Система Orphus
RTF Print OpenData
Документ Маалым дарек Шилтеме документтер
Редакция:      кыргызча  |  на русском

Описание: C:\Users\User\AppData\Local\Temp\CdbDocEditor\2d4ed070-66ab-4a24-9bfd-cafdb20b9db0\document.files\image001.jpg

ЗАКОН КЫРГЫЗСКОЙ РЕСПУБЛИКИ

1999-жылдын 8-майы № 37

Салык консультанттары жөнүндө

 (КР
2003-жылдын 15-июлундагы № 1482008-жылдын 17-октябрындагы № 231,
2012-жылдын 28-январындагы № 5
Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

 

Ушул Мыйзам жарандардын, юридикалык жактардын укуктарын жана корголгон кызыкчылыктарын коргоо, Кыргыз Республикасынын Салык кодексине ылайык салыктарды эсептөөдө жана аларды төлөөдө, башка салыктык милдеттерди аткарууда аларга жардам көрсөтүү максаттарында көз каранды эмес салык консультанттарынын ишинин тартибин жана шарттарын аныктайт.

 

I бөлүм
Жалпы жоболор

 

1-статья. Салыктык консультация берүү түшүнүгү

 

1. Салыктык консультация берүү - Кыргыз Республикасынын Салык кодексине ылайык салыктарды эсептөөдө жана аларды төлөөдө жарандарга жана юридикалык жактарга көз каранды эмес консультанттар тарабынан квалификациялуу жардам көрсөтүү.

2. Салыктык консультация берүү:

1) өзүнүн кардарларына (ишеним көрсөтүүчүлөрүнө) салык маселелери боюнча өзүнө берилген тапшырманын чегинде консультация берүүнү, бухгалтердик эсеп-кысапты жана отчеттуулукту жүргүзүүдө, салык салуу максаттарында документтер түзүүдө жардам көрсөтүүнү;

2) өзүнүн кардарынын (ишеним көрсөтүүчүнүн) атынан жана анын тапшыруусу боюнча ал ашыкча төлөгөн салык суммаларын кайтарып берүү, Салык кызматынын кызмат адамдары тарабынан келтирилген зыяндын ордун толтуруу жөнүндө талаптар коюуну;

3) салык салуу маселелери боюнча сотто, салык инспекциясында, салык полициясында, башка укук коргоо органдарында кардардын (ишеним көрсөтүүчүнүн) атынан жана анын тапшыруусу боюнча өкүлчүлүк кылууну;

4) сотто, укук коргоо жана башка органдарда салык салуу жөнүндөгү талаш-тартыштар боюнча көз каранды эмес эксперт катары катышууну;

5) кесипкөйлүккө төп келбеген консультация бергендиги, кесипкөйлүк этиканы жана Кыргыз Республикасынын мыйзамдарын бузгандыгы үчүн жоопкерчилик тартууну камтыйт.

 

2-статья. Салык консультанттары

 

1. Төмөндөгүлөр:

1) ушул Мыйзамдын 8-статьясында каралган тартипте салык консультантынын квалификациялык сертификатын алган жеке жактар;

2) юридикалык жак, салык консультантынын квалификациялык сертификатын атаган анын жетекчиси жана анын курамында 3 жеке жактан кем эмес салык консультантынын квалификациялык сертификатын алып иштеп жатышкандар ушул Мыйзамдын 8-статьясында каралган тартипте;

3) аудитордук же адвокаттык ишке лицензия алышкан жактар жана салык консультантынын квалификациялык сертификатын алган жеке жактар ушул Мыйзамдын 8-статьясында каралган тартипте;

4) аудитордук ишке лицензия алышкан аудитордук уюмдар жана юридикалык жактар.

2. Квалификациялык сертификаты жок туруп, салык консультантынын ишин жүргүзүү Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык администрациялык жана жазыктык жоопкерчиликке алып келет.

3. Кесиптик ишти - аудитордук, укуктук, салыктык консультация берүү ишин бирге жүзөгө ашыруу үчүн салык консультанттары аудиторлор жана юристтер менен биригүүгө укуктуу.

4. Салыктык консультация берүү боюнча ишке тыюу салынган же чек коюлган учурлар ушул мыйзам тарабынан белгиленет.

(КР 2003-жылдын 15-июлундагы № 148 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

 

3-статья. Салык консультанттары жөнүндө мыйзамдар

 

Көз каранды эмес салык консультанттарынын иши Кыргыз Республикасынын Конституциясы, Граждандык кодекси, ушул Мыйзам, башка мыйзамдар жана аларга ылайык чыгарылган, Кыргыз Республикасынын Президентинин указдары жана Өкмөтүнүн токтомдору тарабынан жөнгө салынат.

 

4-статья. Салыктык консультация берүүнүн максаттары, милдеттери

жана принциптери

 

1. Салыктык консультация берүүнүн максаты - жарандарга жана юридикалык жактарга Кыргыз Республикасынын Салык кодексине ылайык салыктарды туура жана мыйзамдуу эсептөөдө жана төлөөдө, өзүнүн салыктык милдеттерин аткарууда жардам берүү, соттордо, укук коргоо органдарында, салык органдарында квалификациялуу кесиптик жардам көрсөтүү жана өкүлчүлүк кылуу.

2. Салык консультантынын милдеттери - ага берилген маалыматтын негизинде кардардын (ишеним көрсөтүүчүнүн) тапшыруусу боюнча жана (же) анын атынан Кыргыз Республикасынын Салык кодексине ылайык салыктарды эсептөөдө жана төлөөдө жардам көрсөтүү.

3. Салык консультантынын этикалык жана кесиптик ченемдери жана ал ченемдерди бузуу үчүн жоопкерчилик салыктык консультация берүүнү жөнгө салуучу негизги принциптер болуп саналат. Этикалык жана кесиптик ченемдерге кесиптик даярдык, көз каранды эместик, тууралык, калыстык, Кыргыз Республикасынын Салык кодексине жана Кыргыз Республикасынын Конституциясына каршы келбеген башка мыйзамдарды сактоо кирет.

 

II бөлүм
Салык консультантын аттестациядан өткөрүүнүн
тартиби. Квалификациялык сертификат

 

(КР 2003-жылдын 15-июлундагы № 148  Мыйзамынын редакциясына ылайык)

 

5-статья. Салык консультантын аттестациялоо

 

1. Салык консультанты болууну каалаган жеке жактарды аттестациялоо бул адамдардын салыктык консультация берүүнү жүзөгө ашыруу үчүн кесиптик, квалификациялык жарактуулугун аныктоо максатында аттестациялык комиссияга алардын экзамендерди берүү жолу менен же ушул Мыйзамда белгиленген талаптарга жооп бергенде жүргүзүлөт.

2. Ушул Мыйзамга ылайык экзамен берүүгө милдеттүү болгон жана экзамендер берүүдөн бошотулган бардык талапкерлер аттестациядан өтүүгө тийиш.

3. Салыктык консультация берүүнү жүргүзүү укугуна экзаменди ийгиликтүү тапшырган талапкер салыктык консультация берүү боюнча ишти жүзөгө ашырууга укуктуу.

4. Аттестациялык (квалификациялык) комиссия бизнес-ассоциациялардын, окуу жайлардын, жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын, салыктар, бажы иши чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдардын, ошондой эле фискалдык саясат функциясы бар ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын өкүлдөрүнүн катышуусу менен салык консультанттарынын кесипкөй уюму тарабынан түзүлөт.

Салык консультанттарынын кесипкөй уюму - салык консультанттарынын коомдук бирикмеси жана (же) алардын ассоциациясы (союзу).

Салык консультанттарынын региондук кесипкөй уюмдары болбогон учурда ушул бөлүктүн биринчи абзацында көрсөтүлгөн аймактык субъекттердин өкүлдөрүнүн катышуусу менен квалификациялык сертификатты берүү үчүн аттестациялык (квалификациялык) комиссияны түзүү укугу тиешелүү адистерди даярдоого адистешкен региондук жогорку окуу жайларына берилет.

5. Аттестациялоо салык консультанты болууну каалаган, ушул Мыйзамда белгиленген аларга карата коюлган талаптарга жооп берген жана экзамендерге киргизилген бардык адамдар үчүн жылына эки жолу жүргүзүлөт.

6. Экзаменде тематикалык суроолордун тизмеги аттестациялык (квалификациялык) комиссия тарабынан аныкталат жана салык салуунун, бухгалтердик эсептин жана отчеттуулуктун, ишкананын экономикасынын жана финансысынын, укук негиздеринин маселелерин милдеттүү түрдө камтыйт.

7. Аттестациялык (квалификациялык) комиссия жөнүндө жобо, ошондой эле аттестацияны өткөрүүнүн тартиби Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан бекитилет.

(КР 2008-жылдын 17-октябрындагы № 231, 2012-жылдын 28-январындагы № 5 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

 

6-статья. Салык консультантынын экзамендерине киргизилген адамдар

 

1. Көз каранды эмес салык консультанттары болууну каалаган адамдар салык консультанттарынын кесипкөй уюмуна экзамендер жарыяланган күнгө чейин кеминде бир ай мурда мөөнөттө арыз беришет.

2. Экзамендерге төмөндөгүдөй талаптарга жооп берген:

1) экономикалык же юридикалык адистик боюнча жогорку же атайын орто билимге ээ болгон жана экономикалык, финансылык, эсепчилик-аналитикалык, контролдук-текшерүүчү же укуктук иште үч жылдан кем эмес тажрыйбасы бар;

2) пайда көздөгөн атайын кылмыш үчүн соттуулугу болбогон адамдар киргизилет.

3. Салык консультантынын милдеттерин бузгандыгы үчүн квалификациялык сертификатынын күчү токтотулган адамдар анын күчү токтотулган учурдан тартып 5 жылдын ичинде экзамендерге киргизилбейт.

(КР 2012-жылдын 28-январындагы № 5 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

 

7-статья. Экзамендер бербей туруп квалификациялык сертификат

алууга укуктуу болгон адамдар

(КР 2008-жылдын 17-октябрындагы № 231 Мыйзамына ылайык күчүн жоготту)

 

8-статья. Салык консультантынын квалификациялык сертификаты

 

1. Салык консультантына экзамендерди ийгиликтүү тапшырган адамдар жана экзамендер бербей туруп, квалификациялык сертификат алууга укуктуу болгон адамдар Кыргыз Республикасынын Өкмөтү белгилеген формада квалификациялык сертификат алышат.

2. Квалификациялык сертификат чектелбеген мөөнөткө берилет. Салык консультантын квалификациялык сертификаттан ажыратуу же анын колдонулушун токтото туруу ушул Мыйзамда белгиленген тартипте жана негиздер боюнча жүргүзүлөт.

3. Экзамендерди бере албай калган адамдар кайталап аттестациядан өтүүгө алты айдан кийин гана укуктуу.

(КР 2012-жылдын 28-январындагы № 5 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

 

9-статья. Аттестациялоону жүргүзүү үчүн акы төлөө

 

1. Аттестациялоо үчүн акы төлөөнүн өлчөмү бул максаттарга жумшалган суммага түздөн-түз байланыштырылууга жана аттестациялоо жүргүзүүгө жумшалуучу сметанын негизинде аныкталууга тийиш.

2. Талапкер аттестациялоодон баш тарткан учурда, ал төлөгөн акы экзамендер башталганга чейин кеминде он күн мурда берилген анын кат жүзүндөгү арызы боюнча кайтарылып берилет.

 

10-статья. Салыктык консультация берүүнү жүзөгө ашырууга укук

берүүчү лицензия

(КР 2003-жылдын 15-июлундагы № 148 Мыйзамынын редакциясына ылайык күчүн жоготту)

 

III бөлүм
Салык консультантынын укуктары, милдеттери жана иши

 

11-статья. Салык консультантынын укуктары жана милдеттери

 

1. Салык консультанттары - өздөрүнүн кесиптик ишинде "салык консультанты" кесибинин аталышын пайдаланууга укуктуу.

2. Салык консультанттары болуп саналган аудиторлор жана юристтер "салык консультанты" аталышы менен катар өздөрүнүн кесиптеринин аталышын пайдаланууга укуктуу.

3. Салык консультанттары мамлекеттик органдарга, өздөрүнүн кардарларына (ишеним көрсөтүүчүлөрүнө), үчүнчү жактарга көз каранды болушпайт.

4. Салык консультанттары ишке башка салык консультанттарын, эксперттерди, жардамчы кызматкерлерди тартууга укуктуу, алардын иши үчүн салык консультанттары кардардын (ишеним көрсөтүүчүнүн) алдында жоопкерчиликтүү болушат.

5. Салык консультанттары өздөрүнүн ишин:

1) юридикалык жакты түзбөй туруп, ишкердик ишти жүргүзгөн катталган жеке жак катары;

2) болбосо чарбалык шериктештик же коом формасындагы уюштуруучулук-укуктук юридикалык жак катары жүзөгө ашырууга тийиш.

 

12-статья. Салык консультанттарынын ишин жарнамалоо

 

Салык консультантынын ишин жарнамалоого кесиптик иштин формасы жана мазмуну жөнүндө маалымат берүү максатында гана жол берилет. Салык консультанттарына айрым салык консультанттарынын кызмат көрсөтүүлөрүнүн сапатынын башкалардыкына караганда жакшы экендигин жарнамалаган ишкердик иште колдонулуучу жарнамасына жол берилбейт.

 

13-статья. Кардардын (ишеним көрсөтүүчүнүн) коммерциялык жана кыз-

маттык сырын сактоо

 

1. Салык консультанттары, алардын жардамчылары өздөрүнүн кардарларынын (ишеним көрсөтүүчүлөрүнүн) тапшырмаларын аткаруу процессинде аларга белгилүү болуп калган, өздөрүнүн кардарларынын (ишеним көрсөтүүчүлөрүнүн) коммерциялык жана кызматтык сырын сактоого милдеттүү.

2. Салык консультанттары өздөрүнүн кардарларынын (ишеним көрсөтүүчүлөрүнүн) тапшырмаларын аткаруу процессинде аларга белгилүү болгон маселелер боюнча күбө катары тартылышы мүмкүн эмес.

 

14-статья. Салык консультанттарын жарандык жоопкерчилик коркунучу-

нан камсыздандыруу

 

Салык консультанттарынын өздөрүнүн кесиптик ишинин натыйжалары үчүн жогорку жоопкерчиликтүүлүгүнө байланыштуу салык консультанттары жарандык жоопкерчиликтин келип чыгуу коркунучунан камсыздандырылууга тийиш.

 

IV бөлүм
Салык консультанттарынын палатасы

 

15-статья. Кыргыз Республикасынын Салык консультанттарынын палатасы

 

1. Салык консультанттарынын палатасы салык консультанттарынын ага мүчөлүгүнүн жолу менен түзүлүүчү кесиптик бирикме болуп саналат, ушул Мыйзам тарабынан ага салык консультанттарынын кесиптик ишин контролдоо жана кесиптик милдеттерин бузгандыгы үчүн аларды жоопкерчиликке тартуу милдеттери жүктөлөт.

2. Салык консультанттарынын палатасы салык консультанттарынын ишин координациялоо, бирдиктүү стандарттарды иштеп чыгуу, салык консультанттары болууну каалаган адамдарды кесиптик жактан даярдоону жана окутууну уюштуруу, салык консультанттарынын квалификациясын жогорулатуу, салык консультанттарынын Бирдиктүү кесиптик реестрин жүргүзүү, окуу, усулдук окуу куралдарын даярдоо жана басып чыгаруу, Салык консультантынын этикасынын кодексин бекитүү максатында түзүлөт.

3. Салык консультанттарынын палатасынын мүчөлөрү өздөрүнүн кесиптик ишин жүргүзүүдө өз алдынчалыгын сактап калышат.

 

16-статья. Салык консультанттарынын негизги милдеттери

 

1. Салык консультанттарынын негизги милдеттери өзүнүн мүчөлөрүнүн кесиптик, мыйзамдуу кызыкчылыктарын жана укуктарын коргоо, салык консультанттарынын өздөрүнүн кесиптик милдеттерин талаптагыдай аткаруусуна контролдук жүргүзүү, мамлекеттик бийлик жана башкаруу органдарында өзүнүн мүчөлөрүнүн кызыкчылыктарынын өкүлү катары чыгуу болуп саналат.

2. Салык консультанттарынын палатасы төмөндөгүлөргө:

1) Палатанын мүчөлөрүнө кесиптик милдеттер боюнча консультация жана маалымат берүүгө;

2) салык консультанттарынын ортосундагы, салык консультанттары менен кардарлардын (ишеним көрсөтүүчүлөрдүн) ортосундагы, салык консультанттары менен үчүнчү жактардын ортосундагы кесиптик милдеттерди аткаруу маселелери боюнча талаш-тартыштарды тараптардын кат жүзүндөгү арыздары болгон учурда чечүүгө;

3) кесиптик милдеттерин аткарууда салык консультантына карата даттанууларды жана арыздарды кароого;

4) салык консультанттарынын өздөрүнүн милдеттерин кесиптик жактан талаптагыдай аткаруусуна контролдук жүргүзүүнү, аларды жоопкерчиликке тартууну, анын ичинде квалификациялык сертификаттын күчүн токтотууну же токтото турууну жүзөгө ашырууга;

5) соттун, укук коргоо органдарынын суроо-талаптары боюнча көз каранды эмес экспертиза жүргүзүүгө;

6) салык консультанттарынын кесипкөй уюмунун аттестациялык комиссиясына катышуусу үчүн талапкерлерди көрсөтүүгө;

7) салык консультанттарынын жардамчыларын даярдоо, салык консультанттарын даярдоо жана алардын квалификациясын жогорулатуу, окуу жана усулдук окуу куралдарын иштеп чыгуу боюнча иш-чараларды уюштурууга, уставда белгиленген башка милдеттерди жүзөгө ашырууга укуктуу.

(КР 2003-жылдын 15-июлундагы № 148, 2012-жылдын 28-январындагы № 5 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

 

17-статья. Салык консультанттарынын палатасын башкаруу органдары.

Палатанын уставы

 

1. Салык консультанттарынын Палатасынын жогорку башкаруу органы анын мүчөлөрүнүн жалпы чогулушу болуп саналат.

2. Палатаны башкаруунун туруктуу органы жалпы чогулушта жекече шайланган 5 адамдан кем эмес турган башкармалык болуп саналат.

3. Башкармалыктын мүчөлөрү палатанын башкармалыгынын төрагасын шайлашат.

4. Салык консультанттарынын палатасынын иши ушул Мыйзамдын негизинде иштелип чыккан жана кабыл алынган уставга ылайык жүзөгө ашырылат.

 

18-статья. Салык консультанттарынын палатасын каржылоо

 

1. Салык консультанттарынын палатасынын иши анын мүчөлөрүнүн мүчөлүк акыларынын, анын уставына ылайык кызмат көрсөтүүлөрдүн эсебинен каржыланат.

2. Палата көрсөткөн кызматтар үчүн акынын өлчөмдөрү Палатанын башкармалыгы тарабынан белгиленет жана бекитилет.

 

V бөлүм
Ушул мыйзамды бузгандыгы үчүн салык
консультанттарынын жоопкерчилиги.

 

(КР 2003-жылдын 15-июлундагы № 148 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

 

19-статья. Салык консультанттарынын жоопкерчилиги

 

1. Салык консультанты өзүнүн милдеттерин бузгандыгы үчүн:

1) кардарга (ишеним көрсөтүүчүгө) материалдык зыян келтирген туура эмес сунуштар бергендигинен көрүнгөн, салыктык консультация берүүнү кесипке ылайык эмес жүзөгө ашыргандыгы үчүн;

2) кардардын (ишеним көрсөтүүчүнүн) салыктарды төлөөдөн качуусу (жашыруусу) максатында билип туруп мыйзамсыз консультация бергендиги үчүн;

3) кардардын (ишеним көрсөтүүчүнүн) коммерциялык, кызматтык сырын жарыялагандыгы үчүн;

4) Ушул Мыйзамды жана Палатанын уставын башка бузуулар үчүн Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык жекече жоопкерчилик тартат.

2. Салык консультантын ушул Мыйзамда каралган жоопкерчиликке тартуу Салык консультанттарынын палатасы тарабынан жүргүзүлөт.

 

20-статья. Жоопкерчиликтин түрлөрү

 

1. Ушул Мыйзамдын 19-статьясында көрсөтүлгөн салык консультантынын милдеттерин бузуу үчүн Палатанын башкармалыгы Палатанын мүчөсүнө уставда белгиленген жаза колдонууга укуктуу.

2. Салык консультантын жоопкерчиликке тартуу жөнүндөгү чечимге карата сотко даттанууга болот.

3. Салык консультантын жоопкерчиликке тартуу кардардын (ишеним көрсөтүүчүнүн) күнөөлүү жактын келтирилген зыяндын ордун толтуруп берүүсү жөнүндөгү талап менен сотко кайрылуу укугуна чек койбойт.

4. Салык консультантынын аракеттеринде жазык жосундарынын белгилери табылганда, Палатанын башкармалыгы иштин материалдарын укук коргоо органдарына өткөрүп берет.

 

21-статья. Лицензияны токтотуу үчүн негиздер

(КР 2003-жылдын 15-июлундагы № 148 Мыйзамынын редакциясына ылайык күчүн жоготту деп табылган)

 

22-статья. Ушул Мыйзамдын күчүнө кирүүсү

 

Ушул Мыйзам жарыяланган учурдан тартып күчүнө кирет.

Кыргыз Республикасынын Өкмөтү колдонуудагы мыйзамдык актыларды ушул Мыйзамга ылайык келтирүү жөнүндө 2 айлык мөөнөттө сунуштар киргизсин.

 

           Президент

Кыргызской Республики

 

А.Акаев