Система Orphus
RTF Print OpenData
Документ Реквизиты Ссылающиеся документы
Редакция:      кыргызча  |  на русском

Көңүл буруңуздар!
КР 2019-жылдын 8-июлундагы N 83 Мыйзамы менен киргизилген өзгөртүүлөр,
берилген Мыйзам расмий жарыяланган күндөн тартып бир жыл өткөндөн кийин күчүнө кирет

Описание: Описание: Описание: Описание: Описание: Описание: C:\Users\CBD\AppData\Local\Temp\CdbDocEditor\c9ecf073-59c0-4f39-9736-457074b3537c\document.files\image001.jpg

КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН МЫЙЗАМЫ

2009-жылдын 26-майы N 170

Кепилденген мамлекеттик минималдык социалдык стандарттар жөнүндө

(КР 2018-жылдын 30-мартындагы N 33, 2019-жылдын 8-июлундагы N 83 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

2009-жылдын 3-апрелинде

Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңеши тарабынан кабыл алынган

1-глава
Жалпы жоболор

1-берене. Жөнгө салуу предмети

Ушул Мыйзам калктын эң маанилүү турмуштук керектөөлөрүн камсыз кылуу үчүн кепилденген мамлекеттик минималдык социалдык стандарттарды белгилөө жана колдонуу жаатындагы укуктук жактан жөнгө салуунун негиздерин аныктайт.

2-берене. Кыргыз Республикасынын кепилденген мамлекеттик минималдык социалдык стандарттар жөнүндөгү мыйзамдары

Кыргыз Республикасынын кепилденген мамлекеттик минималдык социалдык стандарттар жөнүндөгү мыйзамдары Кыргыз Республикасынын Конституциясынан, ушул Мыйзамдан жана аларга ылайык кабыл алынуучу Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынан жана башка ченемдик укуктук актыларынан турат.

3-берене. Ушул Мыйзамда пайдаланылган негизги түшүнүктөр

Ушул Мыйзамды пайдалануу максатында төмөнкүдөй негизги түшүнүктөр колдолунулат:

кепилденген мамлекеттик минималдык социалдык стандарт (мындан ары - социалдык стандарт) - жалпыга жеткиликтүү, акысыз берилүүчү жана жеңилдетилген социалдык жактан кызмат көрсөтүүлөрдү жана төлөмдөрдү берүүнүн кепилденген минималдык деңгээли;

жашоо минимуму - минималдык керектөө корзинасынын наркынын чоңдугуна барабар жана адамдын жашоосун камсыз кылуу жана анын ден соолугун сактоо үчүн зарыл болгон материалдык жыргалчылыктардын жана кызмат көрсөтүүлөрдүн минималдык топтомунун, ошондой эле милдеттүү түрдөгү төлөмдөрдүн жана жыйымдардын (салымдардын) суммасынын нарктык бааланышы;

жакырчылыктын чеги - адамдын минималдык керектөөлөрүн канааттандыруу үчүн зарыл болгон, бир адамга эсептелген минималдык кирешенин чеги;

жашоо деңгээли - калктын жашоосунун зарыл болгон муктаждыктарын канааттандырууну камсыз кылуучу материалдык жана руханий жыргалчылыктардын жана кызмат көрсөтүүлөрдүн жыйындысы.

4-берене. Социалдык стандарттарды белгилөөнүн принциптери жана милдеттери

Социалдык стандарттарды түзүүнүн жана колдонуунун негизги принциптери болуп төмөнкүлөр эсептелет:

- жарандардын конституциялык укуктарын камсыз кылуу;

- социалдык стандарттардын мамлекеттик социалдык саясаттын негизги багыттарына ылайык келиши;

- социалдык стандарттардын социалдык жана экономикалык жактан негизделгендиги;

- консолидацияланган мамлекеттик бюджетти түзүүдө жана аткарууда социалдык чыгымдардын артыкчылыгы жана милдеттүүлүгү;

- социалдык стандарттарды расмий белгилөөнүн мезгилдүүлүгү;

- социалдык стандарттарды белгилөөнүн жана өзгөртүүнүн айкындуулугу;

- мамлекеттик органдардын белгиленген социалдык стандарттарды сактоодогу жоопкерчилиги.

Социалдык стандарттарды белгилөө төмөнкү милдеттерди аткарууга багытталган:

- мамлекет тарабынан жарандардын негизги материалдык жана руханий жыргалчылыгы жана кызмат көрсөтүүлөргө болгон керектөөлөрүнүн кепилдик нормасын аныктоо;

- материалдык жана руханий жыргалчылыктардын жана кызмат көрсөтүүлөрдү керектөөнүн жеткиликтүүлүк шарттарын камсыз кылууну теңдештирүүнүн негизинде бирдиктүү мамлекеттик социалдык саясат жүргүзүү жана региондор боюнча социалдык өнүгүү деңгээлинин айырмачылыктарына жол бербөө;

- региондор боюнча калктын жашоо деңгээлин жана анын жогорулашынын шарттарын баалоо;

- бюджеттик жана социалдык жактан кызмат көрсөтүүлөргө берилүүчү жана башка каражаттарды пайдалануунун натыйжалуулугун жогорулатуу;

- аз камсыз болгон жана турмуштук оор абалда калган жарандарга максаттуу жана даректүү мамлекеттик колдоонун зарылдыгын негиздөө.

2-глава
Социалдык стандарттар

5-берене. Социалдык стандарттардын системасы

Социалдык стандарттардын системасына социалдык чөйрөнүн төмөнкү жааттарында белгиленүүчү социалдык стандарттар кирет:

- саламаттык сактоо;

- социалдык жактан коргоо;

- билим берүү;

- турак жай-коммуналдык тейлөө;

- эмгекке акы төлөө, эмгек мамилелери жана эмгекти коргоо;

- пенсия менен камсыз кылуу;

- калкты иш менен камсыз кылууга көмөк көрсөтүү;

- экологиялык коопсуздукту камсыз кылуу;

- укук тартибин, жарандардын коопсуздугун жана акысыз юридикалык жардамды камсыз кылуу;

- маданият;

- дене тарбия.

6-берене. Саламаттык сактоо жаатындагы социалдык стандарттар

Саламаттык сактоо жаатындагы социалдык стандарттар төмөнкүлөрдү карайт:

- менчигинин формасына карабастан, саламаттык уюмдары тарабынан бүткүл калкка медициналык тез жардамды (шашылыш) пациентти шашылыш абалдан чыгарганга чейин акысыз берүү;

- Кыргыз Республикасынын Өкмөтү аныктаган көлөмдөргө жана түрлөргө ылайык жарандарга биринчи деңгээлдеги базалык медициналык кызмат көрсөтүү;

- Кыргыз Республикасынын Өкмөтү бекиткен тизмекке киргизилген социалдык статусу жана клиникалык көрсөткүчтөрү боюнча жарандарга акысыз жана жеңилдетилген шарттарда медициналык жардам көрсөтүү;

- Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан белгиленген тартипте бекитилген Профилактикалык эмдөөлөрдүн улуттук календарына ылайык вакцина менен башкарылуучу инфекцияларды акысыз иммундук профилактикалык эмдөө жүргүзүү.

7-берене. Социалдык жактан коргоо жаатындагы социалдык стандарттар

Социалдык жактан коргоо жаатындагы социалдык стандарттар төмөнкүлөрдү аныктоону карайт:

- жарандардын муктаждыктарын эске алуу менен аларга (үй-бүлөлөргө) мамлекеттик жөлөкпулдарды;

- социалдык жактан тейлөө чөйрөсүндө жарандардын социалдык аярлуу категориялары үчүн кызмат көрсөтүүлөргө коюлган талаптарды;

- эмгекке жөндөмдүү жана эмгекке жөндөмсүз жарандар каза болгон учурда каада-салттык (сөөк коюу) жөлөкпулдарды.

Социалдык жактан коргоо жаатындагы социалдык стандарттарды Кыргыз Республикасынын Өкмөтү бекитет.

(КР 2018-жылдын 30-мартындагы N 33 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

8-берене. Билим берүү жаатындагы социалдык стандарттар

Билим берүү жаатындагы социалдык стандарттар билим берүүнүн баардык деңгээлинде окугандарды социалдык жактан коргоонун минималдык деңгээлин камсыз кылуучу нормалардан жана ченемдерден турат.

Билим берүү жаатында төмөнкүдөй социалдык стандарттар белгиленет:

- мектепке чейинки;

- мектептик;

- баштапкы, негизги жана орто;

- баштапкы, орто кесиптик;

- жогорку кесиптик.

Билим берүү жаатында ар бир жарандарга мамлекеттик жана муниципалдык билим берүү уюмдарында милдеттүү акысыз баштапкы, негизги жана жалпы орто билим алуу белгиленет.

Мамлекеттик бюджеттен финансылануучу билим берүү уюмдарында мектепке чейинки, баштапкы кесиптик, орто кесиптик жана жогорку кесиптик билим алуу тартиби Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан аныкталат.

9-берене. Турак жай-коммуналдык жактан тейлөө жаатындагы социалдык стандарттар

Турак жай-коммуналдык жактан тейлөө жаатындагы социалдык стандарттар баардыгына жеткиликтүү кызмат көрсөтүүлөр үчүн - суу, электр кубаттуулугу, суунун агып кетишин белгилейт.

Калкты турак жай-коммуналдык кызмат көрсөтүүлөрдүн кошумча түрлөрү менен камсыз кылуу (ысык суу, жылуулук кубатын, газ, тиричилик таштандыларын тазалап жыйноо) жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары тарабынан жүргүзүлөт.

Аз камсыз болгон жарандарга турак жай субсидиясын жана компенсацияларды берүүнүн тартиби Кыргыз Республикасынын Өкмөтү жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары тарабынан бекитилет.

10-берене. Эмгекке акы төлөө, эмгек мамилелери жана эмгекти коргоо жаатындагы социалдык стандарттар

Социалдык стандарттар төмөнкү жааттарда белгилөөнү карайт:

- эмгекке акы төлөө - квалификацияланбаган жумушта иштеген кызматкердин эмгек акысынын деңгээлин аныктаган эмгек акынын минималдык өлчөмү;

- эмгек мамилелери - жумуш убактысынын, төлөнө турган негизги эмгек өргүүсүнүн узактыгы, эмгек шарттары боюнча кепилдиктер, жеңилдиктер жана компенсациялар;

- эмгекти коргоо - эмгекти коргоо жана анын коопсуздугун камсыз кылууга карата милдеттүү түрдөгү талаптар.

Эмгекке акы төлөө, эмгек мамилелери жана эмгекти коргоо жаатындагы социалдык стандарттар Кыргыз Республикасынын мыйзамдары менен белгиленет.

11-берене. Пенсия менен камсыз кылуу жаатындагы социалдык стандарттар

Пенсия менен камсыз кылуу жаатындагы социалдык стандарттар төмөнкүлөрдү белгилөөнү карайт:

- курагын, камсыздандыруу стажынын узактыгын, пенсия чектөө үчүн иштеген жылдарды;

- пенсиянын базалык бөлүгүнүн өлчөмүн;

- аскер кызматкерлеринин минималдык пенсиясынын өлчөмүн;

- пенсиянын өлчөмүнө үстөктөр жана компенсациялар.

Пенсия менен камсыз кылуу жаатындагы социалдык стандарттар Кыргыз Республикасынын мыйзамдары тарабынан белгиленет.

12-берене. Калкты ишке орноштурууга көмөктөшүү жаатындагы социалдык стандарттар

Калкты ишке орноштурууга көмөктөшүү жаатындагы социалдык стандарттар төмөнкүлөрдү карайт:

- расмий катталган жумушсуз жарандарга убактылуу материалдык жактан колдоо көрсөтүүнүн мамлекеттик кепилдиги иретинде колдонулуучу жумушсуздук боюнча жөлөк пулду белгилөөнү;

- калкты ишке орноштуруу жаатында ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган тарабынан берилген калкты ишке орноштурууга көмөктөшүү боюнча кызмат көрсөтүүлөрдүн тизмегин белгилөөнү;

- кесиптик даярдоо, кайра даярдоо курстарында окутууну жана окутуу процессинде стипендия төлөөнү;

- ишкерликти уюштурууда жана өзүн-өзү жумуш менен камсыз кылууда консультациялык кызмат жана финансылык колдоо көрсөтүүлөрдү;

- акы төлөнүүчү коомдук иштерди уюштуруу боюнча программаларга катышуу мүмкүнчүлүгүн.

Калкты ишке орноштурууга көмөктөшүү жаатындагы социалдык стандарттар Кыргыз Республикасынын мыйзамдары тарабынан аныкталат.

13-берене. Экологиялык коопсуздукту камсыз кылуу жаатындагы социалдык стандарттар

Экологиялык коопсуздукту камсыз кылуу жаатындагы социалдык стандарттар жалпы жана атайын техникалык регламенттер менен жөнгө салынат.

14-берене. Жарандардын укук тартибин жана коопсуздугун камсыз кылуу жана акысыз юридикалык жардам көрсөтүү жаатындагы социалдык стандарттар

Жарандардын укук тартибин жана коопсуздугун камсыз кылуу жана акысыз юридикалык жардам көрсөтүү жаатындагы социалдык стандарттар төмөнкүлөрдү карайт:

- кылмыштуу кол салуулардан жарандардын коопсуздугун, коомдук тартипти камсыз кылуу;

- Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан аныктаган тартипте калктын социалдык аярлуу катмарына акысыз юридикалык жардам көрсөтүү;

- жол кыймылынын коопсуздугун жана эрежелерин камсыз кылуу.

Жарандардын укук тартибин жана коопсуздугун камсыз кылуу жаатындагы социалдык стандарттар Кыргыз Республикасынын мыйзамдары тарабынан аныкталат.

15-берене. Маданият жаатындагы социалдык стандарттар

Маданият жаатындагы социалдык стандарттар мамлекеттик маданият мекемелери тарабынан жалпыга жеткиликтүү социалдык кызмат көрсөтүүнү аныктайт жана Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан белгиленет.

16-берене. Дене тарбия жаатындагы социалдык стандарттар

Дене тарбия жаатындагы социалдык стандарттар билим берүү уюмдарындагы мамлекет тарабынан кепилденген дене тарбиялык-спорттук базалык кызмат көрсөтүүнүн көлөмүн аныктайт жана Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан белгиленет.

3-глава
Жашоо минимуму жана жакырчылыктын чеги

17-берене. Жашоо минимумунун арналышы

Жашоо минимуму төмөнкү учурлар үчүн арналган:

- калкты социалдык жактан колдоо боюнча иш-чараларды жүзөгө ашыруу жана социалдык саясаттын багыттарын аныктоо;

- калктын жашоо деңгээлине талдоо жүргүзүү жана божомолдоо;

- минималдык мамлекеттик эмгек кепилдиктерин негиздөө.

18-берене. Жашоо минимумунун түрлөрү

Максаттуу арналышына жараша жашоо минимуму төмөнкүдөй түрлөргө бөлүнөт:

- калктын жан башына;

- калктын негизги социалдык-демографиялык топтору (жумушка жарамдуу калк, пенсионерлер, курагы боюнча белгилүү топтогу балдар) боюнча.

19-берене. Жашоо минимумун аныктоонун түзүмү жана тартиби

Минималдык жол берилген деңгээлде адам муктаждыктарын канааттандыруучу жана анын жашоо-тиричилигин камсыз кылуучу милдеттүү төлөмдөр жана жыйымдар боюнча товарлардын, кызмат көрсөтүүлөрдүн жана чыгымдардын стандарттык тобуна кирген жашоо минимумунун түзүмүнө төмөнкүлөр кирет:

- тамак-аш азыктары;

- азык-түлүк эмес товарлар;

- кызмат көрсөтүүлөр;

- милдеттүү салык төлөмдөр жана жыйымдар боюнча чыгымдар.

Жашоо минимумунун түзүмүн республика жана региондор боюнча аныктоо жаратылыш-климаттык шарттарды, улуттук каада-салтты жана тамак-аш азыгын, азык-түлүк эмес товарларды жана кызмат көрсөтүүлөрдү керектөөнүн жергиликтүү өзгөчөлүктөрүн эске алуу менен жүзөгө ашырылат.

20-берене. Жашоо минимумун жана жакырчылыктын чегин бекитүү

Жашоо минимумунун нарктык чоңдугун аныктоо үчүн товарлардын жана кызмат көрсөтүүлөрдүн тизмеги жана эсептөөнү аныктоонун тартиби Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан бекитилет.

Калктын негизги социалдык-демографиялык тобу үчүн жана калктын жан башына жашоо минимумун эсептөөнүн методикасы Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан бекитилет.

Жашоо минимуму жалпысынан республика жана региондор боюнча расмий статистика жаатындагы мамлекеттик орган тарабынан квартал сайын эсептелет.

Жакырчылыктын чеги жылына бир жолу республика боюнча жана региондордун деңгээлинде расмий статистика жаатындагы мамлекеттик орган тарабынан жакырчылыкты аныктоочу бекитилген методиканын негизинде аныкталат.

(КР 2019-жылдын 8-июлундагы N 83 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

4-глава
Социалдык стандарттарды белгилөө жана колдонуу тартиби

21-берене. Социалдык стандарттардын колдонулушу

Социалдык стандарттар республикалык жана жергиликтүү бюджеттердин социалдык беренелерин түзүү жана аткаруу үчүн негиз болуп эсептелет.

22-берене. Социалдык стандарттарды кайрадан кароо

Социалдык стандарттар республиканын финансылык-экономикалык мүмкүнчүлүгүнө жараша кайрадан каралат жана мурда кабыл алынгандан төмөн эмес өлчөмдө бекитилет.

5-глава
Корутунду жоболор

23-берене. Социалдык стандарттарды сактоону бузгандык жана контролдоо үчүн жоопкерчилик

Нормаларды жана нормативдерди сактабагандыгы үчүн, ошондой эле социалдык стандарттардын белгиленген деңгээлин начарлаткандыгы жана аларды камсыз кылуу үчүн бөлүнгөн бюджеттик жана башка каражаттарды максатсыз пайдалангандыгы үчүн мамлекеттик бийлик жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары, алардын кызмат адамдары Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык жоопкерчилик тартат.

Социалдык стандарттарды камсыз кылууну жана сактоону контролдоо Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык жүзөгө ашырылат.

24-берене. Ушул Мыйзамдын күчүнө кириши

Ушул Мыйзам расмий жарыяланган күндөн баштап күчүнө кирет.

Кыргыз Республикасынын Өкмөтү төрт айлык мөөнөттө ушул Мыйзамда каралган социалдык стандарттар жөнүндө ченемдик укуктук актылардын долбоорлорун иштеп чыксын.

2006-жылдын 7-августундагы N 149 "Мамлекеттик минималдык социалдык стандарттар жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамы күчүн жоготту деп табылсын.

 

Кыргыз Республикасынын Президенти

 

К.Бакиев