Система Orphus
RTF Print OpenData
Документ Реквизиты Ссылающиеся документы
Редакция:      кыргызча  |  на русском
 			Кыргыз Республикасынын
            2009-жылдын 20-июлундагы № 241 Мыйзамына ылайык
                         	    КҮЧҮН ЖОГОТТУ


Бишкек шаары
1996-жылдын 1-июлу № 34

                    КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН МЫЙЗАМЫ

                Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук
                           актылары жөнүндө

                        (Кыргыз Республикасынын
              1997-жылдын 21-ноябрындагы № 82 Мыйзамынын,
               1998-жылдын 16-июнундагы № 80 Мыйзамынын,
               1999-жылдын 17-июнундагы № 57 Мыйзамынын,
               1999-жылдын 13-июлундагы № 69 Мыйзамынын,
             1999-жылдын 27-ноябрындагы № 131 Мыйзамынын,
              2002-жылдын 24-январындагы № 11 Мыйзамынын,
              2002-жылдын 25-июлундагы № 130 Мыйзамынын,
             2003-жылдын 1-августундагы № 166 Мыйзамынын,
               2004-жылдын 17-июлундагы № 89 Мыйзамынын,
                2005-жылдын 4-июнундагы № 71 Мыйзамынын,
              2006-жылдын 4-августундагы № 148 Мыйзамынын,
              2006-жылдын 9-августундагы № 168 Мыйзамынын,
              2007-жылдын 20-февралындагы № 18 Мыйзамынын,
              2007-жылдын 27-февралындагы № 24 Мыйзамынын
                        редакцияларына ылайык)

     I глава.    Жалпы жоболор
     II глава.   Ченемдик укуктук актылардын түрлөрү
     III глава.  Мыйзамдардын долбоорлорун даярдоо боюнча иштерди 
                 пландоо
     IV глава.   Ченемдик укуктук актылардын долбоорлорун даярдоо жана
                 каттоо
     V глава.    Мыйзамдардын жана башка ченемдик укуктук актылардын 
                 жарыяланышы
     VI глава.   Убакытта, мейкиндикте жана адамдардын арасында 
                 мыйзамдардын жана башка ченемдик укуктук актылардын 
                 колдонулушу
     VII глава.  Ченемдик укуктук актыларды чечмелөө (түшүндүрүү)
     VIII глава. Мамлекеттик эсеп жана мамлекеттин ченемдик укуктук  
                 актыларын каттоо

     Бул Мыйзам  Кыргыз  Республикасынын Конституциясынын негизинде че-
немдик укуктук  актылардын  түшүнүгүн, түрлөрүн жана алардын өз ара ка-
рым-катнашын, аларды  даярдоонун, жарыялоонун, колдонуунун, түшүндүрүү-
нүн жана  систематизациялоонун  жалпы  тартибин, ошондой эле юридикалык
талаш-тартыштарды чечүүнүн ыкмаларын аныктайт.

                                I глава
                             Жалпы жоболор

     1-статья.

     1. Ченемдик  укуктук акт - бул мыйзам чыгаруучу орган тарабынан өз
компетенциясынын чегинде белгиленген формада кабыл алынган жана укуктук
нормаларды белгилөөгө,  өзгөртүүгө жана жоюп таштоого багытталган, баш-
кача айтканда такай же убактылуу мүнөздө көп жолу колдонууга эсептелип,
милдеттүү түрдө  жалпысынан  аткарылууга  тийиш  болгон жазуу жүзүндөгү
расмий документ.
     2. Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актылар системасына:
     1) Кыргыз  Республикасынын  Конституциясы,  Кыргыз Республикасынын
конституциялык мыйзамдары, Кыргыз Республикасынын мыйзамдары;
     2) Кыргыз Республикасынын Президентинин жарлыктары, Кыргыз Респуб-
ликасынын Жогорку  Кењешинин жана Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн ток-
томдору, Кыргыз  Республикасынын Улуттук банкынын актылары, Кыргыз Рес-
публикасынын министрликтеринин,  мамлекеттик  комитеттеринин жана адми-
нистрациялык ведомстволорунун  актылары,  жергиликтүү мамлекеттик адми-
нистрациялардын жана  жергиликтүү  өз алдынча башкаруу органдарынын че-
чимдери кирет.
     3. Мыйзам  алдындагы  ченемдик акты - мамлекеттик бийлик органынын
мыйзамга караганда төмөнүрөөк юридикалык күчкө ээ болгон ченемдик укук-
тук актысы.  Мыйзам алдындагы ченемдик акты мыйзамдардын негизинде жана
аларды аткаруу үчүн кабыл алынат.
     4. Мыйзам алдындагы ченемдик актыларга Кыргыз Республикасынын Пре-
зидентинин жарлыктары, Кыргыз Республикасынын Жогорку Кењешинин токтом-
дору жана Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн токтомдору, Кыргыз Республи-
касынын Улуттук  банкынын,  Кыргыз  Республикасынын  министрликтеринин,
мамлекеттик комитеттеринин жана администрациялык ведомстволорунун акты-
лары, жергиликтүү мамлекеттик администрациялардын чечимдери жана жерги-
ликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын чечимдери кирет.
     5. Мыйзамдардын жана башка ченемдик укуктук актылардын системасын-
да Кыргыз Республикасынын Конституциясы эњ жогорку юридикалык күчкө ээ.
     6. Эгерде Жогорку Кењештин депутаттарынын жалпы санынын үчтөн эки-
ден кем  эмес бөлүгү добуш берсе, анда экиден кем эмес талкуудан өткөн-
дөн кийин  конституциялык  мыйзамдар, Кыргыз Республикасынын чек арасын
өзгөртүү жөнүндө  мыйзамдар,  Конституцияга жана конституциялык мыйзам-
дарга түшүнүк берүү кабыл алынды деп эсептелет.
     7. Референдум  кабыл  алган мыйзамды өзгөртүү же жоюп таштоо рефе-
рендум жолу менен гана жүргүзүлүшү мүмкүн.
     
     2-статья.

     Кыргыз Республикасынын мыйзам чыгаруу жана аткаруу бийлик органда-
ры аларга  Кыргыз  Республикасынын Конституциясы жана мыйзамдары берген
ыйгарым укуктардын чегинде ченемдик укуктук актыларды чыгарышат.

     3-статья.

     1. Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актылары Кыргыз Респуб-
ликасынын Конституциясына, ошондой эле салыштырганда алардан жогорураак
юридикалык күчкө ээ Кыргыз Республикасынын башка ченемдик укуктук акты-
ларына дал келүүлөрү тийиш.
     2. Ченемдик  укуктук актылардын мыйзамдуулугун камсыз кылуучу ыкма
болуп саналат:
     1) актыны белгилеген тартипте конституциялык эмес деп таануу;
     2) жогору турган органдарга акт боюнча даттануу;
     3) сотко берилген даттануулар жана арыздар;
     4) актыны колдонуунун токтотулушу;
     5) кабыл алынган актыга каршылык билдирүү;
     6) актыны күчүн жоготту деп таануу;
     7) актыга өзгөртүүлөр жана толуктоолор киргизүү;
     8) жалпыга  милдеттүү  ченемдик укуктук актыларды мамлекеттик кат-
тоо.

     4-статья.

     1. Кыргыз  Республикасынын  Конституциясынын  68-статьясына ылайык
Кыргыз Республикасынын  Жогорку  Кењеши өзүнүн мыйзам чыгаруучу ыйгарым
укуктарын Кыргыз Республикасынын Президентине бир жылдан ашык эмес мөө-
нөткө жибере  алат.  Эгерде Кыргыз Республикасынын Конституциясына жана
мыйзамдарына каршы  келбесе,  анда  Кыргыз  Республикасынын Президенти,
Кыргыз Республикасынын  Өкмөтү  мыйзам  чыгаруу ыйгарым укуктарынын бир
бөлүгүн карамагындагы органдарга жиберүүгө акылуу.
     2. Жиберүү  жөнүндө  актыда кайсы органга кандай ыйгарым укук жана
канчалык мөөнөткө жиберилери көрсөтүлөт, ошондой эле жиберилген ыйгарым
укукту канчалык ченемде органдын пайдалануу укугунун алкагы белгиленет.
     3. Тигил же бул ыйгарым укук берилген орган, аны башка органга бе-
рүүгө укугу жок.
     4. Берилген ыйгарым укукту ишке ашыруунун тартиби жөнүндө ченемдик
укуктук актыны  чыгарып, орган ага тийиштүү ыйгарым укуктарды жиберген-
диги жөнүндө айтылган ченемдик укуктук актыга же мыйзамга шилтейт.
      (Мыйзамынын, 2007-жылдын 27-февралындагы № 24 Мыйзамынын редакцияларына ылайык)

     Бул статьянын  биринчи  бөлүгүндө "Конституциясынын" деген сөз бе-
рилбегендиктен ссылка 68-статьяга берилди. Ошондой эле мыйзамдын орусча
редакциясын карањыз.

     5-статья.

     Кыргыз Республикасынын  мыйзамдары,  Кыргыз Республикасынын Прези-
дентинин указдары,  Кыргыз  Республикасынын  Жогорку  Кењешинин, Кыргыз
Республикасынын Өкмөтүнүн  токтомдору Кыргыз Республикасынын бүткүл ай-
магында кучүнө  киргенден  тартып  милдеттүү жана токтоосуз аткарылууга
тийиш.
     (КР 2007-жылдын 27-февралындагы № 24 Мыйзамынын редакциясына ылай-
ык)

     6-статья.

     1. Мыйзам же башка ченемдик укуктук актылар Кыргыз Республикасынын 
Конституциясына туура келбесе, анда Кыргыз Республикасынын Конституция-
сы колдонулат.
     2. Кыргыз  Республикасынын  Президенти, Кыргыз Республикасынын Жо-
горку Кењешинин  палаталары,  Кыргыз Республикасынын Өкмөтү жана жерги-
ликтүү өз  алдынча башкаруу органдары чыгарган ченемдик укуктук актылар
менен мыйзам  карама-каршы  келсе,  анда Кыргыз Республикасынын мыйзамы
колдонулат.
     3. Кыргыз  Республикасынын  Конституциясынын,  мыйзамдарынын  жана
башка ченемдик  укуктук  актыларынын  мамлекеттик тилдеги тексти расмий
тилдеги текстине  туура  келбеген  учурда мамлекеттик тилдеги текст түп
нуска деп эсептелет.
    
     7-статья.

     Кыргыз Республикасынын Конституциялык соту, Кыргыз Республикасынын
Жогорку соту, жергиликтүү соттор конкреттүү ишти чечкендигине байланыш-
туу ченемдик укуктук актылардын Конституцияга жана Кыргыз Республикасы-
нын мыйзамдарына туура келбестигин байкаса, анда Кыргыз Республикасынын
Конституциясынын жана мыйзамдарынын негизинде чечим кабыл алышат.
     (КР 2006-жылдын 4-августундагы N 148 Мыйзамынын редакциясына ылай-
ык)

     8-статья.

     1. Кыргыз  Республикасы  белгиленген  тартипте катышып түзүлгөн эл
аралык келишимдин же эл аралык укуктун жалпы таанылган нормалары Кыргыз
Республикасынын мыйзамдарына же башка ченемдик укуктук актыларына туура
келбесе, анда  жогоруда  айтылган  келишимдер  жана нормалар белгилеген
эрежелер колдонулат.
     2. ССР  Союзунун  мыйзамдары  жана башка ченемдик укуктук актылары
Кыргыз Республикасынын  аймагында  тийиштүү мыйзамдарды же башка Кыргыз
Республикасынын Конституциясына жана мыйзамдарына каршы келбеген ченем-
дик укуктук актыларды кабыл алганга чейин колдонулат.

     9-статья.

     1. Кыргыз  Республикасынын  мыйзамдарын  даярдоо, кароо жана кабыл
алуу тартиби  Кыргыз Республикасынын Конституциясы, "Кыргыз Республика-
сынын Жогорку Кењешинин Регламенти жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мый-
замы жана ушул Мыйзам менен аныкталат.
     2. Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн ченемдик укуктук актыларын ка-
роо жана  кабыл  алуу  тартиби  "Кыргыз Республикасынын Өкмөтү жөнүндө"
Кыргыз Республикасынын Мыйзамы, Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн ишинин
Регламенти менен аныкталат.
     3. Министрликтердин, мамлекеттик комитетинин жана административдик
ведомстволордун ченемдик укуктук актыларын кароо жана кабыл алуу тарти-
би Кыргыз  Республикасынын  Президенти же Кыргыз Республикасынын Өкмөтү
бекиткен ушул органдар жөнүндө жоболор менен аныкталат.
     4. Кыргыз  Республикасынын Улуттук банкынын ченемдик-укуктук акты-
ларын кароо  жана  кабыл  алуу  тартиби "Кыргыз Республикасынын Улуттук
банкы жөнүндө"  Мыйзам  талабына  ылайык Кыргыз Республикасынын Улуттук
банкы тарабынан  аныкталат.  Улуттук  банк  тарабынан чыгарылган ченем-
дик-укуктук актылар  (жоболор,  эрежелер,  нускоолор ж.б.у.с.) тиешелүү
токтомдо же буйруктар менен бекитилет.     

                               II глава
                  Ченемдик укуктук актылардын түрлөрү

     10-статья.

     1. Мыйзам - бул Кыргыз Республикасынын Жогорку Кењешинин палатала-
ры белгилеген  процедураларга  ылайык  кабыл алынган же референдум жолу
менен кабыл алынып, мамлекеттик жана коомдук турмуштун маанилүү маселе-
лерин жөнгө салуучу ченемдик укуктук акт.
     2. Мыйзам  менен  башка  маселелер да чечилиши мүмкүн, эгерде алар
Кыргыз Республикасынын  Конституциясына жана мыйзамдарына ылайык мыйзам
формасында жөнгө салынышы тийиш болсо.

     11-статья.

     1. Конституциялык мыйзам - бул мамлекеттин жана конституциялык тү-
зүлүштүн укуктук негиздерин жөнгө салуучу мыйзам.
     2. Кыргыз  Республикасынын  Конституциясынын  59-статьясына ылайык
конституциялык мыйзамдар болуп республиканын чек арасын өзгөртүү жөнүн-
дө мыйзамдар  жана Кыргыз Республикасынын Конституциясында каралып, Жо-
горку Кењештин  эки палатасынын депутаттарынын жалпы санынын үчтөн эки-
ден кем  эмес бөлүгүнүн добушу менен кабыл алынган башка мыйзамдар таа-
нылат.

     12-статья.

     Кодекс - бул укук нормаларынын баарын же негизги  массасын  камты-
ган,  коомдук  мамилелердин белгилүү бир жагын түздөн-түз жөнгө салуучу
мыйзам.

     13-статья.

     Регламент -  кайсы бир мамлекеттик органдын, анын подразделениеси-
нин же  жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын иш-тартибин жөнгө са-
луучу ченемдик укуктук акт.     

     14-статья.

     Жобо -  мамлекеттик  органдардын,  жергиликтүү өз алдынча башкаруу
органдардын, уюмдардын  жана  мекемелердин иштөө тартибин уюштуруусунун
укуктук статусун бардык жактан регламенттөөчү, ошондой эле алардын баш-
ка органдар,  уюмдар, мекемелер жана граждандар менен болгон өз ара ма-
милелерин аныктоочу ченемдик укуктук акт.
     
     15-статья.

     Эрежелер -  кайсы  бир иштин түрүн уюштуруу тартибин бардык жактан
регламенттөөчү ченемдик укуктук акт.

     16-статья. 

     Кыргыз Республикасынын Жогорку Кењеши Кыргыз Республикасынын Конс-
титуциясы тарабынан  анын карамагына киргизилген маселелер, ошондой эле
анын ички иштерин уюштуруу маселелери боюнча токтомдорду кабыл алат.
     
     17-статья.

     1. Кыргыз  Республикасынын Президенти Кыргыз Республикасынын Конс-
титуциясын жана мыйзамдарын негиз кылып, өзүнүн ыйгарым укуктарынын че-
гинде указдарды жана буйруктарды чыгарат.
     2. Кыргыз  Республикасынын Президентинин ченемдик укуктук актылары
указ түрүндө чыгарылат.
     3. Кыргыз  Республикасынын Президенти укугуна ыйгарылган айрым ма-
селелер боюнча токтомдорду жана буйруктарды чыгарат.
     (КР 2007-жылдын 27-февралындагы № 24 Мыйзамынын редакциясына ылай-
ык)

     18-статья.

     1. Кыргыз  Республикасынын Өкмөтү Кыргыз Республикасынын Конститу-
циясын жана  мыйзамдарын аткаруунун негизинде жана Кыргыз Республикасы-
нын Президентинин указдарын аткаруу үчүн өзүнүн ыйгарым укугунун чегин-
де буйруктарды кабыл алат.
     2. Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн ченемдик укуктук актылары ток-
том түрүндө кабыл алынат.

     19-статья. 

     Министрликтер, мамлекеттик комитеттер, административдик ведомство-
лор жана аткаруу бийлигинин башка борбордук органдары, жергиликтүү мам-
лекеттик администрациялар,  жергиликтүү  өз  алдынча башкаруу органдары
Кыргыз Республикасынын Конституциясынын, Кыргыз Республикасынын мыйзам-
дарынын, Кыргыз Республикасынын Жогорку Кењешинин токтомдорунун, Кыргыз
Республикасынын Президентинин актыларынын, Кыргыз Республикасынын Өкмө-
түнүн актыларынын негизинде жана аткаруу үчүн өздөрүнүн ыйгарым укукта-
рынын чегинде актыларды чыгарышат.
     Министрликтер, мамлекеттик комитеттер, административдик ведомство-
лор жана  аткаруу бийлигинин башка борбордук органдары ченемдик укуктук
актыларды буйрук түрүндө чыгарышат; башкаруунун коллегиялуу формасында-
гы борбордук  аткаруу  бийлигинин органдарында ченемдик укуктук актылар
токтом түрүндө чыгарылат.
     Министрликтер, мамлекеттик комитеттер, административдик ведомство-
лор жана аткаруу бийлигинин башка борбордук органдары, жергиликтүү мам-
лекеттик администрациялар,  жергиликтүү  өз  алдынча башкаруу органдары
тарабынан чыгарылган  башка  аталыштагы  актылар  (жоболор, нускамалар,
көрсөтмөлөр, эрежелер жана башкалар) буйруктар же токтомдор менен беки-
тилет.
     Министрлик, мамлекеттик  комитет,  административдик ведомство жана
аткаруу бийлигинин  башка борбордук органы, жергиликтүү мамлекеттик ад-
министрация, жергиликтүү  өз алдынча башкаруу органы тарабынан ченемдик
укуктук актыларды  чыгаруу  учурунда жогору турган мыйзам чыгаруучу ор-
гандын кайсы  актысын (анын статьясын же пунктун) аткаруу үчүн ушул ак-
тыны чыгарып жатканы көрсөтүлөт.
     
                             III глава
                   Мыйзамдардын долбоорлорун даярдоо
                        боюнча иштерди пландоо

     20-статья.

     Мыйзамдардын жана  башка  ченемдик укуктук актылардын долбоорлорун
даярдоо эреже катары долбоорлорду даярдоо пландарынын негизинде төмөнкү
максаттарда жүргүзүлөт:
     - ченемдик укуктук актылардын илимге негизделген системасын түзүү;
     - мыйзам чыгаруу ишиндеги айкындуулукту камсыз кылуу;
     - мыйзам чыгаруу тапшырмаларында комплекстик жана изилдөөчүлүк че-
чимдерди камсыз кылуу;
     - мыйзамдолбоор  иштерин,  долбоорлорду  аналитикалык баалоо, жањы
укук мыйзамдарын жазуу чечимдеринин илимий прогноздорунун натыйжалуулу-
гун, ченемдик  укуктук  актылардын долбоорлорун даярдоо мөөнөтүнө конт-
ролдукту күчөтүүнү уюштурууну жакшыртуу.

     21-статья.

     1. Кыргыз  Республикасынын Жогорку Кењеши мыйзам чыгаруу иштеринин
пландарын иштеп чыгат жана бекитет.
     2. Кыргыз Республикасынын Президенти Кыргыз Республикасынын Жогор-
ку Кењешинин  палаталарында  кароого киргизүүгө ниеттенген мыйзамдардын
долбоорлорун даярдоо планын иштеп чыгат жана бекитет.
     3. Кыргыз  Республикасынын  Өкмөтү  Кыргыз Республикасынын Жогорку
Кењешинин палаталарында  кароо  үчүн киргизүүгө ниеттенген мыйзамдардын
долбоорлорун даярдоо планын иштеп чыгат жана бекитет.
     4. Кыргыз Республикасынын министрликтери, мамлекеттик комитети жа-
на ведомстволору аларга иштеп чыгууга тапшырылган же өздөрүнүн демилге-
си боюнча  иштеп  чыгууга  ниеттенген мыйзамдардын долбоорлорун, Кыргыз
Республикасынын Президентинин указдарын, Кыргыз Республикасынын Өкмөтү-
нүн токтомдорун даярдоо пландарын иштеп чыгат жана бекитет.
     5. Мыйзамдардын  жана башка ченемдик укуктук актылардын долбоорло-
рун даярдоого  байланыштуу  чыгымдарды  каржылоо республикалык бюджетти
жана жергиликтүү  бюджеттерди  түзүүдө бюджеттин чыгашаларды жиктөөсүнө
ылайык чыгашалардын өзүнчө статьясы менен каралат.
    
     22-статья.

     1. Мыйзамдолбоор  иштеринин учурдагы планы эреже катары бир жылдык
мөөнөткө иштелип чыгат.
     2. Зарыл  учурда  мыйзам  долбоор иштеринин учурдагы планында эске
алынган жана  конкретизацияланган мыйзамдолбоор иштеринин 5 жылдык жана
андан да көп мөөнөткө эсептелген перспективдүү пландары иштелип чыгат.

     23-статья.

     Кыргыз Республикасынын  максаттуу комплекстик социалдык-экономика-
лык өнүгүү программасын иштеп чыгуу учурунда аларда тийиштүү мыйзамдар-
ды жана  башка  ченемдик  укуктук актыларды даярдоону жана кабыл алууну
алдын ала каралган бөлүмдөр бөлүнүп көрсөтүлөт.

     24-статья.

     Мыйзам долбоор иштеринин пландарынын долбоорун иштеп чыгуу учурун-
да кызыкчылыгы бар органдардын,  Кыргыз Республикасынын Жогорку Кењеши-
нин депутаттарынын, илимий мекемелердин, ошондой эле граждандардын жана
алардын бирикмелеринин сунуштары эске алынат.

Караңыз:

КР Жогорку сотунун Конституциялык палатасынын 2013-жылдын 28- ноябрындагы N 51-р чечими

25-статья. Мыйзамдолбоор иштеринин пландары эњ маанилүү жана эмгекти көп та- лап кылган актылардын долбоорлорун иштеп чыгууну алдын ала карайт жана Кыргыз Республикасынын Жогорку Кењешинин, Кыргыз Республикасынын Прези- дентинин, Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн тапшыруулары боюнча же өз демилгеси менен пландан тышкаркы актылардын долбоорлорун даярдоону эс- тен чыгарбайт. Бул статьяга КР 2006-жылдын 9-августундагы № 168 Мыйзамындагы орус тилиндеги текстинде киргизилген өзгөртүүлөр кыргыз тилиндеги тексттин өзгөртүүлөрүнө туура келбейт. IV глава Ченемдик укуктук актылардын долбоорлорун даярдоо жана каттоо 26-статья. 1. Ченемдик укуктук актылардын долбоорун даярдоо укук мыйзамын чы- гаруучу органдын же анын тапшыруусу боюнча анын карамагындагы органдар, мекемелер, уюмдар, же көрсөтүлгөн органдардын, мекемелердин, уюмдардын өз демилгелери боюнча жүргүзүлөт. 2. Мыйзам чыгаруучу орган ченемдик укуктук актынын баштапкы дол- боорун даярдоону келишимдик негизде мамлекеттик органдарга, илимий ме- кемелерге, айрым граждандарга же алардын коллективине заказ катары бере алат. 3. Мыйзам чыгаруучу орган тењтайлаш долбоорлорду даярдоону бир не- че органдарга, мекемелерге, уюмдарга, адамдарга тапшырууга же алар ме- нен келишим түзүүгө, ошондой эле эњ жакшы долбоорго конкурс жарыялоого акылуу. 27-статья. 1. Долбоордун үстүндө иштеп жаткан мыйзам чыгаруучу орган эреже катары долбоорду даярдоо боюнча ушул органдын кызматкерлеринин, адисте- ринин жана окумуштууларынын ичинен комиссия түзөт. 2. Долбоорлорду даярдоо ишине кызыкчылыгы бар мамлекеттик жана башка органдардын, уюмдардын жана мекемелердин өкүлдөрү катыша алышат. 3. Долбоорлорду даярдоого долбоорлордун үстүндө иштеп жаткан ор- гандардын жана уюмдардын юридикалык курамдары милдеттүү түрдө катышат. 28-статья. 1. Жарандардын жана юридикалык жактардын кызыкчылыктарына түз- дөн-түз тиешеси бар ченемдик укуктук актылардын долбоорлору, ошондой эле ишкерлик ишти жөнгө салуучу ченемдик укуктук актылардын долбоорлору коомдук талкуу жүргүзүү үчүн мыйзам чыгаруучу органдын расмий сайтында милдеттүү түрдө жарыяланышы керек. Мыйзам чыгаруучу органдын расмий сайты жок болгон учурда мыйзам чыгаруучу органдын чечими боюнча, ошон- дой эле мыйзамда каралган учурларда ченемдик укуктук актыларды жалпыга маалымдоо каражаттарында жарыялоо жүргүзүлөт. Келип түшкөн сунуштар жа- на эскертүүлөр мыйзам чыгаруучу орган тарабынан долбоорду толуктап иш- теп чыгууда каралууга тийиш. 2. Кыргыз Республикасынын Жогорку Кењешинин чечими боюнча мыйзам- дардын долбоорлору белгиленген тартипте бүткүл элдик талкууга чыгарылы- шы мүмкүн. 29-статья. Эгерде даярдалып жаткан мыйзамдын же башка ченемдик укуктук акты- лардын долбоорлорунун жоболорун конкретизациялоо жана өркүндөтүү үчүн дагы башка ченемдик укуктук актыларды кабыл алуу зарыл болсо, анда не- гизги долбоордо же актынын долбоорунун аны колдонууга киргизүү жөнүндө- гү бөлүгүндө ушул актыларды мыйзам чыгаруу органы белгилеген мөөнөттөр- дө тийиштүү органдарга даярдоо жана кабыл алуу тапшырмасы каралат.
  

Караңыз:

КР Жогорку сотунун Конституциялык палатасынын 2013-жылдын 28- ноябрындагы N 12-р чечими

   30-статья.

     1. Ченемдик укуктук актылардын долбоорлорун Кыргыз Республикасынын
Президентине, Кыргыз  Республикасынын Өкмөтүнө киргизүүнүн алдында алар
милдеттүү түрдө  Кыргыз Республикасынын Юстиция министрлиги менен, мам-
лекеттин кирешелеринин  азайышын  же чыгымдарынын көбөйүшүн караштырган
маселелер боюнча - Кыргыз Республикасынын Финансы министрлиги менен иш-
кердикти өнүктүрүү  боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик органы менен иш-
кердик субъекттеринин  ишин  жөнгө салууга багытталган, ошондой эле та-
ламдаш министрликтер,  мамлекеттик комитет, мамлекеттик комитеттер жана
администрациялык ведомстволор менен макулдашылууга тийиш.
     2. Республикалык  бюджет  жөнүндө мыйзамга өзгөртүүлөр, салыктарды
киргизүү же жокко чыгаруу жөнүндө, аларды төлөөдөн бошотуу, мамлекеттин
финансылык милдеттенмелерин  өзгөртүү тууралу мыйзамдардын долбоорлору,
мамлекеттик бюджеттин эсебинен жабылуучу чыгымдарды көбөйтүүнү, болбосо
анын киреше  бөлүгүн  азайтууну  кароочу башка мыйзамдардын долбоорлору
Кыргыз Республикасынын  Өкмөтүнүн  макулдугу  менен  гана кабыл алынышы
мүмкүн.

     31-статья.

     1. Ченемдик укуктук актынын даярдалган долбоору мыйзам чыгаруу ор-
ганына актыны  кабыл алуунун зарылдыгы көрсөтүлгөн негиз менен киргизи-
лет, анда  анын мазмунунун кыскача мүнөздөмөсү берилет, долбоорду даяр-
доого катышкан,  ошондой  эле долбоор жөнүндө макулдашылган органдардын
жана уюмдардын тизмеси келтирилет.
     2. Долбоорго  зарыл болгон учурда финансылык-экономикалык эсептер,
илимий жана  башка адистештирилген (укуктук, финансы-экономикалык ж.б.)
экспертизалардан өткөн актылар, статистикалык маалыматтар, кабыл алынып
жаткан актыны  колдонууда боло турган социалдык, экономикалык, юридика-
лык жана башка таасирлердин божомолу жана долбоордун жоболорун негиздөө
үчүн зарыл болгон башка маалыматтар тиркелет.
     3. Ишкердикти мамлекеттик жөнгө салуунун жањы түрлөрүн караган че-
немдик укуктук  актынын долбоору киргизилген учурда маселелердин сыпат-
талышы менен кошо ошондой эле маалымкат да тиркелиши зарыл, анда ишкер-
диктин тиешелүү  чөйрөсүнө мамлекеттин кийлигишүүсү аркылуу чечүү план-
даштырылуучу проблемаларды,  жөнгө салуунун максатын аныктоо, проблема-
ларды чечүү үчүн механизмдерди жана чараларды сыпаттоо, сунушталган ак-
тыга альтернативаларды  сыпаттоо, бул ченемдик укуктук актыны киргизүү-
дөн чыгашалардын  жана  мүмкүн  болгон  кирешенин эсеп-кысабы, ченемдик
укуктук актынын колдонуу мөөнөтүн негиздөө жана ченемдик укуктук актыны
колдонуунун майнаптуулугун көрүүгө багытталган чаралардын тизмеси болуу
керек. Проблемаларды сыпаттоодо бул проблемалар эмне себептен рынок ме-
ханизмдеринин жардамы  менен  чечилбесин жана мамлекеттин кийлигишүүсүн
талап кыларлыгын көрсөтүү зарыл.
     3. Ишкердикти  мамлекеттик жөнгө салуунун жањы түрлөрү Кыргыз Рес-
публикасынын мыйзамдары аркылуу гана киргизилет.

     32-статья.

     1. Мыйзам  чыгаруу  органынын чечими боюнча ченемдик укуктук акты-
лардын долбоорлору укуктук, финансы-экономикалык, экологиялык жана баш-
ка атайын илимий экспертизалык сыноолордон өтүшү мүмкүн.
     2. Эксперт болуп тийиштүү долбоорлорду даярдоого катышпаган уюмдар
жана адамдар тартылышат.
     3. Ченемдик  укуктук актынын долбооруна баа берүүдө эксперттер көз
карандысыз жана экспертизаны өткөрүү жөнүндө тапшырма берген мыйзам чы-
гаруу органынын позициясы менен байланышы жок болот.
     4. Көз  карандысыз  илимий экспертизаны жүргүзүү үчүн башка мамле-
кеттерден жана эл аралык уюмдардан көрүнүктүү окумуштуулар жана адистер
чакырылышы мүмкүн. Долбоор илимий экспертиза үчүн эл аралык уюмга жибе-
рилиши мүмкүн.

     33-статья.

     1. Конституциялык укуктарды, граждандардын эркиндигин жана милдет-
терин камсыз кылуу; коомдук бирикмелердин, массалык маалымат каражатта-
рынын укуктук статусу; мамлекеттик бюджет, салык системасы; экологиялык
коопсуздук; укук  бузууларга  каршы күрөш; ишкердикти мамлекеттик жөнгө
салуунун жањы түрлөрүн киргизүү маселелери боюнча мыйзамдын долбоорлору
илимий, укуктук  жана башка адистештирилген (долбоордун профилине кара-
та) экспертизадан өтүүсү тийиш.
     2. Кыргыз Республикасынын Жогорку Кењешине кароого киргизилген жа-
на көз карандысыз илимий экспертизага берилген мыйзамдардын долбоорлору
эксперттердин корутундусу  болгондо гана мыйзам чыгаруу органынын засе-
даниесинде каралат.
     
     34-статья.

     Ченемдик укуктук актыларда төмөнкү реквизиттер болот:
     - актынын формасына көрсөтмө (мыйзам, указ, токтом, буйрук ж.б.);
     - актыны кабыл алган органды көрсөтүү;
     - жөнгө салынуучу предметти көрсөтүүчү заголовок;
     - актыны кабыл алган орду, датасы жана анын каттоо номери;
     - тийиштүү  ченемдик укуктук актыларга кол коюуга укугу бар офици-
алдуу адамдардын койгон колу.

     35-статья.

     Мыйзамдардын жана башка ченемдик укуктук актылардын тексттери мый-
зам чыгаруу органдарына мамлекеттик жана расмий тилдеринде киргизилет.
    
     36-статья.

     Зарыл болгон  учурда  ченемдик  укуктук  актыларда жогорку укуктук
күчкө ээ  актыларга  шилтеме  жасалып, ошол ченемдик укуктук актылардан
айрым жоболор келтирилет.

     37-статья.

     1. Эгерде  алар жањы актыга киргизилген көрсөтмөлөргө каршы келсе,
болбосо алардын  ичине кирип кетсе, ченемдик укуктук актынын кабыл алы-
нышы менен  бардык ченемдик укуктук актылар же алардын түзүмдүк бирдик-
тери күчүн жоготту деп таанылууга тийиш.
     2. Эгерде  алар жањы актыга киргизилген ченемдик көрсөтмөлөргө жа-
рым-жартылай каршы  келсе, ченемдик укуктук актынын кабыл алынышы менен
мурда кабыл  алынган  ченемдик  актылар  өзгөртүлүүгө жана толукталууга
тийиш. Мындай  өзгөртүүлөр  менен толуктоолордун тексти тийиштүү пункт-
тардын же алардын түзүмдүк бирдиктеринин жањы редакциясы формасында ба-
яндалат.
     3. Ченемдик  укуктук актынын кабыл алынышы менен күчүн жоготту деп
табылууга, өзгөртүлүүгө, толукталууга тийиш болгон ченемдик укуктук ак-
тылардын жана  алардын түзүмдүк бирдиктеринин тизмеси же актынын өзүнүн
түзүмдүк бирдигинде,  же  анын күчүнө кирүүсүнүн тартиби жөнүндө атайын
актыда камтылууга тийиш.
     4. Эгерде  ченемдик  укуктук актынын кабыл алынышы менен күчүн жо-
готту деп  таанылууга,  өзгөртүлүүгө жана толукталууга тийиш болгон че-
немдик укуктук  актылардын же алардын түзүмдүк бирдиктеринин саны кыйла
көп болсо,  алардын тизмеси өзүнчө акты түрүндө жол-жоболоштурулат жана
негизги актынын долбоору менен бир эле убакта берилет.
     5. Күчүн  жоготту  деп  таанылууга, өзгөртүлүүгө жана толукталууга
тийиш болгон ченемдик укуктук актылардын тизмесинин долбоорлору негизги
актыны кабыл  алгандан кийин, аларды даярдоо узак убакытты талап кылган
учурларда, даярдоого өзгөчө учур катары жол берилет. Мындай учурда тий-
иштүү тизмелердин долбоорлорун иштеп чыгуу жөнүндө тапшырманын долбоор-
лору даярдалат,  анда  аларды даярдоо кайсы органдарга, уюмдарга тапшы-
рылгандыгы көрсөтүлөт  жана  укук  жаратуучу  органга  берүүнүн мөөнөтү
аныкталат.

     38-статья.

     Мыйзам чыгаруу  органы жоюлган же кайра уюшулган учурда анын акты-
ларын күчүн жоготту,  алар өзгөрдү жана толукталды деп  таануу  жөнүндө
маселелер  анын ордуна келген же жогору турган органдар тарабынан чечи-
лет.

                                V глава
                   Мыйзамдардын жана башка ченемдик
                    укуктук актылардын жарыяланышы

    39-статья.

     1. Мыйзамдар,  Кыргыз Республикасынын Президентинин указдары, Кыр-
гыз Республикасынын Өкмөтүнүн токтомдору, ошондой эле министрликтердин,
мамлекеттик комитетинин  жана  административдик ведомстволордун, жерги-
ликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын ченемдик укуктук актылары, баш-
кача айтканда өзүнүн күчүн аларга баш ийбеген ишканаларга, мекемелерге,
уюмдарга, ошондой эле граждандарга жана алардын бирикмелерине таркатуу-
чу актылар (мамлекеттик же мыйзам коргогон сырлары бар башка актылардан
тышкары) ачык  официалдуу басылмаларда жана Кыргыз Республикасынын мам-
лекеттик Интернет-порталында жарыяланат.
     2. Төмөнкү ченемдик укуктук актылар:
     1) адамдын жана граждандын укуктарына, эркиндиктерине жана милдет-
терине;
     2) бажы максаттары үчүн товарларды  классификациялоого  же  аларга
баа  берүүгө,  же бажы алымдарынын,  салыктарынын же башка жыйымдарынын
ставкаларына,  же  импорттоого  же  экспорттоого  же  ага   байланыштуу
төлөмдөрдү которууга же аларды сатууга, жайылтууга, транспорт менен та-
шууга,  камсыздандырууга, кампаларга жыюуга, инспекциялоого, көргөзмөгө
коюуга, кайра иштетүүгө, аралаштырууга же башкача пайдаланууга тиешелүү
талаптарга, чектөөлөргө же тыюу салууларга;
     3) бажы  ишине,  демпингге каршы, коргоочу, компенсациялоочу чара-
ларга, ишкердик субъекттерин каттоо жана жоюу, лицензиялоо, уруксат бе-
рүү тутуму,  мамлекеттик  органдардын  ишкердик ишине контролдукту жана
көзөмөлдү жүзөгө ашыруусу, ишкердик ишине тыюу салуу стандартташтырууга
жана сертификациялоого, санитардык жана фитосанитардык чараларга тиеше-
си бар, ошондой эле тышкы соодага тиешелүү башка ченемдик укуктук акты-
лар, эгерде алар жалпы маалымат үчүн расмий жарыяланбаса, колдонулбайт.
     3. Кыргыз Республикасынын Президенти кол койгон мыйзамдар "Мыйзам-
дарды каттоочу  мамлекеттик  китепке"  киргизилет, сакталат, жарыяланат
жана Кыргыз  Республикасынын  Президентинин Администрациясынын тийиштүү
кызматы тарабынан мамлекеттик органдарга жиберилет.

     40-статья.

     1. Мыйзамдарды  официалдуу  түрдө  жарыялоо  тартиби  мыйзам менен
аныкталат.
     2. Президенттин актыларын официалдуу түрдө жарыялоо тартиби Кыргыз
Республикасынын Президенти тарабынан белгиленет.
     3. Министрликтердин, мамлекеттик комитетинин, административдик ве-
домстволордун, жергиликтүү  мамлекеттик администрациялардын жана жерги-
ликтүү өз  алдынча башкаруу органдарынын актыларын официалдуу түрдө жа-
рыялоо тартиби Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан белгиленет.

     41-статья.

     Ченемдик укуктук  актынын  официалдуу түрдө жарыяланган күнү болуп
тийиштүү актынын  тексти  басылган официалдуу басылманын жарыкка чыккан
күнү эсептелет.

     42-статья.

     Ченемдик укуктук актылардын толук эмес түрүндө официалдуу жарыяла-
нышына жол берилбейт.

     43-статья.

     Кыргыз Республикасынын аймагында жашаган ар бир гражданин ченемдик
укуктук актылар  менен  белгиленген тартипте таанышууга укуктуу. Мамле-
кеттик органдар  жана  кызмат адамдары ченемдик укуктук актылар жөнүндө
маалыматты алууда граждандардын укугун камсыз кылууга милдеттүү.

                               VI глава
                 Убакытта, мейкиндикте жана адамдардын
               арасында мыйзамдардын жана башка ченемдик
                    укуктук актылардын колдонулушу

     44-статья.

     1. Мыйзамдардын күчүнө кирүү тартиби мыйзам тарабынан аныкталат.
     2. Президенттин  актыларынын күчүнө кирүү тартиби Кыргыз Республи-
касынын Президенти тарабынан белгиленет.
     3. Өкмөттүн  актыларынын күчүнө кирүү тартиби Кыргыз Республикасы-
нын Өкмөтү тарабынан белгиленет.
     4. Министрликтердин, мамлекеттик комитетинин, административдик ве-
домстволордун жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын актыла-
рынын күчүнө кирүү тартиби алардын жетекчилери тарабынан белгиленет.
     5. 39-статьянын экинчи бөлүгүнүн 2 жана 3-пункттарында көрсөтүлгөн
Кыргыз Республикасынын Президентинин, Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн,
ошондой эле  министрликтердин, мамлекеттик комитеттердин жана админист-
ративдик ведомстволордун ченемдик укуктук актылары, ден соолукту, айла-
на-чөйрөнү коргоого жана улуттук коопсуздукка байланыштуу чукул жагдай-
ларды албаганда,  жарыяланган  учурдан тартып он беш күн өткөндөн кийин
гана күчүнө кирет.
     6. Ишкердик  ишти жөнгө салуучу мыйзамдар расмий жарыяланган учур-
дан тартып үч айдан кийин күчүнө кирет.

     45-статья.

     Министрликтердин, Кыргыз Республикасынын Социалдык фондунун,  мам-
лекеттик комитеттердин,  мамлекеттик  комиссиялардын,  администрациялык
ведомстволордун,  Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын,  жергиликтүү
мамлекеттик администрациялардын жана жергиликтүү  өз  алдынча  башкаруу
органдарынын ченемдик укуктук актылары,  эгерде жарандардын жана юриди-
калык жактардын кызыкчылыктарына,  укуктарына жана милдеттерине тиешеси
бар болсо, Кыргыз Республикасынын юстиция органдарында мамлекеттик кат-
тоодон өткөндөн кийин жана расмий түрдө жарыялангандан кийин күчүнө ки-
рет.
     (КР 2003-жылдын   1-августундагы   N   166 Мыйзамынын редакциясына
ылайык)

     46-статья.

     1. Ченемдик  укуктук акт ал күчүнө киргенге чейин пайда болгон ма-
милелерге колдонулбайт.
     2. Качан  гана ченемдик укуктук актынын же анын бир бөлүгүнүн кай-
тарылма күчү анын өзүндө же ченемдик укуктук актыны күчүнө киргизүү жө-
нүндө актыда  каралса, ошондой эле качан акыркысы менен укук бузуу үчүн
мурда каралган  жоопкерчиликти  жойсо же жымсалдаса, ушул статьянын би-
ринчи бөлүгүндөгү эрежелерден тышкаркы учурларды көрсөтөт.
     3. Жарандардын,  юридикалык жактардын жоопкерчилигин белгилөөчү же
күчөтүүчү, жањы милдеттерди жүктөөчү же алардын абалын начарлатуучу че-
немдик укуктук актылардын кайтарылма күчү болбойт.

     47-статья.

     1. Эгерде  актынын өзүндө же аны колдонууга киргизүү жөнүндөгү ак-
тыда башка  бир нерсе айтылбаса, анда ченемдик укуктук акт түбөлүк кол-
донулат.
     2. Убактылуу  актыны колдонуу мөөнөтү бүткөнгө чейин ал актыны чы-
гарган орган  жањы  мөөнөткө  актыны колдонууну узартуу жөнүндө чечимди
кабыл алат же ага түбөлүк мүнөздөгү узартуу бере алат.

     48-статья.

     Ченемдик укуктук  акт (анын бөлүгү) төмөнкү учурларда өзүнүн күчүн
токтотот:
     - убактылуу  актынын (анын бөлүгүнүн) эсептелген убакыты бүткөндөн
кийин;
     - мурда кабыл алынган актынын (анын бөлүгүнүн) жоболору жањы кабыл
алынган ченемдик  укуктук  актыга  каршы  келсе же ал (анын бөлүгү) аны
өзүнө сињирип алса;
     - белгиленген тартипте эл аралык келишим түзгөндө,  анын нормасына
мурда кабыл алынган актынын (анын бөлүгүнүн) жоболору каршы келсе;
     - мыйзам белгилеген тартипте актыны (анын бөлүгүн)  конституциялык
эмес деп тааныганда;
     - актыны (анын бөлүгүн) күчүн жоготту деп тааныганда же ушул акты-
ны кабыл  алган  орган,  же ушуга ыйгарым укукгу бар башка орган актыны
(анын бөлүгүн) колдонуусун токтоткон убакта.

     49-статья.

     1. Кыргыз  Республикасынын  Президентинин мыйзамдарынын, указдары-
нын, Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн токтомдорунун, Кыргыз Республика-
сынын министрликтеринин,  мамлекеттик комитетинин, мамлекеттик комитет-
теринин жана административдик ведомстволорунун ченемдик укуктук актыла-
рынын күчү  Кыргыз  Республикасынын аймактарында, аймактарынан сырткары
жашаган Кыргыз  Республикасынын  граждандарына, ошондой эле Кыргыз Рес-
публикасынын аймагында  жашаган  чет өлкөлүк граждандарга жана граждан-
дуулугу жок (апатрид) адамдарга (аракетте болгон ченемдик укуктук акты-
лар белгилегендерден тышкарыларга) жайылтылат.
     2. Жергиликтүү  өз  алдынча башкаруу органдарынын ченемдик укуктук
актыларынын колдонулушу  тиешелүү аймакта жайгашкан жергиликтүү жамаат-
тардын бардык мүчөлөрүнө жайылтылат.
     3. Эл  аралык  келишимдерге  жана жалпы кабыл алынган принциптерге
жана эл  аралык  укуктун нормаларына ылайык Кыргыз Республикасынын мый-
замдары, башка  ченемдик  укуктук актылары дипломатиялык өкүлдөргө жана
чет өлкөлүк  мамлекеттердин жана эл аралык уюмдардын (экстерриториалдык
укугу) кээ бир башка кызматкерлерине карата колдонулбайт.
 
                               VII глава
           Ченемдик укуктук актыларды чечмелөө (түшүндүрүү)
           (Главанын аталышы КР 2007-жылдын 27-февралындагы
                 N 24 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

     50-статья.

     1. Ченемдик  укуктук актыларда туура эмес же аларды колдонууда ка-
рама-каршы практикага жол берилгени, чаташкандары табылган учурда, тий-
иштүү актыны кабыл алган орган атайын актыга түшүрүп, анын зарыл болгон
нормаларына түшүндүрмөлөрүн берет.
     2. Түшүндүрүүчү актылар ошондой эле тигил же бул категориядагы че-
немдик укуктук актыларды аракеттеги мыйзамдар боюнча түшүндүрүүгө толук
укуктуу башка органдар аркылуу да берилиши мүмкүн.
     (КР 2007-жылдын 27-февралындагы № 24 Мыйзамынын редакциясына ылай-
ык)

     51-статья.

     Кыргыз Республикасынын  Конституциясынын 58-статьясына ылайык Кыр-
гыз Республикасынын  Жогорку Кењеши алар кабыл алган ченемдик актыларга
расмий чечмелөө берет.
     (КР 2007-жылдын 27-февралындагы № 24 Мыйзамынын редакциясына ылай-
ык)

     52-статья.

     1. Кыргыз  Республикасынын  Жогорку  сотунун  пленуму зарыл учурда
Кыргыз Республикасынын  Жогорку Кењешине, Кыргыз Республикасынын Прези-
дентине, Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө алар чыгарган ченемдик укуктук
актыларына чечмелөө берүү керектиги жөнүндө сунуш киргизет, ошондой эле
Кыргыз Республикасынын  аймагындагы сот органдары үчүн милдеттүү болгон
Кыргыз Республикасынын  аракеттеги  ченемдик укуктук актыларын колдонуу
боюнча жетекчиликке алынуучу түшүндүрмөлөрдү чыгарат.
     2. (КР 2006-жылдын 4-августундагы N 148 Мыйзамына ылайык алынды)
     3. Кыргыз Республикасынын Президенти өзү чыгарган ченемдик укуктук
актыларын түшүндүрүүгө Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө ыйгарым укук бе-
рүүгө акылуу.
     4. Кыргыз Республикасынын Өкмөтү өзү чыгарган ченемдик укуктук ак-
тыларын түшүндүрүүгө Кыргыз Республикасынын министрликтерине, мамлекет-
тик комитетине же административдик ведомстволоруна ыйгарым укук берүүгө
акылуу.
     (КР 2007-жылдын 27-февралындагы N 24 Мыйзамынын редакциясына ылай-
ык)

     53-статья.

     1. Ченемдик  укуктук актыларды чечмелеп берүү (түшүндүрүү) процес-
синде аларга өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду киргизүүгө жол берилбейт.
     2. Мыйзам  ченемдүү  ченемдик  актылардын  маанисин чечмелеп берүү
(түшүндүрүү) процессинде  мыйзам  менен  ылайыкталып толук түшүндүрүлөт
жана такталат.
     (КР 2007-жылдын 27-февралындагы N 24 Мыйзамынын редакциясына ылай-
ык)

                              VIII глава
                   Мамлекеттик эсеп жана мамлекеттин
                   ченемдик укуктук актыларын каттоо

     54-статья. 

     1. Кыргыз  Республикасынын  мыйзамдарына,  Кыргыз  Республикасынын
Президентинин актыларына,  Кыргыз  Республикасынын Өкмөтүнүн актыларына
кол коюлгандан кийин тийиштүү каттоо номери ыйгарылат.
     2. Министрликтердин,  Кыргыз  Республикасынын  Социалдык фондунун,
Кыргыз Республикасынын мамлекеттик комитеттеринин, администрациялык ве-
домстволорунун, Кыргыз  Республикасынын  Улуттук  банкынын, жергиликтүү
мамлекеттик акимчиликтердин жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу орган-
дарынын адамдын  жана  жарандын укугун, эркиндигин жана милдетин козго-
гон, ведомстволор  аралык  мүнөзгө  ээ болгон ченемдик-укуктук актылары
юстиция органдары тарабынан мамлекеттик каттоодон өткөрүлүүгө тийиш.
     3. Кыргыз  Республикасынын  эл  аралык келишимдерин каттоонун жана
эсепке алуунун бирдиктүү мамлекеттик тутуму Кыргыз Республикасынын Тыш-
кы иштер министрлиги тарабынан жүзөгө ашырылат.
 
     55-статья.

     1. Кыргыз Республикасынын Юстиция министрлиги жана аймактык орган-
дары министрликтердин,  Кыргыз Республикасынын Социалдык фондунун, мам-
лекеттик комитеттердин,  мамлекеттик  комиссиялардын,  администрациялык
ведомстволордун, Кыргыз  Республикасынын  Улуттук банкынын, жергиликтүү
мамлекеттик администрациялардын  жана  жергиликтүү  өз алдынча башкаруу
органдарынын ченемдик укуктук актыларынын Кыргыз Республикасынын мыйзам
актыларына, Кыргыз  Республикасынын  Президентинин  указдарына,  Кыргыз
Республикасынын Өкмөтүнүн  токтомдоруна  ылайык келишине талдоо жасашат
жана аларга мамлекеттик каттоо жүргүзүшөт.
     2. Кыргыз  Республикасынын Юстиция министрлигинин аймактык органы-
нын актыны каттоодон баш тартуусу, бул актыны чыгарган жергиликтүү мам-
лекеттик администрациянын  же жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын
Кыргыз Республикасынын  Юстиция министрлигине даттанылышына алып келиши
мүмкүн. Кыргыз Республикасынын Юстиция министрлигинин кабыл алган чечи-
ми акыркы болуп саналат.
     3. Кыргыз  Республикасынын Юстиция министрлигинин актыны каттоодон
баш тартуусу, бул актыны чыгарган министрликтер, Кыргыз Республикасынын
Социалдык фонду, мамлекеттик комитети, мамлекеттик комиссиясы, админис-
трациялык ведомствосу,  Кыргыз  Республикасынын Улуттук банкы тарабынан
Кыргыз Республикасынын  Премьер-министрине  даттанылышына  алып  келиши
мүмкүн.

     56-статья.

     1. Мыйзам  чыгаруучу органдар ченемдик укуктук актылардын жыйнагын
чыгарышат же аларды басып чыгаруу жөнүндө башка органдарга жана уюмдар-
га тапшырма берет.
     2. Кыргыз  Республикасынын  Жогорку Кењеши "Кыргыз Республикасынын
Жогорку Кењешинин ведомостторун" чыгарат, алардын тийиштүү бөлүмдөрүндө
ратификацияланган эл аралык келишимдер жарыяланат.

     57-статья.

     1. Кыргыз  Республикасынын  колдонуудагы бардык мыйзамдары, Кыргыз
Республикасынын Президентинин  указдары жана Кыргыз Республикасынын Өк-
мөтүнүн токтомдору  Кыргыз Республикасынын Мыйзамдар жыйындысына кирги-
зилет.
     2. Кыргыз Республикасынын Мыйзамдар жыйындысы Кыргыз Республикасы-
нын Жогорку Кењешинин, Кыргыз Республикасынын Президентинин жана Кыргыз
Республикасынын Өкмөтүнүн официалдуу басылымы болуп саналат.
     3. Кыргыз  Республикасынын  министрликтери,  мамлекеттик комитети,
административдик ведомстволору жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу ор-
гандары өздөрү  кабыл алган ченемдик укуктук актылардын систематизация-
ланган жыйнактарын  чыгарышат, аларды контролдук абалда кармап турушат,
жыйнактарга толуктоолорду  чыгаруу  менен аларды кайрадан басып чыгары-
шат.
     58-статья.

     1. Мамлекеттик эсеп өзүнө борборлоштурулган жыйноону жана ченемдик
укуктук актыларды  каттоону, алардын фондуларын түзүүнү жана контролдук
абалда кармап  турууну, ошондой эле бул актылар жөнүндө борборлоштурул-
ган маалыматты өзүнө камтыйт.
     2. Мамлекеттик  эсепти  жана  ченемдик укуктук актыларды каттоонун
тартиби Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан аныкталат.

     Кыргыз Республикасынын Президенти               А.Акаев

     1996-жылдын 5-июнунда              Кыргыз Республикасынын Жогорку 
                                        Кењешинин Мыйзам чыгаруу жыйыны  
                                        тарабынан кабыл алынган