Система Orphus
RTF Print OpenData
Документ Маалым дарек Шилтеме документтер
Редакция:      кыргызча  |  на русском

6-тиркеме

(КР Министрлер Кабинетинин
2021-жылдын 15-ноябрындагы
№ 251 токтомуна)

 

 

Кыргыз Республикасынын Маданият, маалымат, спорт жана жаштар саясаты министрлигине караштуу “Кыргыз туризм”

мамлекеттик ишканасынын уставы

 

1. Жалпы жоболор

 

1. Кыргыз Республикасынын Маданият, маалымат, спорт жана жаштар саясаты министрлигине караштуу “Кыргыз туризм мамлекеттик ишканасы (мындан ары − Ишкана) мамлекеттик ишкананын уюштуруу-укуктук формасында түзүлгөн, мамлекеттик мүлк менен чарба жүргүзүү укугуна негизделген өз алдынча юридикалык жак болуп эсептелет.

2. Ишкана Кыргыз Республикасынын Экономика жана финансы министрлигине караштуу “Кыргыз туризм” мамлекеттик ишканасынын укук улантуучусу болуп саналат.

3. Ишкананын уюштуруучусу болуп Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети саналат.

4. Ишкананын мамлекеттик башкаруучу органы болуп Кыргыз Республикасынын Маданият, маалымат, спорт жана жаштар саясаты министрлиги (мындан ары – башкаруучу орган) эсептелет.

5. Ишкана өз ишинде Кыргыз Республикасынын Конституциясын, Кыргыз Республикасынын мыйзамдарын жана Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актыларын, эл аралык укуктун жалпы таанылган принциптерин жана ченемдерин, Кыргыз Республикасы катышуучу болуп саналган эл аралык келишимдерди, ошондой Кыргыз Республикасынын мамлекеттик органынын тармактык актыларын жана ушул Уставды жетекчиликке алат.

6. Ишкананын толук фирмалык аталышы:

− мамлекеттик тилде: “Кыргыз Республикасынын Маданият, маалымат, спорт жана жаштар саясаты министрлигине караштуу “Кыргыз туризм” мамлекеттик ишканасы”;

− расмий тилде: “Государственное предприятие “Кыргыз туризм” при Министерстве культуры, информации, спорта и молодежной политики Кыргызской Республики”.

7. Ишкананын кыскартылган фирмалык аталышы:

− мамлекеттик тилде: “Кыргыз туризм” МИ”;

− расмий тилде: “ГП “Кыргыз туризм”.

8. Юридикалык дареги: Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары, И. Раззаков көчөсү, 100.

9. Ишкана толук чарбалык эсептин жана өзүн-өзү каржылоо принциптеринин негизинде иштейт, өз алдынча балансы, Кыргыз Республикасынын банктарында алыш-бериш жана башка эсептери, анын ичинде валюталык эсептери бар, мамлекеттик жана расмий тилдерде өзүнүн аталышы менен Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик гербинин сүрөтү түшүрүлгөн мөөрү, штамптары, белгиленген үлгүдөгү бланктары жана башка атрибуттары бар.

10. Ишкана мамлекеттин милдеттенмелери боюнча өзүнө кепилдик (гарантия) алган учурларды кошпогондо, Кыргыз Республикасынын милдеттенмелери боюнча жооп бербейт.

11. Ишкананын өкүлчүлүгү жана филиалы алар тарабынан бекитилген жоболордун негизинде иштейт.

12. Ишкана өзүнүн филиалдарынын жана өкүлчүлүктөрүнүн иши үчүн толук жоопкерчилик тартат.

 

2. Ишкананын максаты

 

13. Ишкананын максаты туристтик тармакты өнүктүрүү боюнча иш-чараларды ишке ашыруу жана камсыз кылуу болуп эсептелет.

 

3. Ишкананын милдеттери жана функциялары

 

14. Ишкананын негизги милдеттери төмөнкүлөр болуп саналат:

1) ушул Уставда көрсөтүлгөн максаттарга жетүү жана функцияларды аткаруу;

2) мамлекеттик жана региондук деңгээлдерде туризм чөйрөсүн өнүктүрүүнү, ошондой эле туристтик, экскурсиялык, мейманкана инфратүзүмүн жана туризмди коштоочу кызмат көрсөтүүлөрдү өнүктүрүүнү камсыз кылуучу механизмди түзүү;

3) туристтик бизнести жана ишканаларды өнүктүрүүгө инвестицияларды тартуу;

4) туризм чөйрөсүндө коммерциялык ишти жүргүзүү.

15. Ишкананын негизги функциялары болуп төмөнкүлөр саналат:

1) көргөзмөлөрдү, жарманкелерди, фестивалдарды, бизнес-форумдарды жана коммерциялык максаттардагы башка иш-чараларды уюштуруу жана өткөрүү;

2) Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык туристтик иштин субъекттери тарабынан көрсөтүлүүчү кызматтардын сапатын стандартташтыруу, сертификациялоо жана классификациялоо боюнча иш алып баруу;

3) туристтик иштин субъекттеринин өкүлдөрү үчүн туризм маселелери боюнча окутууну жана тренингдерди уюштуруу жана өткөрүү;

4) туризм секторуна гранттарды, техникалык, донордук жана демөөрчүлүк жардамдарды тартууга көмөктөшүүчү документтердин долбоорлорун даярдоо жана түзүү;

5) Ишкананын компетенциясына кирген маселелер боюнча маалыматтык-аналитикалык материалдарды даярдоо;

6) коммерциялык максаттарда интернет-мейкиндигинде Кыргыз Республикасынын туристтик потенциалын жайылтууга жана туристтик продукциясын илгерилетүүгө көмөк көрсөтүүчү жарнамалык роликтерди иштеп чыгуу жана даярдоо;

7) туристтик иштин субъекттерине консультациялык жардам көрсөтүү;

8) туристтик объекттерди, мейманканаларды, санаториялык-курорттук уюмдарды, туристтик маалыматтык-сервистик борборлорду натыйжалуу башкаруу жана аларды өнүктүрүү;

9) туризм чөйрөсүнө инвестицияларды, анын ичинде мамлекеттик-жеке өнөктөштүктүн негизинде тартуу;

10) туризм чөйрөсүндө инфратүзүмдү жакшыртуу;

11) эс алуучуларды жайгаштырууну, жашоосун жана тамактануусун уюштуруу;

12) туристтик, ден соолукту чыңдоо, экскурсиялык жана маданий-массалык тейлөө;

13) съезддерди, конгресстерди, семинарларды жана башка иш-чараларды керектүү кызматтарды көрсөтүү менен уюштуруу жана өткөрүү;

14) туристтик объекттерди курулууну жана кайра конструкциялоону уюштуруу.

16. Ишкана Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында тыюу салынбаган ишкердик иштин башка түрлөрүн жүргүзүүгө укуктуу.

 

4. Ишкананын укуктары жана милдеттери

 

17. Ишкана ушул Уставда аныкталган милдеттерди жана функцияларды жүзөгө ашыруу үчүн төмөнкүлөргө укуктуу:

1) Кыргыз Республикасынын мамлекеттик сатып алуулар жөнүндө мыйзамдарына ылайык товарларды, жумуштарды жана кызмат көрсөтүүлөрдү зарыл болгон сатып алууларды жүргүзүүгө;

2) кеңеш берүүчү, жумушчу, аналитикалык жана изилдөө топторун түзүүгө;

3) өз функцияларын ишке ашыруу үчүн эл аралык финансылык жана башка уюмдардын каражаттарын жана гранттарды тартууга;

4) чет мамлекеттер жана эл аралык уюмдар менен эл аралык келишимдердин, макулдашуулардын жана башка документтердин долбоорлорун башкаруучу орган менен макулдашуу боюнча белгиленген тартипте иштеп чыгууга жана кол коюуга катышууга;

5) обочолонгон мүлккө, өзүнүн атынан мүлктүк жана мүлктүк эмес укуктарга, материалдык жана материалдык эмес активдерге ээ болууга жана милдеттерди аткарууга, соттордо доогер жана жоопкер болууга;

6) юридикалык жактар жана жеке адамдар менен келишимдерди түзүүгө;

7) Ишкананын ишин аткаруу үчүн эмгек келишимдеринин, мөөнөттүү эмгек келишимдеринин, башка жарандык-укуктук келишимдердин негизинде жеке адамдарды белгиленген тартипте ишке тартууга;

8) зарыл болгондо Ишкананын кызматкерлерин иш сапарларга, анын ичинде чет өлкөлөргө, ошондой эле эл аралык конференцияларга, семинарларга, көргөзмөлөргө жөнөтүүгө;

9) башкаруучу орган менен макулдашуу боюнча эл аралык уюмдар менен кызматташууну жүргүзүүгө;

10) зарыл болгондо Кыргыз Республикасынын аймагында Ишкананын ишин жүргүзүү үчүн керектүү филиалдарды жана өкүлчүлүктөрдү белгиленген тартипте түзүүгө;

11) Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык менчик ээсинин макулдугу менен юридикалык жактарга жана жеке адамдарга оперативдүү башкаруу укугунда таандык болгон жабдууларды, транспорт каражаттарын, инвентарларды жана башка материалдык баалуулуктарды келишимдик негизде өткөрүп берүүгө, ижарага берүүгө;

12) Ишкананын белгиленген максаттары менен милдеттерине ылайык ишин камсыз кылуу үчүн башка укуктарды жүзөгө ашырууга.

18. Ишкана ушул Уставда аныкталган максаттарга жетүү жана милдеттерин жана функцияларын ишке ашыруу үчүн төмөнкүлөргө милдеттүү:

1) Ишкана кызматтарды көрсөтүп жаткан мамлекеттик органдар жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары менен түзүлгөн келишим боюнча келишимдик милдеттенмелерди так аткарууга;

2) Кыргыз Республикасынын эмгек мыйзамдарына ылайык Ишкананын каражаттарынын эсебинен Ишкананын кызматкерлери аткарган жумуштарды каржылоону камсыз кылууга;

3) Ишкананын кызматкерлери үчүн иштин коопсуз шарттарын камсыз кылууга жана алардын ден соолугуна, эмгекке жөндөмдүүлүгүнө келтирилген зыян үчүн белгиленген тартипте жоопкерчилик тартууга;

4) Ишкананын кызматкерлеринин социалдык, медициналык жана милдеттүү камсыздандыруунун башка түрлөрү менен камсыз кылууга;

5) ыйгарым укуктуу органдарга Ишкананын зарыл отчетторун өз убагында берүүгө, Кыргыз Республикасынын бюджеттик жана салык мыйзамдарында, мамлекеттик ишканалардын ишин жөнгө салуучу Кыргыз Республикасынын башка ченемдик укуктук актыларында аныкталган тартипте жана өлчөмдөрдө салыктарды жана бардык милдеттүү төлөмдөрдү төлөөгө;

6) ыкчам башкарууга берилген мамлекеттик мүлктүн сакталышын камсыз кылууга;

7) Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети белгилеген тартипте монополияга каршы жөнгө салуу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу орган тарабынан товарларга, жумуштарга жана кызмат көрсөтүүлөргө белгиленген наркты жетекчиликке алууга;

8) Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин иш-чараларынын пландарын, стратегияларын жана программаларын ишке ашыруу, ошондой эле Кыргыз Республикасындагы ички жана тышкы туризмди өнүктүрүүнү камсыз кылуу максатында туризм чөйрөсүндө өз убагында иш жүргүзүүгө;

9) туризм инфратүзүмүн жакшыртуу боюнча чараларды көрүүгө;

10) өлкөнүн туристтик потенциалын даңазалоо боюнча чараларды көрүүгө;

11) Ишкананын чарбалык карамагындагы мамлекеттик мүлктү натыйжалуу башкарууга жана аны пайдалануудан киреше алууга;

12) Кыргыз Республикасынын бюджеттик мыйзамдарында каралган бюджетке төлөмдөр жана башка милдеттүү төлөмдөр боюнча милдеттенмелерди өз убагында аткарууга.

19. Ишкананын кызматкерлери мамлекеттик, кызматтык жана мыйзам тарабынан корголуучу башка сырларды сактоого, анын ичинде Ишканада ишин токтоткондон кийин мамлекеттик сырлар жана жеке мүнөздөгү маалымат чөйрөсүндөгү Кыргыз Республикасынын мыйзамдары тарабынан белгиленген мезгилдин ичинде сактоого, кызматтык милдеттерин аткарууда алынган жарандардын жеке турмушуна, ар-намысына жана кадыр-баркына тийиштүү маалыматтарды сактоого милдеттүү.

 

5. Башкаруучу органдын компетенциясы

 

20. Башкаруучу органдын компетенциясына төмөнкүлөр кирет:

1) Уставга өзгөртүүлөрдү жана (же) толуктоолорду киргизүү жөнүндө сунуштарды даярдоо же Уставдын жаңы редакциясын бекитүү;

2) Ишкананы кайра уюштуруу жана жоюу боюнча сунуштарды уюштуруучуга киргизүү;

3) Ишкананы өнүктүрүүнүн стратегиялык планын бекитүү;

4) Ишкананын жылдык бюджетинин долбоорун макулдашуу;

5) Ишкананын финансылык-чарбалык ишинин натыйжалуулугунун тармактык көрcөткүчтөрүн иштеп чыгуу жана бекитүү;

6) Ишкананы өнүктүрүүнүн стратегиялык планын ишке ашырууну талдоо жана мониторинг жүргүзүү;

7) Ишкананын директорунун кызмат ордуна талапкерлер үчүн квалификациялык талаптарды бекитүү;

8) Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин Төрагасына андан ары сунуштоо үчүн Ишкананын жетекчисинин кызмат ордуна дайындоо үчүн талапкерлерди мамлекеттик мүлктү башкаруу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу органга киргизүү;

9) фонддордун, коммерциялык эмес уюмдардын жана (же) коммерциялык юридикалык жактардын ассоциацияларынын (бирликтеринин) ишине Ишкананын катышуусун (мүчөлүгүн) макулдашуу;

10) Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына жана Ишкананын Уставына ылайык мамлекеттик башкаруучу органдын компетенциясына кирген башка маселелерди чечүү.

21. Башкаруучу орган төмөнкүлөргө укуктуу:

1) Ишканага тейлөөчү чөйрөлөрдөгү тармактык саясатка тиешелүү маселелер боюнча көрсөтмөлөрдү берүүгө;

2) Ишканадан анын финансылык-чарбалык иши жөнүндө маалыматтарды, финансылык (бухгалтердик) отчеттуулук жөнүндө документтерди, ошондой эле Ишкананын финансылык-чарбалык ишине талдоо жүргүзүү үчүн зарыл болгон материалдарды, маалыматтарды жана түшүндүрмөлөрдү, аны өнүктүрүүнүн стратегиялык планын суроого жана алууга;

3) өзүнүн компетенциясына кирген маселелерди чечүү үчүн Ишкананын аймагына барууга;

4) аткаруу органынын отчетторун угууга;

5) мамлекеттик мүлктү башкаруу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу органга Ишкананын жетекчисин кызмат ордунан бошотуу, ага карата тартиптик жаза чараларын колдонуу жана аны сыйлоо жөнүндө сунуш киргизүүгө.

Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына жана Ишкананын Уставына ылайык башкаруучу орган башка укуктарга да ээ.

22. Башкаруучу орган төмөнкүлөргө милдеттүү:

1) Ишкананын башкаруучу органдарын өз убагында түзүүнү камсыз кылууга;

2) Ишкананын иши менен байланышкан Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин чечимдеринин долбоорлорун демилгелөөнү жана илгерилетүүнү камсыз кылууга;

3) жетекчилери жана кызматкерлери тарабынан Кыргыз Республикасынын мыйзамдарын бузган фактылары ага белгилүү болуп калганда укук коргоо органдарына маалымдоого;

4) Ишкананын иши жөнүндө коммерциялык же мыйзам менен корголуучу башка жашыруун сыр болуп саналган маалыматты үчүнчү жактарга чыгарбоого.

Башкаруучу орган Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында жана Ишкананын Уставында каралган башка милдеттерди да аткарат.

 

6. Мамлекеттик мүлктү башкаруу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу органдын компетенциясы

 

23. Мамлекеттик мүлктү башкаруу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу органдын компетенциясына төмөнкүлөр кирет:

1) уюштуруучуга Ишкананы жоюу же кайра уюштуруу боюнча сунуш киргизүү;

2) Ишкананын түзүмү менен штаттык ырааттамасын макулдашуу;

3) Ишкананын жылдык бюджетин, финансылык-чарбалык ишинин жыйынтыгы боюнча отчетту, республикалык бюджетке чегерилүүгө тийиш болгон таза пайданын өлчөмүн бекитүү;

4) Ишкананын финансылык-чарбалык ишин талдоо жана мониторинг жүргүзүү;

5) Ишкананын жетекчисинин жана анын орун басарынын ишинин натыйжалуулугунун негизги көрcөткүчтөрүн бекитүү;

6) Ишкананын жетекчисинин жана анын орун басарынын ишине баалоо жүргүзүү;

7) Ишкананын жетекчисине жана анын орун басарына сый акы төлөө тартибин бекитүү;

8) мамлекеттик башкаруучу орган менен макулдашуу боюнча Ишкананын жетекчисин кызмат ордуна дайындоо жана кызмат ордунан бошотуу жөнүндө Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин Төрагасына сунуштарды киргизүү;

9) Ишкананын жетекчисинин сунушу боюнча Ишкананын жетекчисинин орун басарын кызмат ордуна дайындоо жана кызмат ордунан бошотуу;

10) Ишкананын жетекчисине жана анын орун басарына карата жумуш берүүчүнүн укуктарын жана милдеттерин аткаруу;

11) Ишкананын жетекчиси жана анын орун басары менен эмгек келишимин түзүү;

12) Ишканага таандык мүлктү максаты боюнча пайдаланууга жана сакталышына контролду жүргүзүү;

13) Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык мамлекеттик мүлктү башкаруу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу органдын компетенциясына кирген башка маселелерди чечүү.

 

7. Ишкананы башкаруу

 

24. Ишкананы анын директору башкарат.

25. Директор мамлекеттик мүлктү башкаруу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу органдын сунушу боюнча Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин Төрагасынын тарабынан Ишкананын жетекчисинин кызмат ордунун квалификациялык талаптарына ылайык келген, башкаруучу орган сунуш кылган талапкерлердин ичинен кызмат ордуна дайындалат.

26. Директор үч жылдык мөөнөткө дайындалат жана ушул Уставдын жана мамлекеттик мүлктү башкаруу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу органдын жетекчиси менен түзүлгөн эмгек келишимдин негизинде иштейт.

Ишкананын директору кызматтык милдеттерин аткарууга эмгек келишими түзүлгөндөн кийин киришет.

27. Ишкананын директору башкаруучу орган менен макулдашуу менен мамлекеттик мүлктү башкаруу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу органдын сунушу боюнча Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин Төрагасы тарабынан кызмат ордунан бошотулат.

28. Ишкананын директору төмөнкү учурларда ээлеген кызматынан мөөнөтүнөн мурда бошотулушу мүмкүн:

1) Ишкана канааттандырарлык эмес баа алганда жана анын жылдык финансылык-чарбалык ишинин жыйынтыгы жөнүндө отчетун кароонун жыйынтыгы боюнча;

2) ишинин натыйжалуулугунун негизги көрсөткүчтөрү аткарылбаса;

3) эмгек келишими боюнча милдеттерди аткарбаса же талаптагыдай эмес аткарса;

4) Ишкананын финансылык-чарбалык ишинин көрсөткүчтөрүнүн начарлашына алып келген квалификациялуу эмес иш-аракеттери болсо;

5) Кыргыз Республикасынын эмгек мыйзамдарында каралган башка негиздер боюнча.

29. Ишкананын директорунун компетенциясына төмөнкүлөр кирет:

1) Ишкананын учурдагы финансылык-чарбалык ишин башкаруу;

2) Ишкананын өнүктүрүүнүн стратегиялык планын (бизнес-планын) ишке ашыруу;

3) Ишкананын келерки жылга болжолдонгон бюджетинин долбоорун жана өткөн жылдагы бюджеттин аткарылышы жөнүндө отчетун мамлекеттик мүлктү башкаруу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу органдын бекитүүсүнө киргизүү;

4) Ишкананын финансылык-чарбалык ишинин жана өнүктүрүүнүн стратегиялык планын аткаруу жөнүндө ар кварталдык жана жылдык отчетторду даярдоо жана берүү;

5) тармактык саясат маселелери боюнча башкаруучу органдын чечимдерин аткарууну уюштуруу;

6) Ишкананын түзүмүн жана штаттык ырааттамасын макулдашуу үчүн мамлекеттик мүлктү башкаруу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу органга киргизүү;

7) мамлекеттик мүлктү башкаруу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу орган менен макулдашуу боюнча Ишкананын түзүмүн жана штаттык ырааттамасын бекитүү;

8) кызматкерлерди жалдоонун жана жумуштан бошотуунун шарттарын, анын ичинде эмгек акы төлөө фондун бекитүү;

9) кызматкерлердин ишинин натыйжалуулугунун негизги көрсөткүчтөрүн бекитүү;

10) Ишкананын уюштуруу-тескөө документтерин кабыл алуу;

11) бухгалтердик жана статистикалык эсеп жүргүзүүнү уюштуруу;

12) Ишкананын кызматкерлерине сый акы берүүнүн тартибин аныктоо;

13) Ишкананын Уставына ылайык башка маселелер боюнча чечимдерди кабыл алуу.

30. Ишкананын директору төмөнкүлөргө укуктуу:

1) башкаруучу органга жана мамлекеттик мүлктү башкаруу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу органга алардын компетенциясына кирген маселелер боюнча сунуштар жана сунуштамалар менен кайрылууга;

2) Ишкананын максаттарына жана милдеттерине, Уставына жана стратегиялык өнүктүрүү планына ылайык жарандык-укуктук бүтүмдөрдү түзүүгө;

3) Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында, Ишкананын ушул Уставында каралган тартипте Ишкананын мүлкүн тейлөөгө;

4) Ишкананын алдында турган максаттарды жана милдеттерди ишке ашыруунун алкагында мамлекеттик органдардан, ишканалардан, мекемелерден жана уюмдардан зарыл болгон маалыматты белгиленген тартипте суроого жана алууга;

5) Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына жана Ишкананын ушул Уставына ылайык башка укуктарды ишке ашырууга.

31. Ишкананын директору төмөнкүлөргө милдеттүү:

1) башкаруучу органдын жана мамлекеттик мүлктү башкаруу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу органдын суроо-талабы боюнча Ишкананын финансылык-чарбалык иши жөнүндө маалыматтарды, финансылык (бухгалтердик) отчеттуулук документтерин, ошондой эле Ишкананын финансылык-чарбалык ишине жана өнүктүрүүнүн стратегиялык планын талдоо жүргүзүү үчүн зарыл болгон материалдарды, маалыматтарды, сунуштамаларды жана түшүндүрүүлөрдү берүүгө;

2) чечим кабыл алууну талап кылган маселелерди башкаруучу органдын кароосуна чыгарууга, ошондой эле аны Ишкананын ишмердүүлүгүн каалаган чөйрөсү менен байланыштуу зарыл болгон бардык маалыматтар жана документтер менен камсыз кылууга;

3) Ишкананын кызматкерлеринин эмгегин коргоону камсыз кылууга;

4) Ишкананын кызматкерлери тарабынан ага белгилүү болгон Кыргыз Республикасынын мыйзамдарын бузуу фактылары жөнүндө укук коргоо органдарына маалымдоого;

5) Ишкананын иши жөнүндө коммерциялык же мыйзам менен корголуучу башка жашыруун сыр болуп саналган маалыматты үчүнчү жактарга ачыкка чыгарбоого;

6) ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын суроо-талабы боюнча Ишкананын иши жөнүндө маалыматты белгиленген тартипте берүүгө.

Ишкананын директорунун Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында жана Ишкананын ушул Уставында каралган башка милдеттери бар.

32. Ишкананын директорунун чечимдери буйрук түрүндө кабыл алынат.

33. Ишкананын директору:

1) ишеним катсыз Ишкананын атынан иштейт;

2) Кыргыз Республикасынын мамлекеттик бийлик органдарында жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарында, ишканаларында жана мекемелеринде Ишкананын кызыкчылыктарын коргойт;

3) Ишкананын кызматкерлерин ишке кабыл алат жана иштен бошотот;

4) Ишкананын кызматкерлерине карата сыйлоо жаза тартиптик чараларын көрөт;

5) компетенциясынын чегинде Ишкананын бардык кызматкерлери аткарууга милдеттүү болгон буйруктарды чыгарат, алардын аткарылышын контролдойт;

6) Ишкананын кызматкерлерине ишеним каттарды берет;

7) Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында жана Ишкананын Уставында каралган ыйгарым укуктарынын чегинде Ишкананын финансылык каражаттарын, мүлкүн жана башка активдерин тескейт;

8) Ишкананын финансылык (бухгалтердик) отчетунун абалына, финансылык каражаттарын, мүлкүн жана башка активдерин максаттуу пайдаланууга, өндүрүштө коопсуздук техникасын сактоого жеке жоопкерчилик тартат;

9) Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына жана Ишкананын ушул Уставына ылайык башка ыйгарым укуктарды жүзөгө ашырат.

34. Ишкананын директору өзүнө жүктөлгөн функциялык милдеттердин талаптагыдай аткарууга жеке жоопкерчилик тартат.

35. Ишканада директордун орун басарынын кызмат орду каралган. Ишкананын директорунун орун басары Ишкананын директорунун сунушу боюнча мамлекеттик мүлктү башкаруу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу орган тарабынан кызмат ордуна дайындалат жана кызмат ордунан бошотулат.

36. Ишкананын директору мөөнөтүнөн мурда кызмат ордунан бошотулган учурда бош кызмат орунга дайындалган учурга чейин анын милдеттерин аткаруу Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык директордун орун басарына жүктөлөт.

37. Ишкананын башкы бухгалтери Ишкананын директору тарабынан кызмат ордуна дайындалат жана кызмат ордунан бошотулат, түздөн-түз директорго баш иет, Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген укуктардан пайдаланат жана жоопкерчилик тартат.

38. Мамлекеттик мүлктү башкаруу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу орган белгиленген тартипте Ишкана ички аудит кызматын түзүү жөнүндө чечим кабыл алууга укуктуу, Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында жана Ишкананын ушул Уставында каралган башка укуктарга ээ.

39. Ишкананын кызматкерлери Кыргыз Республикасынын эмгек мыйзамдарына ылайык директор тарабынан кызмат ордуна дайындалат жана кызмат ордунан бошотулат.

 

8. Ишкананын жетекчи курамы

 

40. Ишкананын жетектөөчү курамына төмөнкү адамдар кирет:

− директор, директордун орун басары;

− башкы бухгалтер.

41. Ишкананын жетекчи курамына кирген адамдар өз укуктарын жүзөгө ашырууда жана милдеттерин аткарууда Ишкананын уставындагы максаттарга жана милдеттерге ылайык мамлекеттин кызыкчылыгына ылайык иштөөгө тийиш.

Жетекчи курамга кирген адамдар Ишкананын мамлекеттик, коммерциялык же мыйзам менен корголуучу башка жашыруун сыр болуп саналган маалыматтын купуялуулугун сактоого милдеттүү.

42. Ишкананын жетектөөчү курамына төмөнкү адамдар кире албайт:

1) чет өлкөлүк жарандар, жарандыгы жок адамдар, кош жарандуулугу бар адамдар, ошондой эле чет мамлекетте жашап турууга уруксаты бар Кыргыз Республикасынын жарандары;

2) менчикке жана экономикалык ишти жүргүзүү тартибине каршы кылмыш үчүн, мамлекеттик жана муниципалдык кызматтын кызыкчылыктарына каршы коррупциялык жана башка кылмыш үчүн соттолгон адамдар;

3) канааттандырарлык эмес иши үчүн уюмдун жетекчисинин ээлеген кызматынан мурда бошотулган адамдар;

4) менчигинин түрүнө карабастан, чарба жүргүзгөн субъектте жетекчилик кызматтарды ээлеген банкротко алып келген адамдар;

5) мамлекеттик администрациялык, саясий, атайын кызмат орундарын, саясий жана административдик муниципалдык кызмат ордун ээлеген адамдар.

Ишкананын жетекчи курамына кирген адамдар кызмат ордунда болгон мезгилде жеке же ишенимдүү адамдар аркылуу бир эле учурда ишкерлик ишти жүргүзүүгө, уюштуруу-укуктук түрүнө жана коммерциялык, юридикалык жактарга алардын түрүнө жана менчигинин түрүнө карабастан, коммерциялык юридикалык адамдарды башкарууга катышууга укугу жок.

 

9. Эсепке алуу, пландоо, отчеттуулук

 

43. Ишкана өз ишин башкаруучу орган тарабынан үч жылдык мезгилге бекитилген өнүктүрүүнүн стратегиялык планынын жана анын негизинде иштелип чыккан жылдык бюджеттин негизинде ишке ашырат.

44. Ишкананын иш пландарынын негизин Ишкана менен жеткирүүчүлөр, ижарачылар жана керектөөчүлөр ортосундагы мамилелерди жөнгө салуучу узак мөөнөттүү жана башка келишимдер түзөт.

45. Ишкана келишимдин предметин, милдеттенмелерди аныктоодо, Кыргыз Республикасынын жарандык мыйзамдарына карама-каршы келбеген чарбалык өз ара мамилелердин башка шарттарын эркин тандайт алат.

46. Ишкана бухгалтердик эсеп жүргүзөт жана Кыргыз Республикасынын бухгалтердик эсеп жөнүндө мыйзамдарына ылайык финансылык отчетту түзөт. Ишкананын финансылык отчету кварталдык негизде жана ар бир финансылык жылдын жыйынтыгы боюнча түзүлүүгө тийиш.

47. Ишкана квартал сайын, отчеттук мезгилден кийинки экинчи айдын 25ине чейин бюджетти аткаруунун жүрүшү жөнүндө жана финансылык-чарбалык иштин натыйжалары жөнүндө төмөнкүлөргө отчет берет:

1) ички аудиторго (эгерде ички аудит кызматы бар болсо);

2) башкаруучу органга;

3) мамлекеттик мүлктү башкаруу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу органга.

48. Ишкана өнүктүрүүнүн стратегиялык планына жана анын негизинде иштелип чыгуучу жылдык бюджетке ылайык финансылык-чарбалык иш жүргүзөт.

49. Ишкананы өнүктүрүүнүн стратегиялык планы төмөнкүлөрдү камтууга тийиш:

1) Ишкананын ишинин максаттарын жана негизги багыттарын баяндоону;

2) тармактын жана рыноктун сыпатталышын, Ишкана тарабынан өндүрүлгөн товарлардын (жумуштардын, кызмат көрсөтүүлөрдүн) мүнөздөмөсүн;

3) Ишкана тарабынан өндүрүлгөн товарлардын (жумуштардын, кызмат көрсөтүүлөрдүн) рыногунда мамлекеттин катышуусунун зарылдыгынын негиздемесин;

4) Ишкананын финансылык жана мүлктүк абалына берилген бааны;

5) товарларды (жумуштарды, кызмат көрсөтүүлөрдү) өндүрүүнүн планын;

6) уюштуруу планын;

7) финансылык планын;

8) тобокелдиктерди талдоону.

50. Жыл сайын, 1-мартка чейинки мөөнөттө Ишкананын директору мамлекеттик мүлктү башкаруу боюнча ыйгарым укуктуу органга башкаруучу орган менен макулдашылган Ишкананын кийинки жылга бюджетинин долбоорун жана финансылык-чарбалык ишинин жыйынтыктары жөнүндө, анын ичинде бюджеттин аткарылышы жөнүндө Ишкананын өткөн жыл үчүн отчетун киргизет.

51. Ишкана салык салуу жана экономикалык маалыматтарды топтоонун жана иштеп чыгуунун жалпы мамлекеттик системасын жүргүзүүнү уюштуруу үчүн зарыл болгон маалыматтарды компетенттүү мамлекеттик органдарга берет.

52. Маалыматтын жеткиликтүүлүгү чөйрөсүндө Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген тартипте суралган маалыматты берүүдөн баш тартууга, толук эмес маалыматтарды берүүгө же аны бурмалагандыгы үчүн, ошондой эле отчетту бурмалагандыгы үчүн Ишкананын директору Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген жеке жоопкерчилик тартат.

53. Ишкананын ишин текшерүү Кыргыз Республикасынын тиешелүү мамлекеттик органдары тарабынан алардын компетенцияларынын чегинде белгиленген тартипте жүргүзүлөт.

 

10. Ишкананын мүлкү

 

54. Ишкананын мүлкүн негизги фонддор жана жүгүртүүчү каражаттар, ошондой эле башка материалдык баалуулуктар түзөт, алардын наркы өз алдынча баланста чагылдырылат.

55. Ишкананын мүлкүн түзүүчү булактар болуп төмөнкүлөр эсептелет:

− Ишканага чарба жүргүзүү укугунда бекитилип берилген мүлк;

− өзүнө бекитилип берилген мамлекеттик мүлктү пайдалануунун натыйжасында алынган же сатылып алынган мүлкү, анын ичинде кирешелери, пайдалар, продукциялар;

− чарбалык ишинин натыйжасында алынган кирешелер;

− гранттар, банктардын жана башка кредиторлордун кредиттери;

− юридикалык жана жеке жактардын ыктыярдуу төгүмдөрү;

− Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында тыюу салынбаган ар кандай башка булактар.

56. Өзүнүн финансылык-чарбалык ишинен түшкөн кирешесинин же Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында тыюу салынбаган башка булактардын эсебинен Ишкана тарабынан жаңы түзүлгөн, алынган же сатып алынган мүлк мамлекеттин менчиги болуп саналат. Ишкана Кыргыз Республикасынын жарандык мыйзамдарында белгиленген тартипте уставдык максаттарына жана иштин предметине ылайык мүлкүнө ээлик кылуу, пайдалануу жана тескөө укугун (ижарага алуу) жүзөгө ашырат.

57. Ишканадан анын негизги фонддорун, жүгүртүлүүчү каражаттарын жана колдонулуучу мүлкүн алып коюуга уюштуруучунун же соттун чечими боюнча жол берилет.

58. Ишкана өзүнүн мүлкүн инвентаризациялоого жана инвентаризациялоонун жыйынтыгын мамлекеттик мүлктү башкаруу чөйрөсүндө ыйгарым укуктуу орган белгилеген мөөнөттө жана тартипте берүүгө милдеттүү.

59. Ишкананын мүлкү жана пайдасы мамлекеттин менчиги болуп саналат.

Ишкананын мүлк пайдалануусуна негиз болуп кыймылсыз мүлк объекттерин, негизги каражаттарды жана мамлекеттик менчик болуп саналган жана Ишкананын балансына өткөрүлүп берилген башка мүлктү Кыргыз Республикасынын жарандык мыйзамдарында каралган эрежелерди жана жол-жоболорду сактоо менен чарба жүргүзүү укугу саналат.

60. Ишкана менчик ээсинин макулдугусуз чарба жүргүзүү укугунда ага таандык кыймылсыз мүлктү сатууга, ижарага берүүгө, чарбакер коомдордун жана шериктештиктердин уставдык капиталына салым (пай) катары киргизүүгө же бул мүлктү башка жол менен тескөөгө укугу жок.

61. Ишкана финансылык-чарбалык ишинин жыйынтыгы боюнча мамлекеттик мүлктү башкаруу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу органдын алыш-бериш эсебине таза пайданын ал тарабынан бекитилген бөлүгүнүн өлчөмүн, бирок 50 пайыздан кем эмесин которот, аны андан ары отчёттук мезгилден кийинки жылдын 1-апрелине чейинки мөөнөттө республикалык бюджетке жиберет.

 

11. Ишкананы жоюу жана кайрадан уюштуруу

 

62. Ишкананы кайра уюштуруу бириктирүү, кошуу, бөлүү, бөлүп чыгаруу же өзгөртүп түзүү формасында ишке ашырылат.

Ишкананы бириктирүү, кошуу, бөлүү, бөлүп чыгаруу же өзгөртүп түзүү формасында кайра уюштуруу жөнүндө чечим мамлекеттик башкаруу органынын же мамлекеттик мүлктү башкаруу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу органдын сунушу боюнча Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети тарабынан кабыл алынат.

63. Ишкана мамлекеттик мекеме же чарбалык коом болуп өзгөртүлүп түзүлүшү мүмкүн.

Ишкананы Кыргыз Республикасынын стратегиялык объекти болуп саналбаган чарбалык коомго өзгөртүп түзүү жөнүндө чечим Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети тарабынан кабыл алынат.

Ишкананы өзгөртүп түзүүнүн натыйжасында түзүлгөн чарбалык коом бардык укуктары жана милдеттери боюнча, анын ичинде эмгек башка мамилелери жаатында анын укук улантуучусу болуп саналат.

64. Ишкана төмөнкү учурларда жоюлат:

1) мамлекеттик башкаруучу органдын же мамлекеттик мүлктү башкаруу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу органдын демилгеси боюнча;

2) соттун чечиминин негизинде.

65. Ишкананы мамлекеттик мүлктү башкаруу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу органдын чечими менен жоюу үчүн жоюлуп жаткан Ишкананын, мамлекеттик башкаруучу органдын, мамлекеттик мүлктү башкаруу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу органдын, зарыл болгондо башка мамлекеттик органдардын өкүлдөрүнөн турган жоюу комиссиясы түзүлөт. Жоюу комиссиясын жоюлуп жаткан Ишкананын жетекчиси башкарат.

Жоюу комиссиясын дайындалган учурдан тартып ал Ишкананын иштерин башкаруу жана анын мүлкүн тескөө боюнча ыйгарым укуктарга ээ болот.

Эгерде жоюлуп жаткан Ишкананын чарба жүргүзүү укугуна негизделген мүлкүнүн наркы кредитордун талаптарын канааттандыруу үчүн жетишсиз болсо, ал Кыргыз Республикасынын банкроттук жөнүндө мыйзамдарында белгиленген тартипте гана жоюлушу мүмкүн.

 

_______________________________________________________