Система Orphus
RTF Print OpenData
Документ Реквизиты Ссылающиеся документы
Редакция:      кыргызча  |  на русском

Описание: Описание: Описание: C:\Users\User\AppData\Local\Temp\CdbDocEditor\a4247512-9e5b-4441-a203-b7088d5b5d20\document.files\image001.jpg

КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН МЫЙЗАМЫ

2016-жылдын 18-июлу № 121

Темир жол транспорту жөнүндө

1-глава. Жалпы жоболор

 

1-берене. Ушул Мыйзамдын жөнгө салуу предмети

1. Ушул Мыйзам жүргүнчүлөрдү, жол жүгүн, жүктөрдү, таңгакталган жол жүгүн жана почта жөнөтүүлөрүн темир жол транспорту менен ташууну жүзөгө ашырууда ташуучулардын, мамлекеттик органдардын, жүргүнчүлөрдүн, жүк жөнөтүүчүлөрдүн (жөнөтүүчүлөрдүн), жүк алуучулардын (алуучулардын), башка жеке жана юридикалык жактардын ортосундагы коомдук мамилелерди жөнгө салат.

2. Ушул Мыйзамдын колдонулушу алардын ведомстволук таандыктуулугуна жана менчигинин формасына карабастан, темир жол транспорту чөйрөсүндө ишти жүзөгө ашыруучу жеке, юридикалык жактарга, ошондой эле темир жол транспортунун кызмат көрсөтүүлөрүнөн пайдалануучу жактарга жайылтылат.

3. Аскердик темир жол ташууларын камсыз кылууну уюштуруунун өзгөчөлүктөрү Кыргыз Республикасынын өзүнчө ченемдик укуктук актыларында аныкталат.

2-берене. Кыргыз Республикасынын темир жол транспорту жөнүндө мыйзамдары

Кыргыз Республикасынын темир жол транспорту жөнүндө мыйзамдары Кыргыз Республикасынын Конституциясына негизделет жана ушул Мыйзамдан, Кыргыз Республикасынын башка ченемдик укуктук актыларынан жана Кыргыз Республикасы катышуучусу болуп саналган, мыйзамда белгиленген тартипте күчүнө кирген эл аралык келишимдерден турат.

3-берене. Негизги түшүнүктөр жана терминдер

Ушул Мыйзамда төмөнкү негизги терминдер жана түшүнүктөр колдонулат:

1) жол жүгү - жүргүнчүнүн жол жүрүү документинде (билетинде) көрсөтүлгөн баруучу темир жол станциясына чейин жол жүктүк же почталык-жол жүктүк вагонунда ташуу үчүн белгиленген тартипте кабыл алынган мүлкү;

2) республикалык ички катнаш - Кыргыз Республикасынын аймагынын чегинде жалпы пайдалануудагы темир жол транспорту менен жүктөрдү, жүргүнчүлөрдү, жол жүгүн, таңгакталган жол жүгүн ташуу;

3) таңгакталган жол жүгү - жүргүнчүлөр поездинин жол жүктүк жана почталык-жол жүктүк вагонунда ташуу үчүн жүргүнчү болуп саналбаган жеке же юридикалык жактан белгиленген тартипте кабыл алынган нерселер;

4) жүк - жүк вагондорунда, контейнерлерде ташуу үчүн белгиленген тартипте кабыл алынган объект (нерселер, пайдалуу кендер, материалдар, сырье, өндүрүштүн жана керектөөнүн калдыктары);

5) жүк жөнөтүүчү (жөнөтүүчү) - ташуу келишими боюнча өзүнүн же ташуу документинде көрсөтүлгөн жүктүн, жол жүгүнүн, таңгакталган жол жүгүнүн же почта жөнөтүүлөрүнүн ээсинин атынан чыккан жеке же юридикалык жак;

6) жүк алуучу (алуучу) - жүктү, жол жүгүн, таңгакталган жол жүгүн жана почта жөнөтүүлөрүн алууга белгиленген тартипте ыйгарым укук берилген жеке же юридикалык жак;

7) инфратүзүмдүн кызмат көрсөтүүлөрүнө жетүү - ташуучулардын жүктөрдү, жүргүнчүлөрдү, жол жүгүн, таңгакталган жол жүгүн жана почта жөнөтүүлөрүн ташууларды жүзөгө ашыруу үчүн инфратүзүмдүн кызмат көрсөтүүлөрүн алуу мүмкүнчүлүгү;

8) темир жол станциясы - инфратүзүм объекти (инфратүзүм объекттеринин жыйындысы), ал темир жолду кыйгама жолдорго же блок-участокторго бөлөт, жалпы эмес пайдалануудагы инфратүзүмдүн же темир жолдордун иштөөсүн камсыз кылат, анын поезддерди кабыл алуу, жөнөтүү, өткөрүп жиберүү боюнча операцияларды, жүргүнчүлөрдү тейлөө жана кабыл алуу, жүктөрдү, жол жүгүн, таңгакталган жол жүгүн жана почта жөнөтүүлөрүн кабыл алуу, берүү, жүктөө, түшүрүү боюнча операцияларды аткарууга, ал эми өнүккөн жол түзүлүштөрүндө поезддерди ажыратуу жана түзүү боюнча маневрдук жумуштарды жана поезддер менен техникалык операцияларды аткарууга, ошондой эле темир жолдук кыймылдуу курамды, контейнерлерди техникалык тейлөөгө жана даярдоого мүмкүнчүлүк берүүчү жолдук өнүгүүсү болот;

9) темир жол кыйгамасы - өз-өзүнчө окшош пункттардын (станциялардын жана ажырап өтүүчү жерлердин) ортосундагы темир жол линиясынын бөлүгү;

10) жалпы эмес пайдалануудагы темир жолдор - пайдалануудагы темир жолдорго түздөн-түз же башка кошулма темир жолдор аркылуу барып туташуучу жана айрым керектөөчүлөрдү келишимдик шартта тейлөөгө же өзүнүн ээсинин жеке муктаждыктары үчүн жумуштарды аткарууга арналган кошулма темир жолдор;

11) жалпы пайдалануудагы темир жолдор - жалпы пайдалануудагы темир жол транспортунда ташуу процессиндеги операцияларды жүзөгө ашыруу үчүн арналган, инфратүзүмдүн объекттери болуп саналган темир жол станцияларынын аймактарындагы темир жолдор, ошондой эле көрсөтүлгөн темир жол станцияларын байланыштырган темир жолдор;

12) темир жол - тиешелүү тилкеде жайгашкан, өзүнө жолдун үстүңкү түзүлүшүн, жер тилкесин, суу буруучу, суу өткөрүүчү, бузулушуна каршы, коргоочу жана бекемдөөчү курулмаларды өзүнө камтыган курулмалардын комплекси, ошондой эле жасалма курулмалар;

13) темир жол транспорту - рельс жолдору боюнча жүктөрдү, жүргүнчүлөрдү, жол жүгүн, таңгакталган жол жүгүн жана почта жөнөтүүлөрүн ташуу үчүн арналган транспорттун жер үстүндөгү түрү (вагондор, локомотивдер);

14) жалпы эмес пайдалануудагы темир жол транспорту - келишимдик шарттарда жалпы эмес пайдалануудагы жерлерде көрсөтүлүүчү (аткарылуучу) кызмат көрсөтүүлөргө (жумуштарга) юридикалык жана жеке жактардын керектөөлөрүн камсыз кылуу же ал жактардын жеке муктаждыктары үчүн жумуштарды аткаруу үчүн арналган темир жол транспортунун түрү;

15) жалпы пайдалануудагы темир жол транспорту - юридикалык жана жеке жактардын, мамлекеттин жалпы келишимдин шартында темир жол транспорту менен ташууга муктаждыктарын камсыз кылуу жана ушундай ташууларга байланышкан башка кызмат көрсөтүүлөргө (жумуштарды аткарууга) арналган темир жол транспорттун түрү;

16) инфратүзүм - магистралдык жана станциялык жолдорду, электрдик жабдуунун, сигнализациянын, байланыш объекттерин, түзүлүштөрдү, жабдууларды, имараттарды, курулуштарды, курулмаларды, оңдоочу, эксплуатациялоочу жана башка объекттерди камтыган жана темир жол транспортунда ташуу процессин камсыз кылуу үчүн арналган технологиялык комплекс;

17) контейнер - темир жол транспорту менен жүктөрдү ташуу үчүн арналган жана бир транспорт каражатынан башкасына механикалаштырып которуп жүктөө үчүн ылайыкталган стандартташтырылган көп жолу пайдаланылуучу сыйымдуулук;

18) ары-бери жүрүү - локомотивдин белгилүү бир убакыттын жана аралыктын белгиленген аралыктарында белгилүү бир каттамдын темир жолдору боюнча жүрүүсү;

19) маневрдук кыймылдар (жумуштар) - поезддин курамдуулугун өзгөртүү (кыймылдуу курамды чиркөө (ажыратуу), курамдарды түзүү (ажыраштыруу), курамдарды парктан паркка которуу боюнча операциялар, локомотивдин кыймылы жана аны поезддин курамына коюу же локомотивди ал курамдан чыгарып салуу, вагондорду поезд жолдоруна коюу же аларды ал жолдордон чыгарып салуу жана башка операциялар;

20) жалпы эмес пайдалануудагы жерлер - жалпы эмес пайдалануудагы темир жолдор, ошондой эле айрым керектөөчүлөр жүктөрдү жүктөө, түшүрүү, сактоо боюнча операцияларды жүзөгө ашыруу үчүн пайдаланылуучу жабык жана ачык кампалар жана участоктор;

21) улуттук ташуучу - инфратүзүмү бар жана жүктөрдү, жүргүнчүлөрдү, жол жүгүн, таңгакталган жол жүгүн, почта жөнөтүүлөрүн ташуу кызматтарын көрсөтүүчү, ошондой эле атайын жана аскердик ташууларды аткаруучу Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан аныкталган юридикалык жак;

22) темир жол транспортунун кыймылын жана пайдалануунун коопсуздугун камсыз кылуу - темир жол транспорту уюмдарынын, мамлекеттик бийлик органдарынын, жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын, башка юридикалык жактардын, ошондой эле жеке жактардын темир жол транспортун үзгүлтүксүз иштөөсүнө, транспорт кырсыктарын болтурбоого, жарандардын өмүрүнө жана ден соолугуна, айлана-чөйрөгө, жеке адамдардын жана юридикалык жактардын мүлкүнө зыян келтирүү тобокелдигин төмөндөтүүгө багытталган иши;

23) инфратүзүм объекттери - жалпы пайдалануудагы темир жол транспортунда ташуу процессин аткарууну камсыз кылуу же болбосо инфратүзүмдүн технологиялык иштөөсүн камсыз кылуу үчүн түздөн-түз арналган жалпы пайдалануудагы темир жолдор, темир жол станциялары, анын ичинде бекеттер жана өзүнчө пункттар, курулмалар жана электр менен камсыздоочу түзүлүштөр, байланыш тармактары, сигнализация, борборлоштуруу жана тосмолоо тутумдары, маалыматтык комплекстер, кыймылды башкаруу тутуму, суу менен камсыздоо жана суу буруучу объекттер жана тутумдар, оңдоочу, эксплуатациялык жана башка имараттар, курулуштар, курулмалар, аянттар, түзүлүштөр, коргоочу курулмалар, жабдуулар;

24) кооптуу жүк - транспорттоо (ташуу) процессинде, маневрдук жана жүктөө-түшүрүү жумуштарын аткарууда жана сактоодо тиешелүү факторлор болгондо өздөрүнө тиешелүү касиеттерге байланыштуу жарылуунун, өрттүн, техникалык каражаттардын, түзүлүштөрдүн, курулмалардын, жабдуулардын, темир жол транспортунун башка объекттеринин жана үчүнчү жактардын химиялык же башкача түрдө булгануусуна, ошондой эле адамдардын өмүрүнө жана ден соолугуна зыян келишине, айлана-чөйрөгө зыян келишине себеп болуучу заттар, материалдар, буюмдар, өндүрүштүн же башка иштин калдыктары;

25) инфратүзүмдүн оператору - Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык мыйзамдуу негиздерде инфратүзүмгө ээлик кылуучу жана инфратүзүмдү пайдалануучу жана (же) инфратүзүмдү пайдалануу боюнча кызматтарды көрсөтүүчү, Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан аныкталуучу жалпы пайдалануудагы темир жол транспорт уюму;

26) жалпы пайдалануудагы темир жол транспорт уюму - керектөөчүлөргө темир жол транспорту кызматтарын көрсөтүүчү юридикалык жак;

27) токтотуу пункту - жүргүнчүлөр платформалары же түшүрүүчү аянттар менен, ошондой эле жүргүнчүлөрдү отургузуу жана түшүрүү үчүн башка жабдуулар менен жабдылган поезд токтоочу жер;

28) кайтарылуучу чөлкөмдөр - жол тилкесинин эки тарабына жанаша жаткан жана темир жол транспортунун, анын ичинде кыртышы бошоң аймактарда жана кар, кум каптоолорго жана башка зыяндуу таасирлерге дуушар болуучу аймактарда турган объекттердин сакталышын, бекемдигин жана туруктуулугун камсыз кылуу максатында жер участокторун (жер участокторунун бөлүктөрүн) пайдалануунун өзгөчө режими белгиленген чектердеги аймактар;

29) жүргүнчү - анык жүрүү документи (билети) боюнча же болбосо жүрүү документи (билети) болгон жана көрсөтүлгөн баруунун түздөн-түз алдында же андан кийин түздөн-түз темир жол станциясынын, темир жол бекетинин же жүргүнчүлөр платформасынын аймагында турган поездде жүрө турган адам;

30) эл аралык катнаштагы ташуулар - ар кайсы мамлекеттердин темир жол станцияларынын ортосунда жүзөгө ашырылуучу жүргүнчүлөрдү, жүктөрдү, жол жүгүн, таңгакталган жол жүгүн жана почта жөнөтүүлөрүн эл аралык катнашта ташуулар;

31) аралаш эл аралык катнашта ташуулар - бүткүл жүрүү каттамына жол-жоболоштурулган бирдиктүү транспорттук документ (транспорттук коштомо кагаз) боюнча транспорттун бир нече түрү менен мамлекеттердин аймактарынын чектеринде жүзөгө ашырылуучу ташуулар;

32) ташуу документи - жүктү, жол жүгүн, таңгакталган жол жүгүн жана почта жөнөтүүлөрүн ташууга, жүк ташуучу бош вагонго келишим түзүлгөнүн ырастоочу документ;

33) кыймылдуу курам - темир жол ташууларын жүзөгө ашыруу үчүн арналган кыймылдуу темир жол транспорту (жүк, кол жүгү, жүргүнчү вагондору, локомотивдер), ошондой эле башка транспорт каражаттары;

34) поезд - бир же бир нече иштөөчү локомотивден же моторлуу вагондордон куралган жана чиркештирилген вагондордун курамы;

35) жол жүрүү документи (билет) - жүргүнчүнү ташууга келишим түзүлгөнүн ырастоочу документ, ал белгиленген формадагы бланкта жол-жоболоштурулат;

36) ташуу процесси - темир жол транспорту менен жүргүнчүлөрдү, жүктөрдү, жол жүгүн, таңгакталган жол жүгүн жана почта жөнөтүүлөрүн даярдоодо, ташууларды жүзөгө ашырууда жана аяктоодо аткарылуучу уюштуруучулук жана технологиялык өз ара байланышкан аракеттердин жана операциялардын жыйындысы;

37) ташуучу - жүктөрдү, жүргүнчүлөрдү, жол жүгүн, таңгакталган жол жүгүн жана почта жөнөтүүлөрүн ташуу боюнча ишти жүзөгө ашыруучу, менчик укугунда же болбосо башка мыйзамдуу негизде сүйрөгүч транспорт каражаттарын кошуп алганда кыймылдуу курамга ээлик кылган жана темир жол транспортундагы коопсуздуктун Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан бекитилген талаптарына жооп берген темир жол транспортунун уюму;

38) темир жолдорго бөлүнгөн тилке (мындан ары - бөлүнгөн тилке) - жалпы пайдалануудагы жана жалпы эмес пайдалануудагы темир жолдорго жанаша жаткан жалпы пайдалануудагы жана жалпы эмес пайдалануудагы темир жолдорду жайгаштыруу үчүн жер участоктору, ошондой эле топурак тилкеси, жасалма курулмалар, жол тилкеси жана башка имараттар, темир жол байланыш түзүлүштөрү, темир жол станцияларын, суу буруучу жана бекемдөөчү түзүлүштөрдү жайгаштыруу, темир жолдорду бойлото кеткен коргоочу токой тилкелерин, байланыш линияларын, электр менен жабдуу түзүлүштөрүн жана жол түзүлүштөрүн, өндүрүштүк (ремонттук жана эксплуатациялык) жана башка имараттарды, курулуштарды, курулмаларды, түзүлүштөрдү жайгаштыруу үчүн пайдаланылуучу же арналган жерлер, ошондой эле темир жол транспортун болочокто өнүктүрүү үчүн бөлүнгөн жерлер;

39) керектөөчү - жүргүнчү, жүк жөнөтүүчү (жөнөтүүчү), жүк алуучу (алуучу) же болбосо темир жол транспортунун кызмат көрсөтүүлөрүнөн (жумуштарынан) пайдалануучу башка жеке же юридикалык жак;

40) темир жол транспортунун кызмат көрсөтүүлөрүнө тариф - темир жол транспортунун кызмат көрсөтүүлөрүнүн наркынын акчалай туюнтмасы;

41) уюмдардын технологиялык темир жол транспорту - темир жол транспортунун жалпы пайдалануудагы жана жалпы эмес пайдалануудагы темир жолго чыкпаган, уюмдардын өз муктаждыктары үчүн темир жол транспорт уюмдарынын аймагы боюнча мүлктү ташуу үчүн арналган түрү;

42) темир жол транспортунун транспорттук каражаттары - темир жолдун кыймылдуу курамы, анын ичинде локомотивдер, мотордук жана мотордук эмес вагондор, жүк вагондору локомотив сүйрөгөн жүргүнчүлөр вагондору, ошондой эле ташууларды, курулушту, калыбына келтирүүнү, оңдоону жана инфратүзүмдүн иштөөсүн жүзөгө ашыруу үчүн арналган башка кыймылдуу темир жол курамы;

43) инфратүзүмдүн кызмат көрсөтүүлөрү - жүргүнчүлөрдү, жүктөрдү, жол жүгүн таңгакталган жол жүгүн жана почта жөнөтүүлөрүн ташууну уюштуруу жана жүзөгө ашыруу үчүн инфратүзүмдү пайдалануу менен байланышкан кызмат көрсөтүүлөр жана темир жол транспортундагы ташуу процесси менен байланышкан башка кызмат көрсөтүүлөр;

44) темир жол транспортунун кызмат көрсөтүүлөрү - жүктөрдү, жүргүнчүлөрдү, жол жүгүн, таңгакталган жол жүгүн, почта жөнөтүүлөрүн ташуу жана мындай ташууларды уюштуруу жана жүзөгө ашыруу менен байланышкан кошумча кызмат көрсөтүүлөр (жумуштар), ошондой эле инфратүзүмдү берүү боюнча кызмат көрсөтүүлөр;

45) ташуу процессинин катышуучусу - ташуу процессине катышкан темир жол транспортунун уюму.

4-берене. Темир жол катнаштарынын түрлөрү

Жалпы пайдалануудагы темир жол транспорту менен жүктөрдү, жүргүнчүлөрдү, жол жүгүн жана таңгакталган жол жүгүн ташуулар катнаштардын төмөнкү түрлөрүндө жүзөгө ашырылат:

1) республикалык ички катнашта;

2) эл аралык катнашта (эл аралык линиялар).

2-глава. Темир жол транспортунун иштөө негиздери жана анын ишин мамлекеттик жөнгө салуу

 

5-берене. Темир жол транспортунун иштөө негиздери

1. Темир жол транспорту Кыргыз Республикасынын бирдиктүү транспорт тутумунун курамдык бөлүгү болуп саналат.

Темир жол транспорту транспорттун башка түрлөрү менен өз ара аракеттенүүдө темир жол транспорту менен ташууларда мамлекеттин, юридикалык жана жеке жактардын керектөөлөрүн өз убагында жана сапаттуу камсыз кылууга, экономиканы өнүктүрүү үчүн шарттарды түзүүгө көмөк көрсөтүүгө жана Кыргыз Республикасынын аймагында экономикалык мейкиндиктин бирдиктүүлүгүн камсыз кылууга чакырылган.

2. Темир жол транспорту жалпы пайдалануудагы темир жол транспортунан, жалпы эмес пайдалануудагы темир жол транспортунан, ошондой эле технологиялык темир жол транспортунан турат.

Ушул Мыйзамдын колдонулушу жалпы пайдалануудагы темир жол транспортунун, жалпы эмес пайдалануудагы темир жол транспортунун иштөөсүнө, ал эми технологиялык темир жол транспортуна карата - андан ары жалпы пайдалануудагы жана жалпы эмес пайдалануудагы темир жолго чыгууну жүзөгө ашырган контейнерлер, темир жолдун кыймылдуу курамы менен операцияларга карата талаптар бөлүгүндө гана жана ташуу процессинин көрсөтүлгөн операциялары аткарылуучу технологиялык темир жол транспортунун объекттерине карата жайылтылат.

3. Темир жол транспортунун иштөөсү төмөнкү принциптерге негизденип жүзөгө ашырылат:

1) инфратүзүмдүн алкагында инфратүзүмдөрдүн иштөөсүнүн жана ташуу процессин борборлоштурулган диспетчердик башкаруунун бүтүндүгүн сактоого жана үзгүлтүксүздүгүн камсыз кылууга;

2) магистралдык темир жол тарамдарын жана темир жол транспортунун кыймылдуу курамын өнүктүрүүгө;

3) темир жол транспортунун ишинин туруктуулугуна жана динамикалуу өнүктүрүүгө;

4) ташууларды өнүктүрүүгө;

5) кызмат көрсөтүүлөрдүн жеткиликтүүлүгүнө жана сапаттуулугуна;

6) темир жол транспортунун коопсуздугун камсыз кылууга;

7) атаандаштыкты өнүктүрүүгө жана темир жол транспортунун кызмат көрсөтүүлөрүнүн өнүккөн рыногун калыптандырууга;

8) мамлекеттин аймактык бүтүндүгүн камсыз кылууга;

9) мамлекеттин бирдиктүү транспорттук тутумунун иштөөсүнүн макулдашылгандыгына;

10) темир жол транспортун өнүктүрүүгө инвестицияларды тартуу үчүн эркин ишкердиктин шарттарын түзүүгө жана чарбачылык иштерине мамлекеттик органдардын мыйзамсыз кийлигишүүсүнө жол бербөөгө;

11) айлана-чөйрөнү коргоону камсыз кылууга;

12) темир жол транспортунун мобилизациялык даярдыгын күтүүгө.

4. Мамлекеттик менчик болуп саналган жалпы пайдалануудагы темир жолду жана алардагы инженердик курулмаларды копшогондо, темир жол транспорту уюмунун мүлкү, анын ичинде бул мүлк турган жерлер Кыргыз Республикасынын жарандык жана жер мыйзамдарында каралган тартипке ылайык менчиктин мамлекеттик, муниципалдык, жеке жана башка формаларында болот.

6-берене. Темир жол транспорту жаатындагы мамлекеттик жөнгө салуу

1. Темир жол транспорту жаатындагы мамлекеттик жөнгө салуу төмөнкү максаттарда жүзөгө ашырылат:

1) темир жол транспортунун бүтүндүгүн, натыйжалуулугун, коопсуз жана сапаттуу иштөөсүн, ошондой эле аны комплекстүү өнүктүрүүнү камсыз кылуу;

2) ташуу процессинин үзгүлтүксүздүгүн камсыз кылуу;

3) темир жол транспорту уюмдары тарабынан көрсөтүлүүчү кызматтарга, мындай кызмат көрсөтүүлөрдү алууга кызыкдар бардык адамдардын тоскоолдуксуз жана басмырлоосуз жетүү.

2. Темир жол транспорту жаатындагы мамлекеттик жөнгө салуу төмөнкү жолдор менен жүзөгө ашырылат:

1) темир жол транспорту жаатындагы мамлекеттик саясатты иштеп чыгуу жана ишке ашыруу жана артыкчылыктарды белгилөө;

2) темир жол транспорту жаатындагы мамлекеттик жөнгө салуу органдарынын ишинин негиздерин аныктоо;

3) ташуу процессинин бардык катышуучулары, жеке жана юридикалык жактар тарабынан аткаруу үчүн милдеттүү ченемдик укуктук актыларды бекитүү;

4) Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актыларынын жана Бажы бирлигинин техникалык регламенттеринин талаптарынын сакталышын мамлекеттик контролдоо (көзөмөлдөө);

5) социалдык-экономикалык туруктуулукка, коргонуу жөндөмдүүлүгүнө, мамлекеттин коопсуздугуна коркунуч келип чыккан учурларда жана Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында каралган башка учурларда темир жол транспорту менен айрым ташууларды жана алар менен байланышкан кызмат көрсөтүүлөрдү жүзөгө ашыруу боюнча милдеттерди темир жол транспортунун көрсөтүлгөн уюмдары тарткан чыгымдарды тийиштүү компенсациялоо менен темир жол транспортунун конкреттүү уюмдарына жүктөө.

3. Кыргыз Республикасынын Өкмөтү:

1) улуттук ташуучуну аныктайт жана анын уставын бекитет;

2) социалдык-экономикалык туруктуулукка, коргонуу жөндөмдүүлүгүнө, мамлекеттин коопсуздугуна коркунуч келип чыккан учурларда жана Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында каралган башка учурларда темир жол транспорту менен айрым ташууларды жана алар менен байланышкан кызмат көрсөтүүлөрдү жүзөгө ашыруу боюнча милдеттер жүктөлгөн темир жол транспортунун конкреттүү уюмдары тарткан чыгымдардын ордун толтуруунун тартибин аныктайт;

3) бөлүү тилкелеринин чектеринде темир жол транспортунун жерлерин коргоонун жана пайдалануунун тартибин аныктайт;

4) коргоо чөлкөмдөрүн белгилөөнүн, алардын өлчөмдөрүн жана бул максаттар үчүн бөлүнгөн жерлерди пайдалануу режиминин тартибин аныктайт;

5) республикалык ички катнаштарда жүргүнчүлөрдү ташуу тарифтерин белгилөө маселелери боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик органды аныктайт;

6) тарифтик саясаттын негиздерин кошуп алганда, темир жол транспортунун кызмат көрсөтүүлөрүнө жетүүнү жөнгө салуу маселелери боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик органды аныктайт;

7) ушул Мыйзамда жана башка ченемдик укуктук актыларда каралган темир жол транспорту чөйрөсүндөгү ченемдик укуктук актыларды кабыл алуу боюнча башка ыйгарым укуктарды жүзөгө ашырат.

7-берене. Темир жол транспортунда техникалык жөнгө салуу

Темир жол транспортунда техникалык жөнгө салуу жаатындагы иштерди уюштуруу жана ченөөлөрдүн бирдиктүүлүгүн камсыз кылуу Кыргыз Республикасынын техникалык жөнгө салуу, ченөөлөрдүн бирдиктүүлүгүн камсыз кылуу жөнүндө мыйзамдарында жана Кыргыз Республикасы катышуучусу болуп саналган, мыйзамдарда белгиленген тартипте күчүнө кирген эл аралык келишимдерде каралган тартипте жүзөгө ашырылат.

8-берене. Жалпы пайдалануудагы темир жол транспортунун кызмат көрсөтүүлөрү жана ташуу укугу

1. Жалпы пайдалануудагы темир жол транспортунун кызмат көрсөтүүлөрү өзүнө төмөнкүлөрдү камтыйт:

1) жүктөрдү ташууну жана жүктөрдү (анын ичинде жүгү жок кыймылдуу курамды) ташууну уюштуруу жана жүзөгө ашыруу менен байланышкан кошумча кызмат көрсөтүүлөрдү (жумуштарды);

2) жүргүнчүлөрдү, жол жүгүн, таңгакталган жол жүгүн, почта жөнөтүүлөрүн ташууну жана мындай ташуулар менен байланышкан кошумча кызмат көрсөтүүлөрдү (жумуштарды);

3) инфратүзүмдүн кызмат көрсөтүүлөрүн.

2. Тарифтик саясаттын негиздерин кошуп алганда, темир жол транспортунун кызмат көрсөтүүлөрүнө жетүүнү жөнгө салуунун тартиби Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан жана Кыргыз Республикасы катышуучусу болуп саналган, мыйзамдарда белгиленген тартипте күчүнө кирген эл аралык келишимдерде аныкталат.

3. Темир жол транспортунун кызмат көрсөтүүлөрүн керектөөчүлөрдүн талаптары боюнча темир жол транспортунун уюмдары темир жол транспорту чөйрөсүндө алар тарабынан көрсөтүлүүчү кызмат көрсөтүүлөрдүн тизмеги, бул кызмат көрсөтүүлөрдүн наркы тууралуу маалыматтарды берүүгө милдеттүү.

Керектөөчү жүктөрдү, таңгакталган жол жүгүн, жол жүгүн жана почта жөнөтүүлөрүн ташууга жана ага берилүүчү темир жол транспорту каражаттары жана аларды эксплуатациялоонун шарттары жөнүндө маалыматтарга укуктуу.

4. Жалпы пайдалануудагы темир жол транспортунун кызматтарын көрсөтүү жүргүнчүлөрдү, жүктөрдү, жол жүгүн, таңгакталган жол жүгүн жана почта жөнөтүүлөрүн ташуу келишимдеринин, инфратүзүм кызмат көрсөтүүлөрү жөнүндө келишимдердин, ошондой эле жалпы пайдалануудагы темир жол транспортунун уюмдары менен керектөөчүлөрдүн ортосунда түзүлгөн жалпы пайдалануудагы темир жол транспортунун башка кызмат көрсөтүүлөрү жөнүндө келишимдердин негизинде жүзөгө ашырылат.

5. Ташуучулар жүргүнчүлөрдү, жүктү, таңгакталган жол жүгүн, жол жүгүн жана почта жөнөтүүлөрүн ташууну жүзөгө ашырышат, эгерде:

1) темир жол транспортундагы коопсуздуктун талаптарына ылайык келсе жана менчик укугуна же болбосо башка мыйзамдуу негизде темир жол транспорт каражаттарына ээ болсо;

2) керектөөчү ушул Мыйзамдын жана жүргүнчүлөрдү, жол жүгүн, таңгакталган жол жүгүн, жүктөрдү, почта жөнөтүүлөрүн ташуу жана темир жол тарифтери чөйрөсүндөгү башка ченемдик укуктук актылардын талаптарын сактаса;

3) ташуучулар жоё албаган жана четтете албаган (согуштук аракеттер, блокада, эпидемия, табигый кырсыктар жана д.у.с.) жагдайлар ташууга тоскоолдук кылбаса;

4) Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан же Кыргыз Республикасы катышуучусу болуп саналган, мыйзамда белгиленген тартипте күчүнө кирген эл аралык келишимдерде белгиленген ташууга тыюу салынган же айрым белгилүү бир шарттарда гана ташууга уруксат берилген нерселердин тизмегине киргизилбеген, ташуу үчүн берилген нерселер.

6. Эгерде темир жол транспортунун тийиштүү уюмунун, ишканасынын жана мекемесинин карамагында атайын түзүлүштөр болбосо, ташуучулар жүктөө, кайра жүктөө жана түшүрүү үчүн атайын түзүлүштөр талап кылынган жүктөрдү кабыл алууга милдеттүү эмес.

7. Жүк жөнөтүүчүлөр, жүк алуучулар, ошондой эле алардын атынан аракеттенген башка уюмдар жана жүргүнчүлөр ташуучулар менен бир катарда ташуулардын макулдашылган көлөмүн аткаруу, эсептешүүлөрдүн өз убагында аткарылышын, кыймылдын коопсуздугун, жүктөрдүн, темир жолдун кыймылдуу курамынын, контейнерлердин, чыгарылма ташуучу түзүлүштүн сакталуусун камсыз кылуучу жүрүүчү курамды жана жүктөрдү ташууга карата талаптагыдай даярдоо боюнча ташуулар, ошондой эле жүрүүчү курамды, контейнерлерди, башка мүлктөрдү ижаралоо боюнча өзүнө алган милдеттенмелердин жана ушул Мыйзамда, Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн ченемдик укуктук актыларында жана керектөөчүлөр менен ташуучулардын ортосундагы келишимдерде каралган башка жоболордун аткарылышын камсыз кылуулары тийиш.

8. Ушул Мыйзамда, Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан аныкталган ташуулардын эрежелеринде жана шарттарында, Кыргыз Республикасы катышуучусу болуп саналган, мыйзамда белгиленген тартипте күчүнө кирген эл аралык келишимдерде каралган учурлардан тышкары, ташуу процессин жүзөгө ашыруучу жалпы пайдалануудагы темир жол транспорту уюмдары жол жүрүү акысы төлөгөн жана жүктү, таңгакталган жол жүгүн, жол жүгүн жана почта жөнөтүүлөрүнө жол жүрүү документин туура жол-жоболоштурган жүргүнчүнү жана жүк жөнөтүүчүнүн жүгүн ташуудан баш тартууга укуксуз.

9-берене. Инфратүзүмдүн кызмат көрсөтүүлөрүнө жетүү

1. Инфратүзүмдүн кызмат көрсөтүүлөрү инфратүзүм оператору тарабынан инфратүзүмдүн кызмат көрсөтүүлөрү жөнүндө келишиминин негизинде ташуучуларга жана башка керектөөчүлөргө көрсөтүлөт.

Эгерде ташуучу инфратүзүмдүн ээси же оператору болуп саналса инфратүзүмдүн кызмат көрсөтүүлөр жөнүндө келишими түзүлбөйт.

2. Ташуучулардын инфратүзүмдүн кызмат көрсөтүүлөрүнө жетүүсү Кыргыз Республикасы катышуучусу болуп саналган, мыйзамда белгиленген тартипте күчүнө кирген эл аралык келишимдерге ылайык жүзөгө ашырылат.

3. Ташуучулардын жана башка керектөөчүлөрдүн инфратүзүмдүн кызмат көрсөтүүлөрүнө жетүүсү Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан аныкталган Темир жол транспортунун кызмат көрсөтүүлөрүнө жетишүүнү жөнгө салуунун тартибине, ошондой эле Кыргыз Республикасы катышуучусу болуп саналган, мыйзамда белгиленген тартипте күчүнө кирген эл аралык келишимдерге ылайык техникалык жана технологиялык мүмкүнчүлүктөрүнөн улам инфратүзүмдүн өткөрүү жөндөмүнүн чектеринде көрсөтүлөт.

10-берене. Темир жол транспорту уюмдарынын транспорттун башка түрлөрү, инфратүзүмдүн менчик ээлери болуп саналган юридикалык жана жеке жактар менен өз ара мамилелери

1. Темир жол транспорту жүргүнчүлөрдү, жүктөрдү, таңгакталган жол жүгүн, жол жүгүн жана почта жөнөтүүлөрүн ташууларды аралаш катнаштарда жүзөгө ашырууда аба, автомобиль жана транспорттун башка түрлөрү менен өз ара аракеттенет.

2. Аралаш катнаштарда жүргүнчүлөрдү, жүктөрдү, таңгакталган жол жүгүн, жол жүгүн жана почта жөнөтүүлөрүн ташуулардын тартиби жана аны уюштуруу Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан, ошондой эле Кыргыз Республикасы катышуучусу болуп саналган, мыйзамда белгиленген тартипте күчүнө кирген эл аралык келишимдерде белгиленет.

3. Темир жол транспорту уюмдарынын инфратүзүмдүн менчик ээлери болуп саналган юридикалык жана жеке жактар менен укуктук мамилелери, ошондой эле кошулма темир жолдорду пайдалануунун жана жалпы пайдалануудагы темир жолдордо өзүнө тиешелүү болгон кыймылдуу курамды жүгүртүүнүн тартиби жана шарттары ушул Мыйзамда, Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн ченемдик укуктук актыларында жана алардын негизинде түзүлгөн келишимдерде аныкталат.

11-берене. Темир жол транспортунун кайтарылуучу чөлкөмдөрү

Жер көчкүлөрүнө, уроолорго, селдерге жана башка коркунучтуу таасирлерге дуушар болуучу мамлекеттик маанидеги жерлерде жайгашкан калктын коопсуздугун жана инфратүзүмдү (анын ичинде транспорттун өнөр жай объекттери жана башка түрлөрү тарабынан) талаптагыдай пайдаланууну камсыз кылуу максатында кайтарылуучу чөлкөмдөр белгиленет.

Кайтарылуучу чөлкөмдөрдү белгилөөнүн тартиби, алардын өлчөмдөрү жана ушул максаттар үчүн бөлүнгөн жерлерди пайдалануу режими Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан белгиленет.

3-глава. Темир жол транспортундагы башкаруу тутуму жана ташууларды жүзөгө ашыруу негиздери

 

12-берене. Темир жол транспортундагы башкаруу

1. Жалпы пайдалануудагы темир жол транспортундагы ташуу процессин башкаруу улуттук ташуучу тарабынан Кыргыз Республикасынын Өкмөтү белгилеген тартипте жүзөгө ашырылат.

2. Темир жол транспортунун ишин контролдоо жана көзөмөлдөө Кыргыз Республикасынын Өкмөтү аныктаган тартипте ыйгарым укуктуу органдар тарабынан жүзөгө ашырат.

13-берене. Жалпы жана жалпы эмес пайдалануудагы темир жол транспорту менен жүргүнчүлөрдү, жол жүгүн, таңгакталган жол жүгүн жана почта жөнөтүүлөрүн ташууларды жүзөгө ашыруу негиздери

1. Темир жол транспорту менен жүргүнчүлөрдү, жол жүгүн, таңгакталган жол жүгүн жана почта жөнөтүүлөрүн ташуу Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан аныкталган тартипте жана шарттарда жүзөгө ашырылат.

Эл аралык катнаштар боюнча жүргүнчүлөрдү, жол жүгүн, таңгакталган жол жүгүн жана почта жөнөтүүлөрүн ташуу Кыргыз Республикасы катышуучусу болуп саналган, мыйзамда белгиленген тартипте күчүнө кирген эл аралык келишимдерге ылайык жүзөгө ашырылат.

2. Жүргүнчүлөрдү, жол жүгүн, таңгакталган жол жүгүн жана почталык жөнөтүүлөрдү ташуу улуттук ташуучу тарабынан тиешелүү операцияларды аткаруу үчүн ачык болгон темир жол станцияларынын ортосундагы жалпы пайдалануудагы темир жолдор боюнча жүзөгө ашырылат.

3. Жүргүнчүлөрдүн темир жол транспортунда жүрүүсү жол жүрүү документтери (билеттер) боюнча жүзөгө ашырылат.

4. Инфратүзүмдүн менчик ээлери, улуттук ташуучу, ташуучу жана уюмдар, көмөкчү жумуштарды (кызмат көрсөтүүлөрдү) аткарган жеке ишкерлер үчүн темир жол транспорту менен жол жүгүн, таңгакталган жол жүгүн жана почта жөнөтүүлөрүн ташуулардын (жол жүгүн, таңгакталган жол жүгүн жана почта жөнөтүүлөрүн жеткирүүнүн мөөнөтү жана сакталышы) жана темир жол транспортунун кызмат көрсөтүүлөрүн керектөөчүлөрдү тейлөө сапатынын көрсөткүчтөрү темир жол транспорту менен жүргүнчүлөрдү, жол жүгүн, таңгакталган жол жүгүн жана почта жөнөтүүлөрүн ташуулардын эрежелеринде, ошондой эле Кыргыз Республикасы катышуучусу болуп саналган, мыйзамда белгиленген тартипте күчүнө кирген эл аралык келишимдерде аныкталат.

14-берене. Жалпы пайдалануудагы темир жол транспортунун кызмат көрсөтүүлөрүнө тарифтер

1. Жалпы пайдалануудагы темир жол транспортунун кызмат көрсөтүүлөрүнө тарифтерди белгилөө тартиби Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан жана Кыргыз Республикасы катышуучусу болуп саналган, мыйзамда белгиленген тартипте күчүнө кирген эл аралык келишимдерде аныкталат.

2. Эл аралык катнашта жүктөрдү жана жүргүнчүлөрдү ташууга тарифтер Кыргыз Республикасы катышуучусу болуп саналган, мыйзамда белгиленген тартипте күчүнө кирген эл аралык келишимдерде аныкталат.

4-глава. Кыймыл коопсуздугу, жалпы пайдалануудагы темир жол транспорту уюмдарынын жүктөрүн жана объекттерин кайтаруу, жумушту өзгөчө шарттарда уюштуруу

 

15-берене. Кыймылдын коопсуздугун камсыз кылууну, транспорттук жана башка техникалык каражаттарды эксплуатациялоону уюштуруу

1. Жалпы пайдалануудагы темир жол транспортунун ишин уюштуруу жүргүнчүлөрдүн өмүрү жана ден соолугу үчүн жүрүүнүн, жүктөрдү, жол жүгүн, таңгакталган жол жүгүн жана почта жөнөтүүлөрүн ташуунун коопсуз шарттарын, поезддердин жана темир жол транспортунун башка каражаттарынын кыймылынын коопсуздугун, анын ичинде маневрдук иште ташуу процесси менен байланышкан транспорттук жана башка техникалык каражаттарды эксплуатациялоону, ошондой эле кызматкерлердин эмгегин коргоону жана айлана-чөйрөнү коргоону камсыз кылынышы керек.

Темир жол транспорту жана инфратүзүм эксплуатациялоо процессинде Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан белгиленген коопсуздук талаптарына ылайык келиши керек.

Жалпы эмес пайдалануудагы темир жолдордун менчик ээлери аларды темир жол транспортунун кыймылынын жана эксплуатациялоонун жана табигый айлана-чөйрөнү коргоонун коопсуздугун камсыз кыла турган абалда кармоого милдеттүү.

2. Темир жол транспортунда ташуу процессине байланыштуу транспорттук жана башка техникалык каражаттардын кыймылынын жана эксплуатациялоонун коопсуздугун камсыз кылууну уюштуруу улуттук ташуучу тарабынан жүзөгө ашырылат.

3. Темир жол транспортунда кыймылдын коопсуздугун камсыз кылууну контролдоону жүзөгө ашыруучу атайын кызмат, ошондой эле темир жолдогу авариялардын кесепеттерин жоюучу авариялык-калыбына келтирүүчү бөлүмдөр иштейт. Кыймылдын коопсуздугун бузууларды кызматтык териштирүүнүн, классификациялоонун жана эсепке алуунун тартиби улуттук ташуучу тарабынан бекитилет.

4. Темир жол менен ташылуучу кооптуу жана атайын жүктөрдүн менчик ээлери, мындай жүктөрдү жөнөтүүчүлөр жана алуучулар аларды ташуу, жүктөө жана түшүрүү коопсуздугуна кепилдик берүүгө, бул жүктөрдү ташууда алар келип чыккан учурда авариялык кырдаалдарды жана авариялардын кесепеттерин жоюу үчүн зарыл болгон каражаттары жана мобилдүү бөлүмдөрү болууга тийиш.

Улуттук ташуучу кооптуу жана атайын жүктөрдү ташуунун коопсуздугун камсыз кылууга жана калыбына келтирүүнүн болгон каражаттарынын тактикалык-техникалык чектеринде бул жүктөрдү ташууда алар келип чыккан учурларда авариялардын кесепеттерин жоюуга катышууга милдеттүү.

5. Жалпы пайдалануудагы темир жол транспорту уюмдары жана жалпы эмес пайдалануудагы темир жол транспортунун менчик ээлери транспорт кырсыктарынын, анын ичинде кыйроолордун, авариялардын жана инциденттердин кесепеттерин чектөө жана жоюу, жарандардын өмүрүн сактоо жана ден соолугун коргоого, айлана-чөйрөгө, юридикалык жана жеке жактардын мүлкүнө келтирилген зыяндын өлчөмдөрүн төмөндөтүү боюнча чараларды көрүүгө милдеттүү.

16-берене. Кыймыл коопсуздугу боюнча негизги жоболор

1. Ташуу процесси менен байланышкан темир жол бөлүмдөрүнүн аймактары, аларда поезддердин кыймылы жүзөгө ашырылуучу, маневрдук жана жүктөө-түшүрүү жумуштары жүргүзүлүүчү темир жол линиялары, ошондой эле оңдоо ишканалары жогорку кооптуулуктагы чөлкөмдөр болуп саналат.

2. Темир жолдордун түзүлүшүнүн үстүңкү элементтери жана темир жол транспортуна жиберилүүчү башка техникалык каражаттар жана механизмдер Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан белгиленген коопсуздук талаптарына жана Кыргыз Республикасы катышуучусу болуп саналган, мыйзамда белгиленген тартипте күчүнө кирген эл аралык келишимдерге ылайык келүүгө тийиш.

3. Аймактарында кооптуу жүктөрдү өндүрүү, сактоо, жүктөө, ташуу жана түшүрүү жүзөгө ашырылган объекттер жалпы пайдалануудагы темир жолдорунан жана жалпы пайдалануудагы темир жол транспорту уюмдарынын башка объекттеринен алардын коопсуз иштешин камсыз кылуучу аралыкта алыс туруулары тийиш. Көрсөтүлгөн объекттерден жалпы пайдалануудагы темир жолдоруна жана курулмаларга, жалпы пайдалануудагы темир жолдорундагы кесилишкен түтүк өткөргүчтөргө, байланыш, электр берүү линияларына жана башка курулмаларга чейинки минималдуу аралык, ошондой эле мындай объекттерди темир жолдор кесилишкен жана алар менен жакындаган жерлерде куруу жана кармоо ченемдери Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан аныкталат.

Кооптуу жүктөрдү өндүрүү, сактоо, жүктөө, ташуу жана түшүрүү жүзөгө ашырылган объекттердин менчик ээлери кыймылдын жана темир жол транспорту пайдалануу коопсуздугуна коркунуч келтирүүчү авариялык кырдаалдардын келип чыгуусу жөнүндө жалпы пайдалануудагы темир жол транспортунун уюмдарына өз убагында кабарлоого милдеттүү.

4. Темир жолдордун автомобиль жолдору менен кесилишкен жерлери (темир жол өткөөлдөрү) темир жолдорун жана темир жол өткөөлдөрүн эксплуатациялоонун техникалык эрежелеринде, курулуш ченемдеринде жана Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан белгиленген эрежелерде аныкталат.

5. Ташуу процесси менен байланышкан транспорттук жана башка техникалык каражаттардын кыймылынын жана эксплуатациялоонун коопсуздугунун талаптарын бузганы үчүн күнөөлүү жактар Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык тартиптик, административдик, жарандык, жазык жоопкерчилигин тартышат.

17-берене. Темир жол кыймылдуу курамына жана контейнерлерине карата негизги талаптар

1. Жүргүнчүлөрдү, жүктөрдү, жол жүгүн, таңгакталган жол жүгүн жана почта жөнөтүүлөрүн ташуу үчүн арналган темир жол кыймылдуу курамы жана контейнерлер алардын таандыктуулугуна карабастан темир жол транспорту чөйрөсүндөгү техникалык регламенттердин, стандарттардын, эрежелердин, ченемдердин талаптарына ылайык келүүсү тийиш.

2. Ары-бери жүрүүсү эл аралык катнашта жүзөгө ашырылуучу темир жол кыймылдуу курамына карата талаптар Кыргыз Республикасы катышуучусу болуп саналган, мыйзамда белгиленген тартипте күчүнө кирген эл аралык келишимдерде аныкталат.

18-берене. Темир жол транспортунда жүктөрдү жана объекттерди кайтаруу

Бара жаткан жолдо жана темир жол станцияларында жүктөрдү, жалпы пайдалануудагы темир жол транспортунун уюмунун объекттерин кайтаруу, эгерде Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында башкача каралбаса, улуттук ташуучунун аскерлештирилген күзөтү тарабынан, анын ичинде келишимдик негизде жүзөгө ашырылат.

Мындай жүктөрдү кайтаруунун жана коштоонун тартиби Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан белгиленет.

19-берене. Өзгөчө жагдайларда темир жол транспортунун ишин уюштуруу

1. Жалпы пайдалануудагы темир жол транспортунун уюмдары темир жол транспортунун иштешин бузууга алып келген кыйроолордун, авариялардын, табигый кырсыктардын (басып калуулар, суу басуулар, өрттөр ж.б.) кесепеттерин четтетүү боюнча шашылыш чараларды көрөт. Бул чараларды жүзөгө ашыруу үчүн аларда материалдык жана техникалык каражаттардын запасы болуусу тийиш, алардын тизмеги Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан аныкталат.

2. Кыргыз Республикасынын аткаруу бийлиги органдары жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары темир жол транспортунун уюмдарына адамдардын өмүрүнө жана ден соолугуна, кыймылдын коопсуздугуна жана жүктөрдүн сакталышына коркунуч келтирген кыйроолорду, аварияларды, табигый кырсыктарды жоюуга жардам көрсөтөт. Аткаруу бийлиги органдарынын жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын кыйроолорду, аварияларды, табигый кырсыктарды жоюу менен байланышкан сарптоолорун компенсациялоонун тартиби Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан аныкталат.

20-берене. Жалпы пайдалануудагы темир жол транспорту уюмдарынын жоопкерчилиги

Ташуу процессин жүзөгө ашыруучу жалпы пайдалануудагы темир жол транспорту уюмдары темир жол транспортунун кызмат көрсөтүүлөрүн пайдаланган жүргүнчүнүн же башка адамдын өмүрүнө жана ден соолугуна келтирилген зыян үчүн Кыргыз Республикасынын жарандык мыйзамдарында белгиленген тартипте жоопкерчилик тартат.

21-берене. Темир жол транспорту кызматкерлеринин айрым категорияларын, жүктөрдү, таңгакталган жол жүгүн, жол жүгүн жана почталык жөнөтүүлөрдү камсыздандыруу

1. Ишинин мүнөзү жолдо жүрүү менен байланышкан, өзгөчө абал киргизилген райондорго иш сапарга жиберилген, поезддерде контролдук-инспекциялык иш-милдеттерди аткарган темир жол транспортунун кызматкерлери, ошондой эле аскерлештирилген күзөт бөлүмдөрүнүн кызматкерлери өз кызматтык милдеттерин аткарган мезгилде милдеттүү түрдө жеке камсыздандырылууга тийиш.

2. Жүргүнчүлөрдү ыктыярдуу жеке камсыздандыруу, ошондой эле жүктөрдү, таңгакталган жол жүгүн, жол жүгүн жана почта жөнөтүүлөрүн ыктыярдуу камсыздандыруу Кыргыз Республикасынын жарандык мыйзамдарында каралган тартипте жүргүзүлөт.

5-глава. Корутунду жоболор

 

22-берене. Ушул Мыйзамды колдонууга киргизүү

1. Ушул Мыйзам расмий жарыяланган күндөн тартып он беш күн өткөндөн кийин күчүнө кирет.

2. Төмөнкүлөр күчүн жоготту деп таанылсын:

1) "Темир жол транспорту жөнүндө" Кыргыз Республикасынын 1998-жылдын 9-июлундагы № 90 Мыйзамы (Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин Ведомосттору, 1998-ж., № 12, 499-ст.);

2) "Кыргыз Республикасынын айрым мыйзам актыларына өзгөртүүлөр жана толуктоолор киргизүү жөнүндө" Кыргыз Республикасынын 2002-жылдын 25-июлундагы № 130 Мыйзамынын 7-статьясы (Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин Жарчысы, 2002-ж., № 9, 418-ст.);

3) "Темир жол жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына өзгөртүүлөр киргизүү тууралу" Кыргыз Республикасынын 2003-жылдын 24-июнунундагы № 111 Мыйзамы (Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин Жарчысы, 2003-ж., № 10, 421-ст.);

4) "Темир жол транспорту жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына өзгөртүүлөр жана толуктоо киргизүү тууралуу" Кыргыз Республикасынын 2010-жылдын 2-мартындагы № 37 Мыйзамы ("Эркин Тоо" газетасы, 2010-жылдын 12-мартындагы № 17-18);

5) "Кыргыз Республикасынын айрым мыйзам актыларына өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө" Кыргыз Республикасынын 2012-жылдын 10-октябрындагы № 170 Мыйзамынын 15-беренеси (Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин Жарчысы, 2012-ж., № 9, 2862-ст.).

3. Кыргыз Республикасынын Өкмөтү алты айлык мөөнөттө ушул Мыйзамдын жоболорун ишке ашыруу үчүн ченемдик укуктук актыларды иштеп чыксын.

 

Кыргыз Республикасынын

           Президенти

 

А.Ш. Атамбаев