруу менен камсыз кылуу;

8) бошотулгандан кийин эсепке коюу жана дарыланууну улантуу үчүн медициналык мекемелер менен байланыштарды түзүү;

9) мыйзамдарда каралган башка чаралар.

3. Адамдарды мөөнөтүнөн мурда шарттуу бошотууга даярдоодо рецидивдин ыктымалдуу тобокелдиктерин, криминогендик муктаждыктарды жана кайра социалдаштыруунун келечектерин чагылдырган пробациянын кардарынын ким экендигине социалдык изилдөө жүргүзүлөт.

Маалыматтарды чогултуу жана баалоо ушул Мыйзамдын 9-беренесинде белгиленген тартипте жүзөгө ашырылат.

4. Түзөтүү мекемелеринен бошотулуучу адамдарга карата социалдык коштоо жүргүзүлөт, ал эркиндигинен ажыратуу жайларында жүргүзүлүүчү реабилитациялык иш-чаралар процессинин, бошотулгандан кийин социалдык маанилүү ооруларды дарылоо курсунун үзгүлтүксүздүгүн камсыз кылат.

12-берене. Пенитенциардан кийинки пробация

1. Пенитенциардан кийинки пробация - түзөтүү мекемелеринен мөөнөтүнөн мурда шарттуу бошотулган адамдарга карата колдонулуучу жана аларды кайра социалдаштыруу максатында социалдык колдоо көрсөтүү боюнча иш жүргүзүүдөн турган пробация.

2. Мөөнөтүнөн мурда шарттуу бошотулган адамдарга карата түзөтүү мекемелеринде жүргүзүлүп келген социалдык колдоо жана кайра социалдаштыруу боюнча иш-чаралар улантылат.

3. Түзөтүү мекемелеринен бошотулган адамдар жазык-аткаруу мыйзамдарында белгиленген тартипте жашаган жерине акысыз жетүү, тамак-аш азыктары же акча, сезонго жараша зарыл кийим жана бут кийим менен камсыз кылынат.

3-глава. Пробациянын кардарларына контроль жана көзөмөл жана тарбиялык таасир этүү

13-берене. Пробациянын кардарларына көзөмөл

1. Аткаруу жана пенитенциардан кийинки пробацияда жазаны жана жазык-укуктук таасир этүүнүн мажбурлоо чараларын аткаруу процессинде пробациянын кардарларына көзөмөл пробация органдары тарабынан жазык-аткаруу мыйзамдарында белгиленген тартипте жүзөгө ашырылат.

2. Аткаруу жана пенитенциардан кийинки пробация мезгилине пробация органы тарабынан пробациянын кардарынын катышуусу менен пробациялык көзөмөлдүн планы (мындан ары - план) иштелип чыгат.

3. Пробация органдарында Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан бекитилүүчү Пробацияны колдонуу жана кардарларды эсепке алуу тартиби колдонулат.

14-берене. Пробациялык көзөмөлдүн планы

1. План ушул Мыйзамдын 17-беренесинде каралган социалдык-укуктук жардам көрсөтүүнүн жеке программасын эске алуу менен түзүлөт.

2. План өзүнө төмөнкүлөрдү камтыйт:

1) жазык жана жазык-аткаруу мыйзамдарында белгиленген көзөмөлдөө талаптарын аткаруу тартибин жана шарттарын;

2) сот тарабынан белгиленүүчү милдеттерди жана пробация органынын көзөмөлдүк талаптарын;

3) сот жана пробация органы тарабынан жүктөлгөн милдеттерди аткаруунун тартибин жана шарттарын;

4) пробациянын кардарына волонтерду бекитүүнү жана алардын өз ара мамилесинин тартибин;

5) пробациянын кардарына социалдык-укуктук жардам көрсөтүүнүн жеке программасынын болушун;

3. Кардардын планды аткаруусунун натыйжалары пробация органынын корутундусунда чагылдырылат.

4. Планга пробациянын кардарынын жүрүм-турумуна жана план менен социалдык-укуктук жардам көрсөтүүнүн жеке программасынын аткарылышына жараша өзгөртүүлөр жана толуктоолор киргизилиши мүмкүн.

5. Пробациянын кардарынын планды аткарбагандыгы жазык жана жазык-аткаруу мыйзамдарында каралган жазык-укуктук кесепеттерге алып келет.

6. Пландын иш-чараларын аткаруу мамлекеттик органдардын жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын аймактык бөлүмдөрүнүн жетекчилерине жана кызмат адамдарына жүктөлөт.

15-берене. Тарбиялык таасир этүү

1. Аткаруу жана пенитенциардан кийинки пробация мезгилинде пробация органдары тарабынан пробациянын кардарларына тарбиялык таасир этүү жүзөгө ашырылат.

2. Тарбиялык таасир этүү пробациянын кардарында укуктун чегинен чыкпаган жүрүм-турумду калыптандырууга, коомдо жүрүм-турумдун жалпы кабыл алынган эрежелерин сактоого, моралдык баалуулуктарга үйрөтүүгө, билим жана маданий деңгээлин жогорулатууга, маселелерди өз алдынча чечүүгө багыт алууга, ошондой эле пробациянын кардарларынын жасалган укук бузуунун укукка карты экендигин аңдап-түшүнүшүнө багытталган.

3. Тарбиялык таасир этүү төмөнкүдөй формаларда жүзөгө ашырылат:

1) алдын ала маектешүүлөрдү жүргүзүү;

2) коомдук иш-чараларга катышуу;

3) маалыматтык жана маданий-агартуу иш-чаралары (социалдык мааниси бар оорулардын тобокелдиктери жана пробациянын кардарларынын укукка каршы жүрүм-турумунун кесепеттери жөнүндө маалымдоо, жашоонун сергек мүнөзүн жайылтуу);

4) лекцияларды, тренингдерди, семинарларды уюштуруу.

4. Коомдук-тарбиялоо иш-чараларына коммерциялык эмес уюмдар, пробациянын кардарларынын туугандары, волонтерлор жана алардын жүрүм-турумуна оң таасир этүүчү башка адамдар тартылат.

5. Тарбиялык таасир этүү иш-чаралары пробациянын кардарларын жумушунан, окуусунан, социалдык-укуктук жардам көрсөтүүнүн жеке программасында каралган иш-чаралардан бошотпостон жүргүзүлөт.

6. Пробациянын кардары менен иштөө ыкмаларын тандоодо тарбиялык таасир этүү чараларын колдонуу таасир этүүнүн мажбурлоо чараларына басымдуулук кылат.

4-глава. Пробациянын кардарларына көмөк көрсөтүү

16-берене. Пробациянын кардарларына кайра социалдаштырууга жана оор турмуштук кырдаалдан чыгууга көмөк көрсөтүү

1. Аткаруу, пенитенциардык жана пенитенциардан кийинки пробацияда пробация органы, мамлекеттик органдар жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары пробациянын кардарларына кайра социалдаштырууда жана оор турмуштук кырдаалдан чыгууда көмөк көрсөтөт, ал жеке мамиле жасоого, пробациянын кардарынын ким экендиги жана муктаждыктары жөнүндө маалыматты талдоого негизделген.

2. Маалымат чогултуу ушул Мыйзамдын 9-беренесинде белгиленген тартипте жүзөгө ашырылат.

3. Маалымат жана ага баа берүү пробация органы тарабынан иштелип чыгуучу социалдык-укуктук жардам көрсөтүүнүн жеке программасында чагылдырылат.

4. Аткаруу бийлигинин органдары, алардын түзүмдүк бөлүмдөрү жана ведомствого караштуу мекемелер пробациянын кардарларына мамлекеттик кызмат көрсөтүүлөрдү мыйзамдарга ылайык берет.

17-берене. Социалдык-укуктук жардам көрсөтүүнүн жеке программасы

1. Пробациянын кардарынын муктаждыктарына жараша социалдык-укуктук жардам көрсөтүүнүн жеке программасы (мындан ары - программа) төмөнкүлөр боюнча иш-чараларды камтыйт:

1) социалдык-укуктук жана психологиялык жардам көрсөтүү;

2) ишке орношууга көмөк көрсөтүү;

3) тутумдук эмгек иши менен алектенүү үчүн оң психологиялык багыт алууну калыптандыруу;

4) билим алууга жана кесипке ээ болууга көмөк көрсөтүү;

5) юридикалык жардам берүү;

6) турган жери же жашаган жери боюнча каттоо үчүн зарыл документтерди алууга жардам көрсөтүү;

7) медициналык, социалдык кызмат көрсөтүүлөрдү алууга, пенсия менен камсыз кылууга көмөк көрсөтүү;

8) социалдык-пайдалуу байланыштарды калыбына келтирүү жана калыптандыруу.

2. Программага пробациянын кардарынын жүрүм-турумунун өзгөрүшүнө жана анын бул программаны жана ушул Мыйзамдын 14-беренесинде каралган планды аткарышына жараша өзгөртүүлөр жана толуктоолор киргизилиши мүмкүн.

3. Пробациянын кардарынын программаны аткаруудан баш тартышы пробация органы тарабынан жазадан жана жазык-укуктук таасир этүүнүн мажбурлоо чараларынан бошотуу, жазаны алмаштыруу, сот белгилеген милдеттерди жарым-жартылай же толук алып салуу жөнүндө сунуштарды даярдоо тууралуу чечимдерди кабыл алууда, ошондой эле пробациянын кардары тарабынан пробациялык көзөмөл планын аткарылышы жөнүндө корутундуну түзүүдө эске алынат.

4. Программанын иш-чараларын аткаруу мамлекеттик органдардын жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын аймактык бөлүмдөрүнүн жетекчилерине жана кызмат адамдарына жүктөлөт.

18-берене. Социалдык-укуктук жана психологиялык жардам көрсөтүү

1. Сотко чейинки аткаруу, пенитенциардык жана пенитенциардан кийинки пробацияда кайра социалдаштыруу үчүн оптималдуу шарттарды түзүү максатында пробациянын кардарларына социалдык-укуктук жана психологиялык жардам көрсөтүү боюнча иш-чаралар жүргүзүлөт.

2. Пробациянын кардарларына социалдык-укуктук жана психологиялык жардам көрсөтүү боюнча иште а дегенде төмөнкүдөй багыттар боюнча маалыматтык-талдоо иши уюштурулат:

1) бул адамдардын социалдык-психологиялык өзгөчөлүктөрүн аныктоо;

2) алардын социалдык-укуктук жана психологиялык жардамга муктаждыктарын табуу;

3) пробациялык көзөмөлдүн зарыл көлөмүн жана интенсивдүүлүк деңгээлин аныктоо.

3. Маалыматтык-талдоо ишин уюштуруу жана жүргүзүү мезгилинде ушул Мыйзамдын 9-беренесинде көрсөтүлгөн маалыматтарды чогултуу жана талдоо жүзөгө ашырылат.

4. Пробациянын кардарларына социалдык-укуктук жана психологиялык жардам көрсөтүү боюнча иш төмөнкүдөй формаларда жүзөгө ашырылат:

1) мамлекеттик социалдык заказдын алкагында пробациянын кардарларына социалдык кызмат көрсөтүү;

2) социалдык камсыз кылуу чөйрөсүндөгү мыйзамдарга ылайык пробациянын кардарларына социалдык жөлөкпулдарды, пенсияларды жана компенсацияларды төлөөнү камсыз кылуу;

3) моралдык, дөөлөттүк багыт алууларды өзгөртүүгө багытталган психиканы түздөө терапиясы боюнча агрессиядан, адамдар ортосундагы мамиленин көйгөйлөрүнөн арылуу, жабырлануучулар менен жараштыруу боюнча жеке жана топтук, психологиялык тренингдерди жүргүзүү;

4) жеке психологиялык иш;

5) атайын медициналык программаларга катышууга пробациянын кардарларын жүйөлөштүрүү;

6) пробациянын кардарларын медициналык жана пенсиялык камсыздандыруу;

7) социалдык өнүктүрүү чөйрөсүндөгү мыйзамдарга ылайык социалдык жардам берүү.

19-берене. Пробациянын кардарын ишке орноштурууга көмөк көрсөтүү жана анын эмгек иши

1. Аткаруу, пенитенциардык жана пенитенциардан кийинки пробацияда пробациянын кардарларына ишке орношууда жардам көрсөтүү боюнча иш-чаралар жүргүзүлөт.

2. Пробациянын кардарларын өздөрүнүн адистигине, кесибине, квалификациясына, көндүмдөрүнө жана ыктарына ылайык ишке орноштурууга көмөк көрсөтүлөт.

3. Ушул берененин 4-бөлүгүндө каралган учурларды кошпогондо, пробациянын кардары иш ордун тандоо укугуна ээ.

4. Сот тарабынан кардарга ишке орношуу милдеттүүлүгү жүктөлгөндө, ага ишке орношуу жөнүндө соттун чечимин же пробация органынын талабын алгандан кийин бир айдын ичинде иш ордун өз алдынча тандоо укугу берилет. Көрсөтүлгөн мөөнөт аяктагандан кийин пробациянын кардарына сунуш кылынган бош орундар боюнча иш ордун бир жуманын ичинде тандоо укугу берилет. Сунуш кылынган эки бош орунга ишке орношуудан баш тарткан учурда, пробациянын кардары пробация органы тарабынан аныкталган ишке орноштурулат.

5. Коомдук иштерди кошпогондо, пробациянын кардарынын иш берүүчү менен эмгек мамилелери эмгек мыйзамдары (эмгек макулдашуусу) жана ушул Мыйзам менен жөнгө салынат.

6. Пробациянын кардарынын эмгек күн тартиби көзөмөлдөө талаптарын аткаруу, анын коомдук иштерди аткаруу, окуу, дарылоо курсунан өтүү жана башкалардын зарылчылыгын эске алуу менен белгиленет.

7. Пробация органына келүү күндөрү жана убактысы жол жүрүү убактысын эске алуу менен пробациянын кардарынын иштебеген убактысына белгиленет.

8. Пробациянын кардарын административдик-аймактык бирдиктин чегинен сыртка чыгуу менен байланышкан иш сапарга жөнөтүү пробация органы менен макулдашылат.

9. Иш берүүчү пробация органынын суроо-талабы боюнча ага пробациянын кардарынын жумушунун шарттары, эмгек акысы, эмгек тартиби жөнүндө маалыматтарды, мүнөздөмөнү, пробациянын кардары тууралуу пикирин жана башка маалыматты берет.

10. Иш берүүчү пробациянын кардарынын эмгек тартибин бузгандыгы, башка укук бузуулары (алкоголду, баңги каражаттарын, психотроптук заттарды колдонуусу, пробациянын кардарынын катышуусу менен болгон инциденттер жана окуялар) жана анын жүрүм-турумуна терс таасир этүүчү башка жагдайлар жөнүндө пробация органына жазуу жүзүндө билдирет.

11. Пробациянын кардары иштеген жеринен пробация органын жазуу жүзүндө кабарлагандан кийин бошотулат.

20-берене. Пробациянын кардарларын реабилитациялоо борборлоруна жиберүү

1. Пробация органдары оор турмуштук кырдаалга кабылган пробациянын кардарларын реабилитациялоо борборлоруна (социалдык жатаканаларга) жиберүү боюнча ишти жүргүзөт.

2. Реабилитациялоо борборлоруна (социалдык жатаканаларга) жиберүү аткаруу, пенитенциардык жана пенитенциардан кийинки пробация мезгилинде жүзөгө ашырылат.

3. Ушул берененин 4-бөлүгүн кошпогондо, реабилитациялоо борборлоруна (социалдык жатаканаларга) жайгаштыруу, анда болуу жана андан чыгарып салуу эрежелери Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан белгиленет.

4. Түзөтүү мекемелеринин реабилитациялоо борборлоруна жайгаштыруу, анда болуу жана андан чыгарып салуу эрежелери түзөтүү мекемелеринин Ички тартип эрежелерине жана пробациянын кардарларынын социалдык-укуктук жардам көрсөтүүнүн жеке программасын аткаруу зарылчылыгына ылайык түзөтүү мекемелеринин администрациясы тарабынан белгиленет.

5. Реабилитациялоо борборлоруна (социалдык жатаканаларга) жиберилген пробациянын кардарларына пробациялык көзөмөл аларда болуунун эрежелерин эске алуу менен жүзөгө ашырылат.

21-берене. Улгайган жарандар жана майыптар үчүн стационардык социалдык мекемелерге жиберүү

1. Аткаруу, пенитенциардык жана пенитенциардан кийинки пробация мезгилинде пробациянын кардарлары - улгайган жарандар жана майыптар, ошондой эле өзүн-өзү тейлөөгө же ордунан жылууга жарамдуулугун толук же жарым-жартылай жоготкон жана турак жайга муктаж болгон адамдар туруктуу жашоо үчүн адистештирилген стационардык мекемелерге жиберилет.

2. Пробациялык көзөмөл улгайган жарандар жана майыптар үчүн социалдык стационардык мекемелерде болуу эрежелерин эске алуу менен жүзөгө ашырылат.

22-берене. Билим алууга көмөк көрсөтүү

1. Кайра социалдаштыруу жана коомдогу турмушка адаптациялоо максатында пробациянын билими жок кардарларына билим берүү чөйрөсүндөгү мыйзамдарга ылайык аткаруу, пенитенциардык жана пенитенциардан кийинки пробацияда алардын негизги жалпы, жалпы орто билим жана орто кесиптик билим алуусуна көмөк көрсөтүлөт.

2. Пробациянын кардарлары негизги жалпы жана жалпы орто билим алуу үчүн жалпы билим берүү же атайын билим берүү уюмдарына ыктыярдуу негизде кабыл алынат. Соттуулуктун болушу көрсөтүлгөн уюмдарга кабыл алуудан баш тартуу үчүн негиз болуп саналбайт.

3. Жалпы жана кесиптик билим алуу, квалификацияны жогорулатуу билим берүү жаатындагы мыйзамдарга ылайык мамлекеттик билим берүү уюмдарында жүзөгө ашырылат.

4. Зарыл учурларда пробациянын кардарларына төмөнкүдөй жардам көрсөтүлөт:

1) билим алуу үчүн документтерди калыбына келтирүүдө;

2) жатакана берүүдө.

5. Пробациянын кардарларынын билим алуусуна жана жүрүм-турумуна контроль мамлекеттик билим берүү уюмдары тарабынан жүзөгө ашырылат.

Окуу программасын аткарбагандыгы жана терс жүрүм-туруму жөнүндө мамлекеттик билим берүү уюмдары тез арада пробация органдарына маалымдайт.

23-берене. Юридикалык жардам көрсөтүү

1. Сотко чейинки, аткаруу, пенитенциардык жана пенитенциардан кийинки пробацияда пробациянын кардарларына мамлекет тарабынан кепилденген юридикалык жардам жөнүндө мыйзамдарда белгиленген тартипте мамлекет тарабынан кепилденген консультациялык-укуктук жана квалификациялуу юридикалык жардам көрсөтүлөт.

2. Пробациянын кардарында алардын укуктарын жана мыйзамдуу таламдарын коргоо үчүн финансылык каражаттардын жоктугу квалификациялуу юридикалык жардам көрсөтүүнү токтото турбайт.

24-берене. Жоготулган укуктарды калыбына келтирүү, зарыл документтерди алууга жардам көрсөтүү

1. Сотко чейинки, аткаруу, пенитенциардык жана пенитенциардан кийинки пробацияда пробациянын кардарларына жоготулган укуктарын жана документтерин калыбына келтирүүдө жардам көрсөтүлөт,

2. Пробациянын кардарынын туруктуу жашаган жери болбогон учурда каттоо орду деп эсепке алынган жери боюнча пробация органынын юридикалык дареги, ал эми пенитенциардык пробацияда түзөтүү мекемесинин юридикалык дареги белгиленет.

3. Пробациянын кардарларына жоготулган укуктарын жана документтерин калыбына келтирүү мыйзамдарда белгиленген тартипте жүзөгө ашырылат.

25-берене. Пробациянын кардарларына социалдык жардам берүү боюнча көмөк көрсөтүү

1. Аткаруу, пенитенциардык жана пенитенциардан кийинки пробацияда пробациянын кардарларына социалдык кызматтарды көрсөтүү боюнча чаралар көрүлөт.

2. Пробациянын кардарларына социалдык жардам берүү боюнча көмөк көрсөтүү төмөнкүдөй жолдор менен жүзөгө ашырылат:

1) социалдык тейлөө маселелери боюнча консультация берүү;

2) зарыл документтерди жол-жоболоштурууга жардам көрсөтүү;

3) социалдык камсыздоо жана саламаттык сактоо органдарында эсепке коюу.

3. Социалдык жардам социалдык-укуктук жардам көрсөтүүнүн жеке программасына ылайык көрсөтүлөт.

4. Майыптуулукту же эмгекке жарамдуулуктун чектелгендигин аныктоо үчүн пробациянын кардарлары, анын ичинде түзөтүү мекемелериндеги кардарлары мыйзамдарда белгиленген тартипте медициналык атайын эксперттик комиссияда медициналык күбөлөндүрүүдөн өтөт.

5. Пробациянын кардарларынын социалдык кызмат көрсөтүүлөрдү алуусунун тизмеги жана тартиби социалдык коргоо чөйрөсүндөгү мыйзамдарда белгиленген тартипте аныкталат.

26-берене. Социалдык пайдалуу байланыштарды калыбына келтирүү жана калыптандыруу

1. Пробациянын кардарларынын аткаруу, пенитенциардык жана пенитенциардан кийинки пробацияда инсандын багыт алуусунун, ченемдеринин жана баалуулуктарынын, социалдык жүрүм-турумунун тиешелүү көндүмдөрүнүн, социалдык статусун сактоосунун, жогорулатуусунун жаңы тутумун калыптандыруу үчүн пробациянын кардарларынын социалдык пайдалуу байланыштарын калыбына келтирүү жана калыптандыруу боюнча иштер жүргүзүлөт.

2. Пробация органдары пробациянын кардарларынын үй-бүлөсү, туугандары, пробациянын кардарынын жүрүм-турумуна оң таасир этүүчү адамдар, эмгек жамааттары жана окуу жайлары, коммерциялык эмес уюмдар менен социалдык оң байланыштарын чыңдоого көмөк көрсөтөт.

3. Социалдык жардам социалдык-укуктук жардам көрсөтүүнүн жеке программасына ылайык көрсөтүлөт.

4. Пробациянын кардарларынын үй-бүлөлүк жана социалдык пайдалуу байланыштарын калыбына келтирүү, колдоо жана чыңдоо боюнча ишке коммерциялык эмес уюмдар, соттолгондордун туугандары жана алардын жүрүм-турумуна оң таасир этүүчү башка адамдар тартылат.

27-берене. Медициналык кызмат көрсөтүүлөрдү алууга көмөк көрсөтүү

1. Аткаруу, пенитенциардык жана пенитенциардан кийинки пробацияда баңгилик, алкоголизм, токсикомания, кургак учук, ВИЧ/СПИД, гепатит жана башка социалдык маанилүү оорулар менен ооруган пробациянын кардарларына медициналык кызмат көрсөтүүлөрдү алууга көмөк көрсөтүлөт.

2. Пробациянын кардарларынын медициналык кызмат көрсөтүүлөрдү алуусу алардын жашаган жери боюнча саламаттык сактоонун дарылоо-алдын алуу уюмдарында жүзөгө ашырылат.

3. Кургак учук, алкоголизм, баңгилик, токсикомания, венерикалык оорулар, ВИЧ-инфекция, СПИД менен ооруган пробациянын кардарлары жашаган жери боюнча саламаттык сактоонун уюмдарында дарылоодон өтөт.

4. Медициналык жардам көрсөтүү медициналык тейлөө чөйрөсүндөгү мыйзамдарга ылайык жүргүзүлөт. Пробациянын кардарлары Жарандарды медициналык-санитардык жардам менен камсыз кылуу боюнча мамлекеттик кепилдиктердин программасына жыл сайын киргизилип турат.

5. Түзөтүү мекемелеринен бошотулган баңгилик, алкоголизм, токсикомания, кургак учук, ВИЧ/СПИД, гепатит жана башка социалдык маанилүү оорулар менен ооруган пробациянын кардарлары жашаган жери боюнча саламаттык сактоо уюмдарында же адистештирилген медициналык мекемелерде дарылануусун улантат.

6. Дарылоо-алдын алуу мекемелери пробациянын кардарларынын дарылануудан өтүү тартибин бузгандыгы же андан баш тарткандыгы жөнүндө пробация органдарына токтосуз кабарлайт.

28-берене. Жабырлануучу менен жарашуу

1. Пробациянын кардарынын жана жабырлануучулардын ортосундагы талаштарды (чыр-чатактарды) жөнгө салуу үчүн, ошондой эле тараптардын ыктыярдуу макулдугу боюнча ишке ашырылуучу алардын өз ара алгылыктуу чечимге жетишүүсү максатында пробациянын бардык түрлөрүндө жарашуу жол-жоболорун жүргүзүү боюнча иш уюштурулат.

2. Жарашуу жол-жоболорун жүргүзүү үчүн медиатор адистер тартылат.

3. Жарашуу сот органдары тарабынан бошотуу, жазаны жана жазык-укуктук таасир этүүнүн мажбурлоо чараларын алмаштыруу, сот тарабынан белгиленген милдеттерди жарым-жартылай же толук жокко чыгаруу жөнүндө маселелерди кароо учурунда, ошондой эле кардардын пробациялык көзөмөлдүн планын аткарышы жөнүндө корутундуну кароодо эске алынат.

4. Жарашуу жол-жоболорун жүргүзүү тартиби жана шарттары медиация чөйрөсүндөгү мыйзамдар менен жөнгө салынат.

5-глава. Коомчулуктун пробацияга катышуусу

29-берене. Коомчулукту пробация органдарынын ишине тартуу

1. Пробациянын бардык түрлөрүндө максаттарга натыйжалуу жетишүү жана милдеттерди аткаруу максатында пробациянын кардарларынын жүрүм-турумун түзөөгө жана оңдоого катышууга коомчулук жана волонтерлор ыктыярдуу негиздерде тартылат.

2. Коомчулуктун жана волонтерлордун пробацияга катышуусу төмөнкүдөй багыттар боюнча жүзөгө ашырылат:

1) пробациянын кардарларына тарбиялык таасир этүүдө пробация органдарына жардам берүү;

2) консультациялык юридикалык жардам көрсөтүү;

3) пробациянын кардарларына социалдык адаптацияланууда, үй-бүлөлүк, туугандык жана башка социалдык-пайдалуу байланыштарын калыбына келтирүүгө жардам көрсөтүү;

4) реабилитациялоо борборлорун түзүү жана аларга пробациянын кардарларын жайгаштыруу;

5) кайрымдуулук жардамын көрсөтүү;

6) пробациянын максаттарына жана милдеттерине карама-каршы келбеген иштин башка багыттары.

3. Коомчулуктун пробациянын кардарлары менен иши пробация органдары менен өз ара аракеттенүү аркылуу жүзөгө ашырылат.

30-берене. Пробациянын волонтерлоруна карата негизги талаптар

1. Пробациянын волонтерлору төмөнкүдөй талаптарга ылайык келүүгө тийиш:

1) 18 жаш куракка толушу;

2) бүткөрүлгөн жалпы орто, орто кесиптик же жогорку билиминин болушу;

3) окуган же иштеген жеринен оң сунуштамалар;

4) психоневрологиялык жана наркологиялык диспансерде каттоодо турбагандыгы;

5) демилгелүүлүгү, командада иштей билүүсү, жоопкерчиликтүүлүгү;

6) соттуулугунун жоктугу.

2. Волонтерлорду тандоо пробация органы тарабынан жүзөгө ашырылат.

3. Волонтер катары иштөө үчүн тандалган талапкерлер атайын окутуудан өтөт. Окуудан өткөн адамдарга волонтер катары иштөөгө жол берилет.

4. Волонтер катары иштөөгө жол берүү жөнүндө чечим пробация органы тарабынан кабыл алынат.

5. Волонтер катары иштөөгө жол берилген адамга волонтердун статусун ырастоочу, белгиленген формадагы ырастама берилет.

6. Волонтерлор пробациянын белгилүү бир кардарларына бекитилет.

7. Волонтерлорду тандоо жана алардын иштөө тартиби Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан аныкталат.

31-берене. Волонтерлордун укуктары жана милдеттери

1. Пробациянын бир волонтеруна жүктүн нормативи пробациянын 10 кардары деп белгиленсин.

2. Планды жана жеке программаны ишке ашыруу максатында волонтер төмөнкүлөргө укуктуу:

1) пробация органынын тапшырмасы боюнча бузуу фактылары боюнча түшүндүрмөлөрдү ылгоого, пробациянын кардарлары жөнүндө пикирлерди чогултууну жүзөгө ашырууга, аларга мүнөздөмөлөрдү түзүүгө;

2) пробация органынын жана анын кызмат адамдарынын талаптарын, суроо-талаптарын мамлекеттик жана башка органдарга, менчигинин түрүнө карабастан мекемелерге, уюмдарга жана ишканаларга берүүгө жана алардан тиешелүү жоопторду, маалымкаттарды жана башка документтерди алууга;

3) пробациянын кардарларынан коомдук тартипти сактоону, моралдын жана коомдук турмуштун жалпы таанылган ченемдерин бузган укук бузууларга жана аракеттерге жол бербөөнү талап кылууга;

4) пробациянын кардарларынан планды жана программаны сактоону талап кылууга.

3. Волонтер төмөнкүлөргө милдеттүү:

1) пробация органы тарабынан өткөрүлүүчү иш-чараларга катышууга;

2) планды жана программаны аткарууда пробациянын кардарына көмөк көрсөтүүгө;

3) пробация органдарынын персоналынын мыйзамга каршы келбеген көрсөтмөлөрүн аткарууга;

4) пробациянын кардары менен жакын жана туугандык байланыштарынын бар экендиги жөнүндө пробация органына билдирүүгө;

5) пробациянын кардары пробациялык милдеттерин аткарбаган учурда, ошондой эле ал укук бузуу жасаганда пробация органына дароо билдирүүгө.

4. Волонтерго төмөнкүлөр тыюу салынат:

1) пробация органына кабардар кылбай туруп пробациянын кардарлары менен иш-чараларды өз алдынча өткөрүүгө;

2) пробациянын кардарлары жөнүндө маалыматтарды ачыкка чыгарууга;

3) пробациянын кардарлары менен кызматтык эмес байланыштарды түзүүгө;

4) соттолгон адамдын жүрүм-турумуна терс таасир этүүчү башка аракеттерди жасоого.

6-глава. Жергиликтүү мамлекеттик администрациялардын жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын пробациядагы ролу

32-берене. Жергиликтүү мамлекеттик администрациялар жана пробация боюнча кеңештер

1. Жергиликтүү мамлекеттик администрациялар жергиликтүү деңгээлде пробацияга катышкан жана пробация тутумун түзгөн министрликтердин, мамлекеттик комитеттердин, администрациялык ведомстволордун аймактык бөлүмдөрүнүн жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын ишин координациялайт.

2. Пробациянын милдеттерин ыкчам жана натыйжалуу чечүү үчүн жергиликтүү мамлекеттик администрациялардын алдында пробация боюнча кеңештер түзүлөт, алардын иштөө тартиби Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан аныкталат.

3. Пробация боюнча кеңешке жергиликтүү мамлекеттик администрациянын башчысы башчылык кылат. Кеңешке пробацияны жүзөгө ашыруучу мамлекеттик органдардын аймактык өкүлдөрү, ошондой эле жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын өкүлдөрү киргизилет. Макулдашуу боюнча пробация боюнча кеңешке коомчулуктун өкүлдөрү киргизилет. Пробация боюнча кеңештин катчылыгынын иш-милдеттерин пробациянын аймактык органы жүзөгө ашырат.

4. Кеңеш өзүнүн ишин пландуу негизде жүзөгө ашырат жана жыйналыштарды кварталына кеминде бир жолу өткөрөт.

5. Пробация боюнча кеңеш пробациянын маселелерин карайт, пробация тутумуна кирген мамлекеттик органдардын жетекчилеринин отчетторун, ошондой эле пробация жөнүндө мыйзамдарды аткаруу менен байланышкан көйгөйлүү маселелерди угат.

6. Кеңеш милдеттерди чечүү үчүн адистерди, эксперттерди тартат.

7. Кеңештин чечимдери жергиликтүү мамлекеттик администрациянын башчысынын чечимдери формасында жол-жоболоштурулат.

33-берене. Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары

1. Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары пробациянын учурдагы милдеттерин чечүүдө жана айкын иш-чараларын аткарууда пробация органдары менен өз ара аракеттенет жана аларга көмөк көрсөтөт.

2. Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын алдында жана коммерциялык эмес уюмдардын колдоосунда пробациянын кардарлары үчүн реабилитациялоо борборлору (социалдык жатаканалар) түзүлүшү мүмкүн.

3. Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары реабилитациялоо борборлорунун (социалдык жатаканалардын) иштешин камсыз кылат жана пробациянын кардарларын түзөө жана кайра социалдаштыруу боюнча милдеттерди чечүүдө пробация органдарына көмөк көрсөтөт.

34-берене. Жергиликтүү мамлекеттик администрациялардын жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын пробациядагы ишинин натыйжалуулугуна баа берүү

Пробацияны жүзөгө ашыруунун натыйжалуулугу (рецидивди төмөндөтүү, социалдык-укуктук жардам көрсөтүү программаларына тартылгандардын саны, түзүлгөн жана иштеп жаткан реабилитациялоо борборлорунун (социалдык жатаканалардын) саны жана башкалар) Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан иштелип чыккан усулга ылайык жүргүзүлүүчү жергиликтүү мамлекеттик администрациянын жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын ишине баа берүүнүн критерийлеринин бири болуп саналат.

7-глава. Ювеналдык пробация

35-берене. Ювеналдык пробациянын өзгөчөлүктөрү

1. Жашы жете электерге карата пробация (ювеналдык пробация) алардын укуктарын жана мыйзамдуу таламдарын камсыз кылуу, алардын кайталап укук бузууну жасоосун болтурбай коюу, психологиялык-педагогикалык процесстин натыйжалуулугун камсыз кылуу, ошондой эле аларды кайра социалдаштыруу жана коомго кайра интеграциялоо максатында жүзөгө ашырылат.

2. Пробациянын ушул Мыйзамда белгиленген формалары жашы жете электерге карата ювеналдык пробациянын төмөнкүдөй принциптерин сактоо менен колдонулат:

1) ювеналдык пробацияда ата-энелердин, аларды алмаштырган адамдардын, мыйзамдуу өкүлдөрдүн, камкорчулардын, көзөмөлчүлөрдүн, балдарды коргоо боюнча ыйгарым укуктуу органдардын жана коомчулуктун милдеттүү түрдө катышуусу;

2) жашы жете электер менен өткөрүлүүчү иш-чараларга психологиялык-педагогикалык мамиле кылуу, тиешелүү адистерди тартуу;

3) пробация органдарынын (кызмат адамдарынын) жашы жете электер менен иштөөсүн адистештирүү;

4) пробациянын жашы жете элек кардарларына карата пландын жана программанын иш-чараларын пробациянын башка кардарларынан өзүнчө жүргүзүү;

5) берилүүчү социалдык-укуктук кызмат көрсөтүүлөргө жетүүнү камсыз кылуу.

36-берене. Ювеналдык пробациянын ишинин багыттары

1. Жашы жете электерге карата пробация төмөнкүлөргө багытталган:

1) инсандын кайра социалдаштырууга жана калыптандырууга;

2) турмуштук көндүмдөргө, укукка баш ийген, жашоонун сергек мүнөзүнө, жалпы кабыл алынган баалуулуктарга жана коомдогу жүрүм-турум эрежелерине үйрөтүүгө;

3) өз алдынчалыкты өнүктүрүүгө;

4) жашы жете электерге жардам көрсөтүү жана оор турмуштук кырдаалга кабылуу тобокелдигин болтурбай коюу боюнча үй-бүлөнүн жана коомдун мүмкүнчүлүктөрүн өнүктүрүүгө;

5) билим алууга;

6) социалдык турак жай жана социалдык жардам менен камсыз кылууга.

2. Жашы жете электерге карата пробация пробациянын кардарынын ким экендигин социалдык-психологиялык изилдөөгө негизделет жана ага моралдык, дөөлөттүк багыт алууларды өзгөртүүгө, инсандын өзүнө өзү ички баа берүүсүн иштеп чыгууга жана аларды оң өзгөрүүлөргө жүйөлөштүрүүгө, социалдык-укуктук жардам көрсөтүүнүн жеке программасына катышууга багытталган психологиялык түзөөчү таасир этүүдө турат.

3. Пробациянын жашы жете элек кардарлары менен төмөнкүлөр боюнча иш жүргүзүлөт:

1) алардын ата-энелери, туугандары же мыйзамдуу өкүлдөрү, ошондой эле ага оң таасир этүүчү башка адамдар менен социалдык-пайдалуу жана туруктуу байланыштарды түзүү жана колдоо;

2) үй-бүлөнүн жана социалдык чөйрөнүн ага зарыл жардам көрсөтүү боюнча мүмкүнчүлүктөрүн камсыз кылуу жана өнүктүрүү;

3) жашы жете электердин кароосуз жана көзөмөлсүз калышынын себептерин четтетүү;

4) мыйзамдарда каралган пробациянын жашы жете элек кардарларына карата үй-бүлөлүк зомбулук фактыларын алдын алуу, бөгөт коюу боюнча чараларды көрүү;

5) жашы жете электерди камкордукка алууну жана көзөмөлчүлүк кылууну, асырап алууну белгилөө;

6) атайын билим берүү уюмунда окутуу;

7) тарбиялоо абактарынан бошотулган жашы жете элек жетимдерди социалдык турак жай (жатакана) менен камсыз кылуу.

4. Жашы жете электерге карата план жана программа жашы жете электерге байкоо жүргүзүүнүн натыйжаларын эске алуу аркылуу мезгил-мезгили менен кайра каралууга тийиш.

8-глава. Корутунду жоболор

37-берене. Жеңилдиктер жана жоопкерчилик

1. Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында билим берүү уюмдары, саламаттык сактоо мекемелери жана иш берүүчүлөр үчүн пробациянын кардарларын окууга, дарылоого, ишке кабыл алууну, аларга убактылуу же кызматтык турак жай берүүнү жана башка кызмат көрсөтүүнү стимулдаштырган жоболор белгиленет.

2. Лицензиялык-уруксат берүү тутуму коммерциялык уюмдарын аккредитациялоо жана ишин башкача мамлекеттик жөнгө салуу жөнүндө мыйзамдарында пробациянын кардарларын квоталар боюнча ишке жалдоого, окутууга, дарылоого кабыл алуу, убактылуу же кызматтык турак жайды берүү жана башка кызматтарды көрсөтүү боюнча милдеттүү талаптар белгиленет.

3. Ушул Мыйзамда каралган чараларды ишке ашыруу боюнча милдет ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдарга жана алардын кызмат адамдарына жүктөлөт.

4. Пландын жана программанын иш-чараларын аткарбоо же ушул Мыйзамды башкача бузуу кызмат адамдарынын тартип жоопкерчилигине алып келет.

38-берене. Ушул Мыйзамдын күчүнө кириши

1. Ушул Мыйзам 2019-жылдын 1-январынан тартып күчүнө кирет.

2. Кыргыз Республикасынын Өкмөтү:

1) пробациянын ыйгарым укуктуу органын түзүү боюнча чараларды жана ушул Мыйзамдан келип чыккан башка чараларды көрсүн;

2) өзүнүн ченемдик укуктук актыларын ушул Мыйзамга ылайык келтирсин.

 

Кыргыз Республикасынын

           Президенти

 

А.Ш. Атамбаев