Система Orphus
RTF Print OpenData
Документ Реквизиты Ссылающиеся документы
Редакция:      кыргызча  |  на русском

Описание: Описание: Описание: C:\Users\CBD\AppData\Local\Temp\CdbDocEditor\7e06e9e0-87d5-4e01-b0db-272feb251bf6\document.files\image001.jpg

КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН МЫЙЗАМЫ

2003-жылдын 14-августу № 198

Кыргыз Республикасындагы риэлтордук иш жөнүндө

(КР 2009-жылдын 3-мартындагы № 72, 2012-жылдын 10-октябрындагы № 170, 2016-жылдын 20-майындагы № 69
2018-жылдын 6-августундагы N 88 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

1-Глава
 Жалпы жоболор

 

1-статья. Ушул Мыйзамды колдонуунун максаттары жана чөйрөсү

Ушул Мыйзам юридикалык жактардын жака жеке ишкерлердин риэлтордук ишти жүргүзүүсүнө байланыштуу пайда болгон мамилелерди жөнгө салат жана бул ишти жөнгө салуу жаатында бирдиктүү мамлекеттик саясатты камсыз кылууга багытталган.

Ушул Мыйзам төмөнкүлөргө жайылтылбайт:

- менчиктештирүү жөнүндө жана башка мыйзамдарга ылайык кыймылсыз мүлктү сатууга катышкан аткаруу бийлигинин кызмат адамдарына;

- соттордун же аткаруу бийлик органдарынын чечимдерине жараша кыймылсыз мүлктү сатууну уюштуруучу адамдарга, анын ичинде Кыргыз Республикасынын банкроттук жөнүндө мыйзамдарга ылайык соттук аткаруучуларга, администраторлорго, консервациялоочуларга, тышкы башкаруучуларга, атайын администраторлорго (жоюучуларга);

- кыймылсыз мүлктүн менчик ээси, ээси же ижарага берүүчүсү катары кыймылсыз мүлккө карата кандайдыр бир иш-аракеттерди жасоочу адамдарга.

(КР 2016-жылдын 20-майындагы № 69 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

2-статья. Негизги түшүнүктөр

Ушул Мыйзамда төмөнкүдөй түшүнүктөр колдонулат:

риэлтордук иш - кыймылсыз мүлктүн объекттери менен операцияларды жүргүзүүдө жана аларга укуктарды Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык башка адамдарга ушул Мыйзамда каралган сыйакысы үчүн кызмат көрсөтүү боюнча туруктуу негизде жүзөгө ашыруучу кесиптик иш;

риэлтор - риэлтордук иш жүргүзгөн жеке жак (жеке ишкер) же юридикалык жак (риэлтордук фирма);

кыймылсыз мүлк рыногунун туруктуу катышуучулары - ушул Мыйзамга ылайык иш жүргүзгөн юридикалык жактар жана жеке ишкерлер, жана баалоочулар;

(5-абзац КР 2016-жылдын 20-майындагы № 69 Мыйзамына ылайык күчүн жоготту)

укук ээси - Кыргыз Республикасынын Мыйзамына ылайык кыймылсыз мүлктүн ээси же пайдалануучу болуп саналган жеке же юридикалык жак;

кыймылсыз мүлк - жер участоктору, жер казынасынын участоктору, өзүнчө суу объекттери жана жер менен тыкыс байланышкан бардык объекттер, башкача айтканда, алардын багытына тиешеси жок жерден эле зыян келтирбестен козгоого болбогон объекттер, анын ичинде токойлор, көп жылдык өсүмдүктөр, имараттар, курулуштар ж.б.;

риэлтордук кызматты керектөөчүлөр - риэлтор менен риэлтордук кызмат көрсөтүү жөнүндө келишим түзгөн жеке жана юридикалык жактар;

кыймылсыз мүлк рыногу - кыймылсыз мүлктүн объекттеринин жыйындысы, анын ичинде жер участоктору, ошондой эле кыймылсыз мүлктүн укук ээлери жана кыймылсыз мүлк рыногунун кесипкөй катышуучулары тарабынан кыймылсыз мүлккө жана аларга болгон жарандык-укуктук бүтүмдөрдүн жана башка операциялардын жүзөгө ашырылышы;

риэлторлордун өз алдынча жөнгө салынуучу уюмдары - ушул Мыйзамга жана мыйзамдарга ылайык иштөөчү коммерциялык эмес уюмдары, ыктыярдуу бирикмелери;

агент - риэлтордук кызмат көрсөтүүлөрдүн керектөөчүлөрү менен түздөн-түз иштөөчү жана риэлтордук кызмат көрсөтүүгө келишимдерди түзүү үчүн даярдоо иштерин жүзөгө ашыруучу риэлтордук фирманын кызматкери;

принципал - риэлтордук кызматтардын керектөөчүсү;

комитент - келишим тарабы;

контрагент - (келишим түзүүчү), келишим тарабы.

(КР 2012-жылдын 10-октябрындагы № 170, 2016-жылдын 20-майындагы № 69 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

3-статья. Риэлтордук ишти жөнгө салуучу мыйзамдар

Кыргыз Республикасынын риэлтордук ишти жөнгө салуучу мыйзамдары Кыргыз Республикасынын Конституциясынан, ушул Мыйзамдан жана риэлтордук ишти регламенттөөчү башка ченемдик укуктук актылардан, ошондой эле Кыргыз Республикасы катышуучусу болуп саналган, мыйзамда белгиленген тартипте күчүнө кирген эл аралык келишимдерден турат.

(КР 2016-жылдын 20-майындагы № 69 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

4-статья. Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн риэлтордук иш чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктары

Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн риэлтордук иш чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктарына төмөнкүлөр кирет:

- риэлтордук ишти өнүктүрүү боюнча бирдиктүү мамлекеттик саясатты жүргүзүү;

- мамлекеттик бийлик органдарынын риэлторлор жана алардын бирикмелери менен өз ара аракеттенүүсүн камсыз кылуу

(КР 2016-жылдын 20-майындагы № 69 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

5-статья. Риэлтордук иштин катышуучулары

Риэлтордук иштин катышуучулары болуп, ишкердиги ушул Мыйзам (риэлтордук фирмалар, риэлторлор) менен жөнгө салынуучу юридикалык жактар жана жеке ишкерлер, ошондой эле алардын кызматтарын керектөөчүлөр таанылат.

6-статья. Риэлтордук фирмалар жана риэлторлор

(КР 2016-жылдын 20-майындагы № 69 Мыйзамына ылайык күчүн жоготту)

7-статья. Риэлторлордун өз алдынча жөнгө салуучу уюмдары

1. Риэлторлордун өз алдынча жөнгө салуучу уюму ушул Мыйзамга жана Кыргыз Республикасынын башка мыйзам актыларына ылайык иштөөчү риэлторлордун ыктыярдуу бирикмеси жана кыймылсыз мүлк рыногунун кесипкөй катышуучуларынын коммерциялык эмес уюму болуп саналат.

2. Риэлторлордун өз алдынча жөнгө салуучу уюму риэлторлор жана башка кыймылсыз мүлк рыногунун кесипкөй катышуучулары тарабынан кесиптик кызыкчылыктарды коргоо, риэлторлор көрсөтүүчү кызматтардын кесиптик деңгээлин жана сапатын жогорулатуу, ошондой эле мамлекеттик органдарга кыймылсыз мүлк рыногун жана риэлтордук ишти өнүктүрүүгө көмөк көрсөтүү үчүн уюмдаштырылат.

8-статья. Риэлторлордун өз алдынча жөнгө салуучу уюмдарынын укуктары

Риэлторлордун өз алдынча жөнгө салуучу уюмдары төмөнкүлөргө укуктуу:

- Кыргыз Республикасында риэлтордук ишти жөнгө салуучу ченемдик укуктук актыларды иштеп чыгууга;

- мамлекеттик башкаруу жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын кароосуна риэлтордук ишти өнүктүрүү боюнча сунуш киргизүүгө;

- квалификациялык талаптарга ылайык окуу программаларын жана пландарын иштеп чыгууга, риэлтордук фирмалардын кызмат адамдарын жана кызматкерлерин даярдоону жүзөгө ашырууга;

- өз мүчөлөрүн жана риэлтордук кызматтарды керектөөчүлөрдү коргоону жүзөгө ашырууга;

- Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында тыюу салынбаган иштин башка түрлөрүн жүзөгө ашырууга.

(КР 2012-жылдын 10-октябрындагы № 170 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

2-Глава
 Риэлтордук иштин түрлөрү

 

9-статья. Риэлтордук иштин түрлөрү

Ушул Мыйзамдын талаптарына ылайык риэлтордук иштин түрлөрүнө (риэлторлор көрсөтүүчү кызматтардын түрлөрүнө) төмөнкүлөр кирет:

- агент катары иши;

- риэлтордун брокер катары иши;

- риэлтордун ортомчу катары иши;

- риэлтордун кыймылсыз мүлктү соодалоону уюштуруу боюнча иши;

- ушул Мыйзамдын 15-статьясында аныкталган бөлүгүндөгү риэлтордун кыймылсыз мүлктү ишеним берүү боюнча башкаруу иши;

- риэлтордун маалыматтык жана консультациялык кызматтар боюнча, рыноктун конъюнктурасын изилдөө боюнча кызматтарды, кыймылсыз мүлктү жарандык жүгүртүүгө көмөк болуучу кайтарымдуу башка кызматтарды көрсөтүү иши.

10-статья. Агенттин иши

Агенттин иши анын риэлтор менен риэлтордук кызмат көрсөтүүгө риэлтордук кызматты керектөөчүнүн ортосунда түзүлгөн келишиминин негизинде жүзөгө ашырылат.

11-статья. Риэлтордун брокер катары иши

Өзү жана керектөөчү менен түзүлгөн кызмат көрсөтүү келишимине ылайык риэлтор өзүнө өзүнүн атынан жана комитенттин эсебинен кыймылсыз мүлк менен бир же бир нече бүтүм жүргүзүүгө милдеттенме алганда риэлтор брокер катары ишти жүзөгө ашырды деп таанылат.

12-статья. Риэлтордук ортомчулук иш

Кыймылсыз мүлктү сатып алууга же сатууга (андай мүлккө укуктарды алууга же өткөрүп берүүгө) ниетин билдирген адамдарга кийин риэлтор өзү түздөн-түз катышуучу тарап болуп саналбаган тийиштүү бүтүмдөрдү түзүү үчүн контрагенттерди издөө боюнча кызматтарды көрсөтүү риэлтордук ортомчулук иш катары таанылат.

13-статья. Кыймылсыз мүлктү соодалоону уюштуруу боюнча иш

Кыймылсыз мүлктү соодалоону уюштуруу боюнча иш катары риэлтор тарабынан кыймылсыз мүлк рыногунун катышуучуларына бүтүмдөрдү тийиштүү түрдө түзүүгө жана (же) аткарууга көмөк берүүчү кызматтардын комплексин көрсөтүүсү таанылат, анын ичинде:

- бүтүмдөрдүн катышуучуларын маалыматтык камсыздоо боюнча кызматтары (объекттер, алардын баалары жөнүндө маалыматтарды, башка маалыматтарды берүү);

- консультациялык кызматтар, документтерди жол-жоболоштуруу боюнча кызматтар;

- бүтүмдөр боюнча тийиштүү түрдөгү жана коопсуз эсептешүүлөрдү жүргүзүү боюнча кызматтар, банктык ишти жүзөгө ашыруу укугуна лицензиясы болгондо гана жүргүзүүгө жол берилүүчү бул кызматтардан тышкаркылар.

14-статья. Риэлтордун кийин сатуу же пайдаланууга өткөрүп берүү максатында кыймылсыз мүлктүн айрым объекттерин алуу жана түзүү боюнча иши

1. Кийин аларды сатуу (кайтарымдуу пайдаланууга өткөрүп берүү) максатында кыймылсыз мүлктүн айрым объекттерин алуу жана түзүү боюнча иш кыймылсыз мүлктү жарандык жүгүртүүгө түздөн-түз таандык болгон бөлүгү гана риэлтордук деп таанылат.

Риэлтордун имараттарды, орнотмолорду, курулмаларды, турак жай жана турак эмес жайларды курууга (реконструкциялоого) тапшырыкчынын иш-милдеттерин жүзөгө ашыруусу риэлтордук иш болуп саналбайт жана ал тарабынан Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын талаптарына ылайык ишке ашырылат.

Риэлтордун жаңы курулган (реконструкцияланган), өзүнүн же үчүнчү жактын менчигинде турган кыймылсыз мүлктү сатуу (кайтарымдуу пайдаланууга берүү) боюнча андан аркы ишинин ушул Мыйзамда белгиленген талаптарга жооп берген бөлүгү риэлтордук иш деп таанылат.

2. Риэлтордун кийин сатуу (кайтамырдуу пайдаланууга берүү) максатында кыймылсыз мүлктүн жаңы объектисин мурдагы турган объектинин (объектилердин) укуктук режимин өзгөртүү жолу менен кыймылсыз мүлктүн айрым объектилерин алуу жана түзүү боюнча иши, атап айтканда, коммуналдык квартирадан жалдоочуларды көчүрүп башка жактарга жайгаштыруу, турак жайлык жана турак жайлык эмес фонддордогу имараттардын функциялык өзгөчөлүктөрүн өзгөртүү, мансардалык жана жер төлөлүк жайларды пайдалануунун укуктук режимин өзгөртүү ж.б.у.с. ал Кыргыз Республикасынын колдонуудагы мыйзамдарына каршы келбеген, ушул Мыйзамдын көрсөтүлгөн статьяларында белгиленген белгилерге жооп берген да риэлтордук иш деп таанылат.

15-статья. Риэлтор тарабынан кыймылсыз мүлктү башкарууга ишеним берүү

Кыймылсыз мүлктү башкарууга ишеним берүү боюнча иш ушул Мыйзамда белгиленген белгилерге ылайык келген мындай иш-аракеттердин риэлтор жүзөгө ашыруучу бөлүгү гана риэлтордук деп таанылат.

16-статья. Риэлтордун маалыматтык жана консультациялык кызматтарды, рыноктун конъюнктурасын иликтөө боюнча кызматтарды, кыймылсыз мүлктү жарандык жүгүртүүгө көмөк болуучу башка кайтарымдуу кызматтарды көрсөтүү боюнча иши

Риэлтордун маалыматтык жана консультациялык кызматтарды, рыноктун конъюнктурасын иликтөө боюнча кызматтарды, кыймылсыз мүлктү жарандык жүгүртүүгө көмөк болуучу башка кайтарымдуу кызматтарды көрсөтүү боюнча иши керектөөчүнү кыймылсыз мүлк объектилери жөнүндө жана бүтүм түзүү үчүн керектүү башка маалыматтар менен камсыз кылуу, риэлтордук кызматтарды, рыноктун конъюнктурасын иликтөө боюнча кызматтарды, кыймылсыз мүлктү жарандык жүгүртүүгө көмөк болуучу башка кайтарымдуу кызматтарды көрсөтүү таанылат.

17-статья. Риэлтор тарабынан риэлтордук иштин түрлөрүн жүзөгө ашыруусу

1. Ушул Мыйзамга ылайык риэлтор деп таанылган адам, риэлтордук иштин (риэлторлор көрсөтүүчү каралган кайсы түрлөрү болбосун кызматтардын) ушул Мыйзамга ылайык каралган кайсы түрлөрү болбосун эч кандай чектөөсүз жүргүзүүгө укуктуу.

2. (КР 2012-жылдын 10-октябрындагы № 170 Мыйзамына ылайык күчүн жоготту)

(КР 2012-жылдын 10-октябрындагы № 170 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

3-Глава
 Риэлтордук иштин катышуучуларынын укуктары, милдеттери жана жоопкерчиликтери

 

18-статья. Риэлтордук кызматтарды керектөөчүнүн укуктары

Риэлтордук кызматтарды керектөөчүлөр төмөнкүлөргө укугу бар:

- риэлторду же риэлтордук фирманы эркин тандоого;

- риэлтордук фирманын (риэлтордун) ыйгарым укуктары менен таанышууга;

- риэлтордук фирмадан (риэлтордон) бүтүм жөнүндө маалыматтарды алууга;

- алардын риэлтордук кызматтардын керектөөчүсү катары укуктарынын бузулушу жөнүндө маселелер боюнча мамлекеттик жана сот органдарына, риэлторлордун өз алдынча жөнгө салуучу уюмдарына (ассоциацияларына, бирликтерине ж.б.) жана башка коомдук уюмдарга кайрылууга;

- риэлтордун келишимдик шарттарды аткаруусуна контролду жүзөгө ашырууга.

(КР 2016-жылдын 20-майындагы № 69 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

19-статья. Риэлтордук кызматтарды керектөөчүлөрдүн милдеттери

Риэлтордук кызматтарды керектөөчүлөр төмөнкүлөргө милдеттүү:

- өз укуктарын үчүнчү бир жакка жана алардын мүлкүнө зыян келтирбестен жүзөгө ашырууга;

- риэлтордук фирмага (риэлторго) кыймылсыз мүлк объектилерине, ага карата укуктар жана алардын укук ээси жөнүндө толук, так маалыматтарды берүүгө;

- жеке риэлторго же риэлтордук фирмага милдеттенмелерин тез жана толук аткарууга көмөк көрсөтүүгө.

(КР 2016-жылдын 20-майындагы № 69 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

20-статья. Риэлторлордун укуктары

Риэлтор төмөнкүлөргө укугу бар:

- ушул Мыйзамга жана Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык кыймылсыз мүлк рыногунда кандай болбосун операцияларды жүргүзүүгө;

- өз ишин жарнамалоого;

- бүтүмдү даярдоо жана түзүү учурунда келишим боюнча бардык тараптардын укуктарынын жана мыйзамдуу таламдарынын өкүлү болууга ;

- риэлтордук кызматтардын керектөөчүсү менен тиешелүү келишими болгондо жана/же тийиштүү ишеним каттын негизинде мамлекеттик органдардан жана башка уюмдардан (кыймылсыз мүлккө укуктарды каттоо органдарынан, камкорчу жана көзөмөлчү органдардан, турак жай-эксплуатациялык мекемелеринен, ички иштер органдарынан, салык жана башка органдардан) кыймылсыз мүлк менен операцияларды жүзөгө ашырууга керектүү маалыматтык тактамаларды жана документтерди суратууга жана алууга.

(КР 2016-жылдын 20-майындагы № 69 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

21-статья. Риэлторлорго берилүүчү маалымат

1. Риэлторлорго алардын суроолор-талаптары боюнча аткаруу бийлигинин жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары тарабынан берилүүчү маалыматтарга төмөнкүлөр кирет:

- кыймылсыз мүлк жана анын мүнөздөмөсү жөнүндө маалыматтар;

- юридикалык жактар жөнүндө маалыматтар жана жарандар тууралу жекече маалыматтар.

Жогоруда аталган маалыматтардын кайсынысы болбосун риэлторлорго аларды берүү, ушул Мыйзамда белгиленген шарттары сакталганда гана жүзөгө ашырылат.

2. Риэлторго ушул статьянын 1-пунктунда аталган маалыматтарды берүүгө анын жазуу жүзүндөгү суроо-талабы жана ишеним катынын болгону же риэлтордук кызматтарды керектөөчүнүн нотариалдык жактан ырасталган тиешелүү келишими негиз болуп саналат.

Ушул статьянын 1-пунктунда аталган маалыматты сураткан жана жеке ишкер болуп саналган риэлтор, ага инсандыгын ырастаган документти, ишеним катты же риэлтордук кызматтарды керектөөчү менен болгон тиешелүү келишимди көрсөтүүгө милдеттүү.

Юридикалык жак болуп саналган риэлтор тарабынан суроо-талап жиберилген учурда, ал суроо-талапта маалыматты алууга ыйгарым укук берилген штаттык кызматкер так аталууга тийиш. Аталган кызматкер инсандыгын ырастаган документти, ишеним кат же риэлтордук кызматтарды керектөөчү менен тиешелүү келишимди жана.

Кыймылсыз мүлк жана анын мүнөздөмөсү тууралу маалымат, риэлтордук кызматтарды керектөөчү болуп саналган, кыймылсыз мүлк укук ээсине гана көрсөтүлөт.

Юридикалык жактар тууралу маалыматтар жана жарандар жөнүндө жекече маалыматтар риэлтор жана риэлтордук кызматтарды керектөөчүлөрдүн ортосунда түзүлгөн келишиминде көрсөтүлгөн кыймылсыз мүлк укук ээсине гана берилет.

3. Аткаруу бийлик органдары жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары риэлторлор сураткан маалыматты бергендиги үчүн Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык акы белгилөөгө укуктуу.

(КР 2012-жылдын 10-октябрындагы № 170 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

22-статья. Кыймылсыз мүлк жөнүндө маалыматтарды берүүнүн шарттары

1. Мамлекеттик, муниципалдык, жеке менчикте турган кыймылсыз мүлк жөнүндө, алардын мүнөздөмөсү тууралу маалыматтар риэлторлордун суроо-талабы боюнча, тийиштүү объекттер кыймылсыз мүлк укугунун реестрине, жер кадастрына киргизилген жана маалымат таратуу Кыргыз Республикасынын Мыйзамдары тарабынан тыюу салынган режимдик объекттердин санына кирбеген шарттарда берилет.

2. Риэлторлорго кыймылсыз мүлк жөнүндө маалыматтарды тийиштүү реестрге киргизилгенден ашык көлөмдө маалыматтарды берүүгө жол берилбейт.

3. Риэлторлорго жогоруда аталган объекттердин эксплуатациялык мүнөздөмөсү жөнүндө маалыматтарды турак жай-коммуналдык чарбанын органдары жана турак жай жана турак жай эмес фонддорду эксплуатациялоону жүзөгө ашыруучу уюмдары да беришет.

(КР 2016-жылдын 20-майындагы № 69 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

23-статья. Юридикалык жактар жөнүндө маалыматтарды жана жарандар тууралуу жекече маалыматтарды берүүнүн шарттары

1. Риэлторлорго юридикалык жактар жөнүндө маалыматтарды берүү юридикалык жактардын, филиалдардын (өкүлчүлүктөрдүн) бирдиктүү мамлекеттик реестрине киргизилген маалыматтардын көлөмүндө жүзөгө ашырылат.

2. Риэлторлорго жарандар жөнүндө жекече маалыматтарды берүү төмөнкүдөй көлөмдө жүзөгө ашырылат:

- жарандардын жашаган жеринин даректери боюнча катталуу (каттоо) фактылары жөнүндө маалыматтардын;

- турак жай жана турак жай эмес фонддордун объекттери жөнүндө көрсөтүлгөн органдар жүргүзүүчү документтерге киргизилүүчү маалыматтардын;

- жарандардын өзгөчө категорияларына кирген адамдардын (жашы жете элек жарандар жана белгиленген тартипте аракетке жөндөмсүз деп таанылган башка адамдар, майыптар, пенсионерлер) кыймылсыз мүлккө укуктарынын мүнөзүн жана мазмунун белгилөө үчүн зарыл болгон маалыматтардын;

- жарандык абалдын актыларын каттоо журналдарына киргизилүүчү маалыматтардын;

- адистештирилген дарылоо мекемелеринде каттоодо турган жарандардын абалы жөнүндө маалыматтардын.

3. Риэлторго жарандардын бала асырап алганынын фактылары жөнүндө маалыматтарды суроо-талаптын жана жагдайлардын мүнөзүнө жана мындай маалыматтарды сураткан риэлтор шилтеме жасаганына карабастан берүүгө жол берилбейт.

4. Риэлторго ушул статьянын 3-пунктуна ылайык таркатууга жол берилбеген жарандар жөнүндө жекече маалыматтарды берүүгө күнөөлүү кызмат адамдары Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген жоопкерчиликке тартылышат.

5. Риэлторлор жана риэлтордук фирманын кызматкерлери тарабынан бүтүм жүргүзүүнүн жүрүшүндө алынган жана таркатууга жатпаган жекече маалыматтардын таркатылышы Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык жоопкерчиликке тартуу үчүн негиз болуп саналат.

(КР 2016-жылдын 20-майындагы № 69 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

24-статья. Ушул Мыйзамдын 21-23-статьяларын колдонуунун чектери

(КР 2016-жылдын 20-майындагы № 69 Мыйзамына ылайык күчүн жоготту)

25-статья. Риэлтордук ишти маалымат менен камсыз кылууну жүзөгө ашыруучу органдар

(КР 2016-жылдын 20-майындагы № 69 Мыйзамына ылайык күчүн жоготту)

26-статья. Маалыматты мыйзамда белгиленгенден башкача тартипте жашырууга жана жашырын деп жарыялоого жол берилбестиги

(КР 2016-жылдын 20-майындагы № 69 Мыйзамына ылайык күчүн жоготту)

27-статья. Кызмат адамынын риэлторго маалыматты берүүдөн баш тарткандыгына даттануу

(КР 2016-жылдын 20-майындагы № 69 Мыйзамына ылайык күчүн жоготту)

28-статья. Риэлторлордун милдеттери

Риэлтор төмөнкүлөргө милдеттүү:

- кардарга кыймылсыз мүлк объектисине, ага карата укуктар жана менчик ээси (ээлик кылуучусу) жөнүндө мыйзамдуу негизде алынышы мүмкүн болгон анык жана толук маалымат берүүгө;

- (үчүнчү абзац КР 2012-жылдын 10-октябрындагы № 170 Мыйзамына ылайык күчүн жоготту)

- (төртүнчү абзац КР 2012-жылдын 10-октябрындагы № 170 Мыйзамына ылайык күчүн жоготту)

- (бешинчи абзац КР 2012-жылдын 10-октябрындагы № 170 Мыйзамына ылайык күчүн жоготту)

- керектөөчүгө кыймылсыз мүлк рыногундагы риэлтордук кызмат көрсөтүүлөр чөйрөсүндөгү ченемдик укуктук актылар жөнүндө маалымат берүүгө;

- бүтүм жүргүзүүнүн жүрүшүндө алынган маалыматтарды Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында каралгандан башка учурларда ачыкка таркатпоого;

- риэлтордук кызматтарды керектөөчүдөн бүтүм жасоо үчүн алынган документтердин сакталышын камсыз кылууга;

- юридикалык жактын же жеке ишкердин мамлекеттик каттоо жөнүндө күбөлүктүн түп нускасын көрсөтүүгө;

- террористтик ишти финансылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү чөйрөсүндөгү Кыргыз Республикасынын мыйзамдарын аткарууга;

- террористтик ишти финансылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү чөйрөсүндөгү Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык финансылык чалгындоо органына ал сураган маалыматтарды берүүгө.

(КР 2009-жылдын 3-мартындагы № 72, 2012-жылдын 10-октябрындагы № 170, 2016-жылдын 20-майындагы № 69 2018-жылдын 6-августундагы N 88 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

29-статья. Риэлтордук ишти жүзөгө ашырууда риэлторлордун жоопкерчилиги

Риэлтордук кызматтарды көрсөтүү жөнүндө түзүлгөн келишимдердин жоболорун бузуу менен керектөөчүгө жана үчүнчү жактарга моралдык жана материалдык зыян келтиргенде риэлторлор Кыргыз Республикасынын келишимдерине жана мыйзамдарына ылайык жоопкерчилик тартышат.

(КР 2012-жылдын 10-октябрындагы № 170 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

4-Глава
 Риэлтордук кызматтарды көрсөтүүгө келишим

 

30-статья. Риэлтордук кызматтарды көрсөтүү

1. Риэлтордун юридикалык жана жеке жактарга кызмат көрсөтүүсү алардын ортосунда түзүлүүчү жазуу жүзүндөгү келишимдердин негизинде жүзөгө ашырылат, алардын шарттары Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында каралган келишимдердин тийиштүү түрлөрүнүн тийиштүү шарттарына ылайык келүүгө тийиш.

2. Риэлтор менен анын кызматтарын керектөөчүнүн ортосунда тийиштүү түрдө түзүлгөн келишимдин болушу риэлторго ошол келишимдин өзүндө аныкталган ыйгарым укуктардын чектеринде керектөөчүнүн кызыкчылыгы үчүн ишеним риэлторго аракеттенүүгө укук берет.

31-статья. Риэлтордук кызматтарды көрсөтүүгө келишимдердин формалары

Риэлтор риэлтордук кызматтардын түрлөрүн аткарууга (риэлтордук иштин түрлөрүн жүзөгө ашырууга) келишимдердин шарттарын өз алдынча иштеп чыгууга жана аларды керектөөчүлөрдүн кабыл алуусуна сунуш кылууга укуктуу.

32-статья. Риэлтордук кызматтарды көрсөтүү жөнүндө келишимге милдеттүү түрдө киргизилүүчү маалыматтар жана шарттар

1. (КР 2012-жылдын 10-октябрындагы № 170 Мыйзамына ылайык күчүн жоготту)

2. Риэлтор менен керектөөчүнүн ортосунда түзүлүүчү келишим, риэлтор көрсөтүүгө милдеттүү болгон кызматтардын айкын түрлөрүн, аларды көрсөтүүнүн мөөнөттөрүн, ошондой эле риэлтордун үчүнчү жактар менен мамилелерде керектөөчүнүн кызыкчылыктарынын атынан чыгуу ыйгарым укуктарынын чектеринде так жана толук аныктоого тийиш.

3. Тараптардын келишимге керектөөчүнүн кыймылсыз мүлкүн же акча каражаттарын тескөө жана (же) пайдалануу боюнча риэлторго аныкталбаган укуктарды берүүчү шарттарды киргизүүсүнө жол берилбейт, ал эми андай келишим өзү жараксыз болуп саналат.

4. Риэлтор менен керектөөчүнүн ортосунда түзүлүүчү келишимде риэлторго көрсөткөн кызматтары үчүн акчалай түрүндө же башкача акыбетин кайтаруу түрүндө төлөнүүчү сыйакынын өлчөмүнө көрсөтмөсү да келишимдин милдеттүү шарты болуп саналат.

(КР 2012-жылдын 10-октябрындагы № 170 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

33-статья. Риэлтордук кызматтарды керектөөчү менен келишимди аткарууга эки же андан ашык риэлтордун катышуусу

1. Керектөөчү менен келишимди аткарууга эки же андан ашык риэлтор катышкан учурда ушул Мыйзамдын 32-статьясында каралган милдеттүү маалыматтар жана шарттар, келишимге катышкан риэлторлордун ар бири келишимге киргизилүүгө тийиш. Андай болбогон учурда келишимдеги керектөөчүнүн жана тийиштүү риэлтордун өз ара укуктары менен милдеттерине тиешелүү бөлүгү жараксыз деп таанылууга жатат.

2. (КР 2012-жылдын 10-октябрындагы № 170 Мыйзамына ылайык күчүн жоготту)

(КР 2012-жылдын 10-октябрындагы № 170 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

34-статья. Риэлтордун келишим боюнча укуктарды жана милдеттерди өткөрүп берүүсү

1. Риэлтордун керектөөчү менен түзүлгөн келишимдеги укуктарды жана милдеттерди толук же кайсы бир бөлүгүн өткөрүп берүүсүнө керектөөчүнүн ага жазуу жүзүндөгү алдынала макулдугу болгондо гана жол берилет.

2. Келишимди аткаруу боюнча милдеттерди жана керектөөчүгө карата укуктарды өткөрүп алуучу адам да риэлтордук ишти жүзөгө ашыруу укугуна мамлекеттик лицензиясы бар риэлтор болуп саналууга тийиш.

35-статья. Риэлтордун келишимди аткарышы

1. Керектөөчү менен түзүлгөн келишимди аткарууда риэлтор керектөөчүнүн мүлктүк каржылык абалы жөнүндө өзүнө белгилүү болгон жашырын маалыматты таркатууга жол бербестен, анын кызыкчылыгы үчүн гана аракеттенүүгө милдеттүү.

2. Келишимди аткаруучу риэлтор керектөөчүнүн мүлктүк жана каржылык абалынын келишимди түзүп жаткан учурга салыштырганда начарлашына алып келүүчү аракеттерди жасооого укуксуз.

Керектөөчү менен түзүлгөн келишимде ага түз көрсөтмө болгондо, болбосо керектөөчүнүн жазуу жүзүндөгү ага башка макулдугу болгондо гана аны аткаруу керектөөчүнүн өзүнө жүктөлгөн үчүнчү жактан милдеттерди риэлтор өзүнүн аракеттери менен өткөрүп алууга укуктуу.

3. Риэлтор келишимди аткарууда керектөөчүгө көрсөтүлүп жаткан кызматка тиешелүү, келишимдин аткарылышы үчүн жүйөлүү мааниси бар кандай маалыматтар болбосун билдирүүгө, ошондой эле риэлтор алган тийиштүү документтерди берүүгө милдеттүү.

(КР 2016-жылдын 20-майындагы № 69 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

36-статья. Келишимдин тийиштүү деңгээлде аткарылылышы жөнүндө ырастоо

Керектөөчү менен келишимди тийиштүү түрдө аткарган риэлтор, андан иштин тийиштүү аткарылганы жөнүндө күбөлөндүрүлгөн документти түзүүгө жана өткөрүп берүүгө талап кылууга укуктуу.

Керектөөчү риэлтордун келишимди аткарганы жөнүндө күбөлөндүргөн документ түзүүгө, керектөөчүгө көрсөтүлгөн кызматка түздөн-түз таандык болгон бардык зарыл документтердин, анын ичинде керектөөчү үчүн сатып алынган (ал сатып алган) кыймылсыз мүлккө укуктарын аныктоо үчүн мааниси бар документтерди жана сарптаган чыгымдарын (алган акчалай каражаттарын) ырастоочу документтердин риэлторго өткөрүп берилиши менен шарттоого укуктуу.

37-статья. Үчүнчү жактардын укуктарын коргоо

1. Риэлтор жана анын кызматтарын керектөөчү өздөрүнүн ортосунда түзүлүүчү келишимге, келишимге катышпаган үчүнчү жактардын мыйзамдуу укуктарын жана кызыкчылыктарын бузуучу шарттарды киргизүүгө укуксуз.

Эгерде жогоруда аталган шарттарды камтыган келишимди аткаруу процессинде же аткаруунун натыйжасында үчүнчү жактарга мүлктүк зыян келтирилсе, риэлтор жана анын кызматын керектөөчү андай адамдардын алдында келтирилген чыгаша үчүн биргелешкен жоопкерчилик тартышат.

2. Риэлтордук кызматтардын керектөөчүсүнүн жубайы, анын туугандары жана башка адамдар бүтүмдүн жүйөсү болуп саналган кыймылсыз мүлккө карата аткарууга риэлтор милдеттенген алардын мыйзамдуу укуктары бузулса же бузулуу коркунучунда турса, ал мүлк жайгашкан жердеги сотко аларга карата жасалып жаткан мыйзамсыз аракеттерди токтотуу талабы менен кайрылууга укуктуу.

Ушундай эле укук жашы жетпеген жарандардын кызыкчылыгы үчүн аракеттенген алардын өкүлдөрүнө да таандык.

5-Глава
 Риэлтордук кызматтарды керектөөчүлөрдүн укуктарын коргоонун өзгөчөлүктөрү

 

38-статья. Риэлтордук кызматтардын сапаты

1. Керектөөчүгө көрсөтүлгөн риэлтордук кызматтардын сапаты риэлтордун керектөөчү менен түзүлгөн келишимде каралган шарттардын бардыгын аткаргандыгы менен аныкталат.

2. Эгерде керектөөчүгө кызмат көрсөтүү келишимге ылайык жүргүзүлгөн учурда, анын ичинде риэлтордун үчүнчү жак (жактар) менен бүтүм түзүү жана аткаруу жолу менен жүзөгө ашырылууга тийиш болсо, көрсөтүлгөн кызматтын сапаты да риэлтордун ошол үчүнчү жактардын алдындагы милдеттенмелерин тийиштүү түрдө аткаруусу менен аныкталат.

39-статья. Кыймылсыз мүлктү сатып алууга (сатууга) байланышкан риэлтордук кызматтын сапаты

1. Керектөөчүнүн кыймылсыз мүлктү менчикке сатып алуусуна, пайдаланууга алуусуна же керектөөчүгө таандык кыймылсыз мүлктү сатуусуна (башка адамга пайдаланууга өткөрүп берүүсүнө) байланыштуу болбосо керектөөчүгө көрсөтүлгөн кызматтын сапаты да мүлктү сатып алуунун (сатуунун) баасы, аны пайдалануунун акысынын өлчөмү, мүлктүн сапаты жана эксплуатациялык мүнөздөмөсү жөнүндө керектөөчү аныктаган шарттардын риэлтор тарабынан аткарылышын эсепке алуу менен аныкталат.

2. Керектөөчүгө кыймылсыз мүлктү менчигине сатып алууга байланыштуу кызмат көрсөтүүчү риэлтор, керектөөчүгө укуктук мүмкүндүктөрүн анын кызыкчылыктарында андан ары пайдаланууну камсыз кылууга милдеттүү, атап айтканда:

эгерде келишимде башкача белгиленбесе, кыймылсыз мүлктү керектөөчүнүн менчигине, ага үчүнчү жактардын тарабынан укуктарынан жана башка мыйзамдуу дооматтарынан эркин түрдө сатып алууну камсыз кылууну;

керектөөчү белгилеген максатка арналган кыймылсыз мүлктү сатып алууну камсыз кылууну;

анын авариялык абалда экендиги, техникалык регламенттердин белгиленген талаптарына ылайык келбегенине байланыштуу пайдаланууга болбостугу жөнүндө жолдомокаты жок кыймылсыз мүлктү сатып алууну камсыз кылууга;

керектөөчүгө кыймылсыз мүлккө укук берүүчү документти, ошондой эле көрсөтүлгөн кызматка тиешелүү, керектөөчү талап кылууга укуктуу болгон башка документтерди өткөрүп берүүгө;

керектөөчү менен келишимди аткарууда, жана андан кийин ал керектөөчүнүн кызыкчылыгы үчүн түзгөн бүтүм жөнүндө маалыматты таркатууга;

керектөөчүнүн менчигине сатып алынуучу кыймылсыз мүлккө тиешелүү документтерди алардын аныктыгын текшерүү үчүн талдоо жүргүзүүгө.

3. Ушул статьянын 2-пунктунда аталган милдеттерди риэлтор тарабынан аткаруу керектөөчү менен анын ортосунда түзүлгөн келишиминде атайын көрсөтмөлөрдүн болгондугуна карабастан жүзөгө ашырылат.

4. Риэлтордун керектөөчүнүн менчигине талашта турган кыймылсыз мүлктү болбосо кийин керектөөчүнүн пайдаланууга юридикалык мүмкүнчүлүгү башкача жагдайлар боюнча кыйындашына алып келсе, келишимде буга түз көрсөтмө же керектөөчүнүн жазуу жүзүндөгү башкача түз макулдугу болгондо гана жол берилет.

(КР 2016-жылдын 20-майындагы № 69 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

40-статья. Риэлтордук кызмат көрсөтүүнүн мөөнөтү

Риэлтордун керектөөчүгө кызматты өз убагында көрсөтүүсү риэлтордун өзүнө алган милдеттерин аталган жактардын ортосунда түзүлгөн келишимде белгилеген мөөнөткө (мөөнөттөргө) ылайык аткарылышы аныкталат.

41-статья. Керектөөчүгө кыймылсыз мүлктү сатып алууга (сатууга) байланыштуу көрсөтүлгөн кызматтын кемчиликтерин табуунун кесепеттери

Керектөөчүнүн менчикке (пайдаланууга) сатып алууга байланыштуу риэлтордук кызмат көрсөтүүдөгү кемчиликтер табылганда келип чыккан же керектөөчүгө таандык мүлктү ажыратып алуучулар (башка адамга пайдаланууга өткөрүп берүү) боюнча бардык талаш-тартыштар пикир келишпестиктер Кыргыз Республикасынын колдонуудагы мыйзамдарына ылайык сүйлөшүүлөр жолу менен же соттук тартипте чечилет.

42-статья. Кесиптик жоопкерчиликти камсыздандыруу

Риэлторлордун кесиптик жоопкерчилигин камсыздандыруу риэлторлордун кызматтарын керектөөчүлөрдүн укуктарын коргоону камсыз кылуучу шарт болуп саналат жана Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык жүзөгө ашырылат.

Камсыздандыруучу учур болуп риэлтордук кызматтарды керектөөчүгө же үчүнчү жактарга риэлтордук ишти жүзөгө ашырууга байланыштуу келтирилген зыян саналат.

Риэлторлордун кесиптик жоопкерчиликтерин камсыздандыруунун стандарты Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан аныкталат.

(КР 2016-жылдын 20-майындагы № 69 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

43-статья. Керектөөчүнүн моралдык зыянын компенсациялоо

Эгерде риэлтордун укукка каршы аракеттери анын кызматтарын керектөөчүгө моралдык зыян алып келсе, ал риэлтордон зыяндын ордун толтурууну сотто талап кылууга укуктуу.

6-Глава
 Корутунду жана өткөөл жоболор

 

44-статья. Ушул Мыйзамдын күчүнө кириши

1. Ушул Мыйзамдын расмий жарыяланган күндөн тартып күчүнө кирет.

(КР 2012-жылдын 10-октябрындагы № 170 Мыйзамына ылайык күчүн жоготту)

2. Ушул Мыйзам күчүнө кирген учурдан тартып, Кыргыз Республикасынын башка ченемдик укуктук актыларынын жоболорунун ушул Мыйзамга каршы келбеген бөлүктөрү колдонулат.

3. Кыргыз Республикасынын Өкмөтү үч айлык мөөнөттө өзүнүн ченемдик актыларын ушул Мыйзамга ылайык келтирсин.

(КР 2012-жылдын 10-октябрындагы № 170 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

 

Кыргыз Республикасынын

           Президенти

 

А. Акаев