Система Orphus
RTF Print OpenData
Документ Реквизиты Ссылающиеся документы
Редакция:      кыргызча  |  на русском

Описание: Описание: C:\Users\user\AppData\Local\Temp\CdbDocEditor\942ed6f1-48a8-4bc7-971f-3d474b17bf2e\document.files\image001.jpg

КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН ӨКМӨТҮНҮН

ТОКТОМУ

2012-жылдын 23-октябры № 741

"Эмгекти коргоо жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду киргизүү тууралуу" Кыргыз Республикасынын Мыйзам долбоору жөнүндө

Кыргыз Республикасынын Конституциясынын 79-беренесине ылайык Кыргыз Республикасынын Өкмөтү

ТОКТОМ КЫЛАТ:

1. "Эмгекти коргоо жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду киргизүү тууралуу" Кыргыз Республикасынын Мыйзам долбоору жактырылсын.

2. Аталган мыйзам долбоору Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин кароосуна жиберилсин.

3. Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Экологиялык жана техникалык коопсуздук боюнча мамлекеттик инспекциянын директору аталган мыйзам долбоору Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинде каралган учурда Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн расмий өкүлү болуп дайындалсын.

 

Премьер-министр

 

Ж. Сатыбалдиев

 

Долбоор

 

КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН МЫЙЗАМЫ

"Эмгекти коргоо жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду киргизүү тууралуу

 

1-берене.

 

"Эмгекти коргоо жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына (Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин ведомосттору, 2003-ж., № 11, 508-ст.) төмөнкүдөй өзгөртүүлөр жана толуктоолор киргизилсин:

1. 1-статья төмөнкү мазмундагы он бешинчи жана он алтынчы абзацтар менен толукталсын:

"эмгекти коргоо чөйрөсүндө саясатты иштеп чыгуу боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган - Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан эмгекти коргоо чөйрөсүндө мамилелерди жөнгө салууга ыйгарым укук берилген аткаруу бийлигинин органы;

эмгекти коргоо чөйрөсүндө көзөмөлдөө жана контролдоо боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган - Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан эмгекти коргоо чөйрөсүндө көзөмөлдүк-контролдук функцияларды ишке ашырууга ыйгарым укук берилген аткаруу бийлигинин органы.".

2. 2-статьяда:

1) 3-бөлүгүндөгү "эгерде Кыргыз Республикасынын эл аралык келишиминде башкача каралбаса" деген сөздөр "ошондой эле Кыргыз Республикасы катышуучу болгон, мыйзамда белгиленген тартипте күчүнө кирген эл аралык келишимдердин жобосу жайылтылат" деген сөздөргө алмаштырылсын;

2) 2-статьянын 4-бөлүгү күчүн жоготту деп табылсын.

3. 3-статья төмөнкү редакцияда берилсин:

"3-статья. Эмгекти коргоонун талаптары

 

Эмгектенип жаткан учурда кызматкерлердин өмүрүн жана ден соолугун сактоого багытталган эрежелер, жол-жоболор жана чен-өлчөмдөр (мындан ары - эмгекти коргоо талабы) Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан белгиленет.

Эмгекти коргоо талаптары ушул Мыйзамдын 2-беренесинин экинчи бөлүгүндө белгиленген юридикалык жана жеке жактар тарабынан иштин кайсы түрү болбосун жүзөгө ашырууда, анын ичинде объекттерди долбоорлоо, куруу, реконструкциялоо жана пайдаланууга берүү, машиналарды, механизмдерди жана башка жабдууларды конструкциялоо, технологиялык процесстерди иштеп чыгуу, өндүрүштү жана эмгекти уюштуруу учурунда камсыз кылынат.".

4. 5-статья төмөнкүдөй редакцияда берилсин:

"5-статья. Эмгекти коргоо чөйрөсүндө аткаруу бийлигинин

органдарынын тутуму

 

Кыргыз Республикасында эмгекти коргоону мамлекеттик башкаруу Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан ишке ашырылат.

Эмгекти коргоо чөйрөсүндө саясатты иштеп чыгуу жана контролдук-көзөмөлдөө функцияларын ишке ашыруу Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан аныкталуучу ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдар тарабынан жүзөгө ашырылат.".

5. Мыйзам төмөнкү мазмундагы 5-1 жана 5-2-статьялар менен толукталсын:

"5-1-статья. Эмгекти коргоо чөйрөсүндө Кыргыз Республикасынын

Өкмөтүнүн ыйгарым укуктары

 

1. Эмгекти коргоо чөйрөсүндө Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн ыйгарым укуктарына төмөнкүлөр кирет:

1) эмгекти коргоо чөйрөсүндө мамлекеттик саясатты аныктоо;

2) эмгекти коргоо чөйрөсүндө ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдарды аныктоо;

3) өз компетенциясынын чегинде эмгекти коргоо чөйрөсүндө ченемдик укуктук актыларды кабыл алуу, ошондой эле алардын сакталышын контролдоо.

 

5-2-статья. Эмгекти коргоо чөйрөсүндө ыйгарым укуктуу мамлекеттик

органдардын ыйгарым укуктары

 

1. Эмгекти коргоо чөйрөсүндө саясатты иштеп чыгуу боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын компетенциясына төмөнкүлөр кирет:

1) эмгекти коргоо чөйрөсүндө мамлекеттик саясатты иштеп чыгуу жана ишке ашыруу;

2) эмгекти коргоо чөйрөсүндө ченемдик укуктук актылардын долбоорлорун иштеп чыгуу жана алардын ишке ашырылышын камсыз кылуу;

3) өндүрүштүк мертинүүлөрдүн жана кесиптик оорулардын абалын жана себептерин талдоого катышуу, аларды алдын-алуу боюнча сунуштарды иштеп чыгуу;

4) кызматкерлердин эмгек укуктары жөнүндө түшүндүрүү иштерин жүргүзүү, жумуш берүүчүлөрдү жана кызматкерлерди эмгекти коргоо боюнча окутууга көмөк көрсөтүү.

2. Эмгекти коргоо чөйрөсүндө көзөмөлдөө жана контролдоо боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын компетенциясына төмөнкүлөр кирет:

1) Кыргыз Республикасынын эмгек мыйзамдарынын жана эмгекти коргоо маселелери боюнча башка ченемдик укуктук актылардын сакталышын белгиленген тартипте көзөмөлдөө;

2) балдар эмгегинин пайдаланылышын белгиленген тартипте контролдоо;

3) аныкталган бузуулардын жагдайларын, себептерин талдоо, аларды четтетүү жана эмгекти коргоо чөйрөсүндө жарандардын бузулган укуктарын калыбына келтирүү боюнча контроль жүргүзүү;

4) менчигинин түрүнө жана ведомстволук таандуулугуна карабастан өнөр жай коопсуздугу жана энергетикалык коопсуздук чөйрөсүндөгү билим маселелери боюнча кооптуу өндүрүш объекттеринин жана энергия менен камсыз кылуучу уюмдардын жетекчилеринин жана персоналынын билимдерин текшерүү.".

6. 6-статьянын сегизинчи абзацы төмөнкү редакцияда берилсин:

"- эмгекти коргоо чөйрөсүндө контролдоо жана көзөмөлдөө боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган же эмгекти коргоо талаптарынын сакталышын коомдук контролдоо органдары тарабынан өзүнүн жумуш ордунда эмгек шарттарын жана корголушун текшерүүнүн жүрүшү жөнүндө сурап билүүгө;".

7. 7-статьянын 2 жана 3-бөлүктөрү төмөнкү редакцияда берилсин:

"Эмгек келишиминде каралган эмгек шарттары эмгекти коргоо боюнча ченемдик укуктук актылардын талаптарына ылайык келүүгө тийиш.

Эмгекти коргоо талаптары кызматкердин күнөөсүнө байланышпастан бузулушунун кесепетинен эмгекти коргоо чөйрөсүндө контролдоо жана көзөмөлдөө боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган тарабынан иш токтотулган учурда анын иш орду (кызматы) жана орточо эмгек акысы сакталып калат.".

8. 9-статьяда:

1) 1-бөлүгүнүн экинчи сүйлөмү алып салынсын;

2) 4-бөлүгү төмөнкү редакцияда берилсин:

"Уюмдагы эмгекти коргоо кызматынын түзүмү жана эмгекти коргоо кызматынын кызматкерлеринин саны иштегендердин санына, өндүрүштүн коркунучтуулугуна, зыяндуулук даражасына жана башка факторлорго жараша иш берүүчү тарабынан аныкталат. Эмгекти коргоо кызматы жөнүндө типтүү жобо жана эмгекти коргоо боюнча ишти уюштуруу тартиби Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан аныкталат.".

9. 10-статья төмөнкү редакцияда берилсин:

"10-статья. Иш берүүчүнүн эмгекти коргоону камсыз кылуу боюнча

укуктары

 

Иш берүүчү төмөнкүлөргө укуктуу:

- эмгекти коргоо чөйрөсүндө саясатты иштеп чыгуу боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик органга эмгек коопсуздугу жана гигиенасы боюнча эрежелерди же ченемдерди иштеп чыгуу же өзгөртүү жөнүндө сунуштарды киргизүүгө;

- эмгекти коргоо чөйрөсүндө саясатты иштеп чыгуу жана көзөмөлдөө, контролдоо боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдардан маалымат, анын ичинде өздөрүнүн уюмунда өткөрүлгөн текшерүүлөрдүн жана териштирүүлөрдүн жыйынтыктары жөнүндө маалымат алууга;

- технологиялык жабдууларды орнотууда, чийки заттарды жана материалдарды пайдаланууда аларды өндүрүштүк коркунучтун мүмкүн болуучу булактары катары эмгекти коргоо чөйрөсүндө көзөмөлдөө жана контролдоо боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган тарабынан текшерүү, териштирүү жана экспертиза жүргүзүүгө;

- уюмдагы, ишканадагы эмгекти коргоого тиешелүү маселелерди карап жатканда эмгек шарттарына, аткаруу бийлигинин мамлекеттик органдарынын жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын мыйзамсыз иштерине даттанууларды кароого жана текшерүүгө, ошондой эле эмгекти коргоо чөйрөсүндө саясатты иштеп чыгуу жана көзөмөлдөө жана контролдоо боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдар тарабынан өткөрүлгөн кеңешмелерге катышууга;

- эмгекти коргоо чөйрөсүндө саясатты иштеп чыгуу, көзөмөлдөө жана контролдоо боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдардын чечимдерин мыйзамда белгиленген тартипте даттанууга;

- эмгекти коргоону башкарууда, үйрөтүүдө жана уюштурууда мамлекеттик органдардын кызмат көрсөтүүлөрүн жана көмөгүн алууга".

10. 11-статьянын 2-бөлүгүндө:

1) он төртүнчү абзац төмөнкү редакцияда берилсин:

"- эмгекти коргоо чөйрөсүндө көзөмөлдөө жана контролдоо боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик органга ыйгарым укуктарын аткаруу үчүн зарыл маалыматтарды жана документтерди берүүгө;";

2) он сегизинчи жана он тогузунчу абзацтар төмөнкү редакцияда берилсин:

"- Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык эмгекти коргоо чөйрөсүндө көзөмөлдөө жана контролдоо боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын кызмат адамдарын, ошондой эле коомдук контролдоо органдарынын өкүлдөрүн уюмдагы эмгек шарттарын жана корголушун текшерүү жана өндүрүштө болгон кырсыктарды жана кесиптик ооруларды иликтөө үчүн тоскоолдуксуз киргизүүгө;

- эмгекти коргоо чөйрөсүндө көзөмөлдөө жана контролдоо боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын кызмат адамдарынын тапшырмаларын аткаруу жана коомдук контролдоо органдарынын сунуштарын мыйзамдарда белгиленген мөөнөттөрдө кароого;".

11. 12-статьянын экинчи абзацы төмөнкү редакцияда берилсин:

"- эмгекти коргоо маселелерин жөнгө салуучу ченемдик укуктук актылардын талаптарын сактоого;".

12. 13-статья төмөнкү редакцияда берилсин:

"13-статья. Өндүрүштүк объекттердин жана продукциянын техникалык

жөнгө салуу жаатындагы ченемдик укуктук актылардын

талаптарына ылайык келиши

 

Өндүрүштүк объекттердин, ошондой эле машиналардын, механизмдердин жана башка өндүрүштүк жабдуулардын, технологиялык процесстердин курулуш жана реконструкциялоо долбоорлору эмгекти коргоо маселелерин жөнгө салуучу ченемдик укуктук актыларга ылайык келүүгө тийиш.

Ушул статьянын биринчи бөлүгүндө көрсөтүлгөн долбоорлордун эмгекти коргоо талаптарынын долбоорлоруна ылайык келиши жөнүндө эмгекти коргоо чөйрөсүндө көзөмөлдөө жана контролдоо боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын корутундусуз өндүрүштүк объекттерди курууга, реконструкциялоого, техникалык жактан кайра жабдууга, жаңы техниканы өндүрүүгө жана ишке киргизүүгө, жаңы технологияларды ишке киргизүүгө тыюу салынат.

Жаңы же реконструкциялануучу өндүрүштүк объекттер эмгекти коргоо чөйрөсүндө көзөмөлдөө жана контролдоо боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын корутундуларысыз пайдаланууга кабыл алынбайт.

Өндүрүштө зыяндуу же коркунучтуу заттарды, материалдарды, продукцияны, товарларды колдонууга жана тиешелүү техникалык регламенттерде белгиленген талаптарга ылайык келбеген кызмат көрсөтүүлөргө тыюу салынат.

Иш берүүчү жаңы, мурда уюмунда пайдаланылбаган зыяндуу же коркунучтуу заттарды пайдаланган учурда, аталган заттарды пайдаланганга чейин кызматкерлердин өмүрүн жана ден соолугун сактоо боюнча чараларды иштеп чыгууга жана аларды эмгекти коргоо чөйрөсүндө көзөмөлдөө жана контролдоо боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган менен макулдашууга милдеттүү.

Машиналар, механизмдер жана башка өндүрүштүк жабдуулар, транспорттук каражаттар, технологиялык процесстер, материалдар жана химиялык заттар, кызматкерлердин жекелик жана жамааттык коргонуу каражаттары, анын ичинде чет өлкөдө чыгарылгандары тиешелүү техникалык регламенттерде белгиленген талаптарга ылайык келүүгө тийиш.".

13. 17-статьяда:

1) 1-бөлүгү төмөнкү редакцияда берилсин:

"Эмгекти коргоонун талаптарынын аткарылышына мамлекеттик көзөмөл жана контроль эмгекти коргоо чөйрөсүндө көзөмөлдөө жана контролдоо боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган тарабынан жүргүзүлөт.";

2) 2-бөлүгүнүн биринчи абзацы төмөнкү редакцияда берилсин:

"Эмгекти коргоо чөйрөсүндө көзөмөлдөө жана контролдоо боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын кызмат адамдары өз милдеттерин аткарууда төмөнкү укуктарга ээ:";

3) 2-бөлүгүнүн онунчу абзацы төмөнкү редакцияда берилсин:

"- эмгекти коргоо талаптарынын бузулушуна күнөөлүү адамдарды Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген тартипте администрациялык жоопкерчиликке тартууга, ошондой эле аталган адамдарды кылмыш жоопкерчилигине тартуу жөнүндө материалдарды укук коргоо органдарына жиберүүгө;";

4) 3-бөлүгү төмөнкү редакцияда берилсин:

"Эмгекти коргоо чөйрөсүндө көзөмөлдөө жана контролдоо боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын кызмат адамдары мамлекеттик кызматчылар болуп эсептелишет.";

5) 4-бөлүгүндөгү "Мамлекеттик эмгек инспекторлору" деген сөздөр "Эмгекти коргоо чөйрөсүндө көзөмөлдөө жана контролдоо боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын кызмат адамдары" деген сөздөргө алмаштырылсын.

14. 19-статьянын 2-бөлүгүнүн алтынчы абзацы төмөнкү редакцияда берилсин:

"- эмгекти коргоо чөйрөсүндө көзөмөлдөө жана контролдоо боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик органга кызматкерлердин өмүрүнө жана ден соолугуна коркунуч болгон учурларда ишти токтото туруу жөнүндө сунуш киргизүүгө;".

15. 21-статьядагы "эмгекти коргоо талаптарынын сакталышын мамлекеттик көзөмөлдөө жана контролдоо органдарынын" деген сөздөр "эмгекти коргоо чөйрөсүндө көзөмөлдөө жана контролдоо боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын" деген сөздөргө алмаштырылсын.

16. 22-статьянын 1 жана 2-бөлүктөрүндөгү ар түрдүү жөндөмөдөгү "мамлекеттик эмгек инспекцияларынын жетекчилеринин жана мамлекеттик эмгек инспекторлорунун" деген сөздөр тиешелүү жөндөмөдө "эмгекти коргоо чөйрөсүндө көзөмөлдөө жана контролдоо боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын" деген сөздөргө алмаштырылсын.

17. 23-статья төмөнкү редакцияда берилсин:

"23-статья. Эмгекти коргоо талаптарынын бузулушунун натыйжасында

уюмду жоюу же анын түзүмдүк бөлүмдөрүнүн ишин токтотуу

 

Эмгек шарттарынын мамлекеттик экспертизасынын корутундусу бар болсо эмгекти коргоо чөйрөсүндө көзөмөлдөө жана контролдоо боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын сунушу боюнча соттун чечими менен уюм жоюлушу же уюмдун түзүмдүк бөлүнүшүнүн иши токтотулушу мүмкүн.".

 

2-берене.

 

Ушул Мыйзам расмий жарыяланган күндөн баштап күчүнө кирет.

 

Кыргыз Республикасынын Президенти

 

 

 

 

 

"Эмгекти коргоо жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду киргизүү тууралуу" Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын долбооруна
МААЛЫМКАТ-НЕГИЗДЕМЕ

 

"Эмгекти коргоо жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду киргизүү тууралу" Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын долбоору КР юстиция министрлигинин алдындагы ченемдик укуктук актыларды инвентаризациялоо боюнча ведомстволор аралык комиссиянын ишинин алкагында иштелип чыккан.

Аткаруу бийлиги органдарынын административдик реформасын жүзөгө ашыруу үчүн Өкмөт тарабынан мамлекеттик органдардын функцияларын чектөө, ошондой эле Өкмөткө баш ийген административдик ведомстволордун жаңы түзүмүн аныктоо каралган эки негизги документ (2011-жылдын 30-декабрындагы № 762 жана 2012-жылдын 12-январындагы № 12) кабыл алынган.

Ушул административдик реформа мамлекетти өнүктүрүүнүн Премьер-министр тарабынан аныкталган артыкчылыктарына байланыштуу жүргүзүлүүдө, алар Жогорку Кеңештин 2011-жылдын 23-декабрындагы токтому менен бекитилген Өкмөттүн программасында баяндалган. Учурда жүргүзүлүп жаткан административдик реформанын эң маанилүү кадамдарынын бири болуп мамлекеттик органдардын көзөмөлдүк кылуу функцияларын эки мамлекеттик инспекциялардын бирине өткөрүп берилиши эсептелет.

Ушундан улам "Кыргыз Республикасынын аткаруу бийлиги органдарын реформалоого байланыштуу уюштуруучулук чаралары жөнүндө" Өкмөттүн 2012-жылдын 10-февралындагы № 87 токтомунун 4-пунктуна ылайык кайрадан түзүлгөн эмгек, жумуштуулук жана миграция министрлигинин мамлекеттик эмгек инспекциясы эмгекти коргоо функциясы жагынан Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу экологиялык жана техникалык коопсуздук боюнча мамлекеттик инспекциясынын курамына өткөрүлүп берилген.

"Эмгекти коргоо жөнүндө" Мыйзам эмгекти коргоо тармагындагы ченемдик укуктук акт болуп эсептелгендиктен, сунушталган мыйзам долбоору аркылуу аны "эмгекти коргоо тармагында саясатты иштеп чыгуу жана көзөмөлдүктү жүргүзүү боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдар" тутумун жана түшүнүгүн ачып берген жоболор менен толуктоо сунушталууда.

Мындан тышкары эмгекти коргоо тармагында саясатты иштеп чыгуу жана көзөмөлдүктү жүргүзүү жаатында Өкмөт менен мамлекеттик органдардын ыйгарым укуктарын ажыратып чектөө максатында ушул долбоор аркылуу "Эмгекти коргоо жөнүндө" Мыйзамын 5-1- жана 5-2-беренелер менен толуктоо сунуш кылынат.

Аталган органдардын аталышында жогорудагы жалпыланган аталыштардын колдонуу мыйзамдарга ушул жааттан түзөтүүлөрдү улам киргизүү зарылдыгынан кутултат, анткени мамлекеттик башкарууну реформалоонун жүрүшүндө мамлекеттик органдардын аталыштары дагы эле өзгөрө бериши мүмкүн.

Ошол эле мезгилде сунушталган мыйзам долбоору аркылуу аталган Мыйзамдын жоболорун Конституциянын 6-беренесине ылайык келтирүү сунушталууда, ага ылайык Кыргыз Республикасы катышуучусу болгон жана мыйзамда аныкталган тартипте күчүнө кирген эл аралык келишимдер Кыргыз Республикасынын укуктук тутумунун курамдык бөлүгү болуп саналат. Ушундан улам долбоор аркылуу аталган Мыйзамдын 2-беренесине тиешелүү түзөтүүлөрдү киргизүү сунушталууда.

Ошондой эле "Эмгекти коргоо жөнүндө" Мыйзамды "Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актылар жөнүндө" Мыйзамга ылайык келтирүү сунушталат, анткени ага ылайык министрликтер жана ведомстволор ченемдик укуктук актыларды чыгаруу боюнча ыйгарым укуктарын жоготуп олтурушат.

Ошону менен бирге өндүрүштүк объекттерге жана продукцияга талаптар техникалык регламенттерде чагылдырылууга тийиш экендиги көрсөтүлгөн "Кыргыз Республикасында техникалык жөнгө салуунун негиздери жөнүндө" Мыйзамдын жоболорун эске алуу менен, ушул мыйзам долбоору аркылуу "Эмгекти коргоо жөнүндө" Мыйзамдын 13-беренесин жогоруда айтылган талапка ылайык келтирүү сунуш кылынууда.

Мындан тышкары долбоор аркылуу "Эмгекти коргоо жөнүндө" Мыйзамдын бүткүл тексти боюнча редакциялык түзөтүүлөрдү киргизүү сунуш кылынат.

Ошону менен бирге көрсөтүлгөн долбоорду коомдук талкуулоонун жүрүшүндө эч кандай сунуштардын жана сын-пикирлердин келип түшпөгөндүгүн белгилейбиз.

Ошондой эле, ушул долбоордун кабыл алынышы социалдык, экономикалык, укук, укук коргоочулук, гендердик, экологиялык, коррупциялык кесепеттерин алып келбей тургандыгын айта кетүүгө болот.

Мындан тышкары улуттук жана эл аралык мыйзамдардын колдонуудагы ченемдерин талдоонун жыйынтыгы боюнча сунушталган мыйзам долбоорундагы ченемдер колдонуудагы ченемдик укуктук актыларга карама-каршы келбей тургандыгын белгилей кетебиз.

Ал эми ушул мыйзам долбоорунун кабыл алынышы мамлекеттик бюджеттен кошумча каржы каражаттарын талап кылбай тургандыгын кошумча билдире кетмекчибиз.

 

Министр

А.Шыкмаматов

 

 

 

 

"Эмгекти коргоо жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду киргизүү тууралу" Кыргыз Республикасынын Мыйзам долбооруна
САЛЫШТЫРМА ТАБЛИЦАСЫ

 

┌──────────────────────────────────┬──────────────────────────────────┐

│        Мурдагы редакциясы        │       Сунушталган редакция       │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│1-статья. Ушул Мыйзамда           │1-статья. Ушул Мыйзамда           │

│          колдонулуучу негизги    │          колдонулуучу негизги    │

│          түшүнүктөр              │          түшүнүктөр              │

│                                  │                                  │

│Ушул Мыйзамдын максаттары үчүн    │Ушул Мыйзамдын максаттары үчүн    │

│төмөнкү негизги түшүнүктөр        │төмөнкү негизги түшүнүктөр        │

│пайдаланылат:                     │пайдаланылат:                     │

│эмгекти коргоо - өзүнө укуктук,   │эмгекти коргоо - өзүнө укуктук,   │

│социалдык-экономикалык,           │социалдык-экономикалык,           │

│уюштуруу-техникалык,              │уюштуруу-техникалык,              │

│санитардык-гигиеналык,            │санитардык-гигиеналык,            │

│дарылоо-профилактикалык,          │дарылоо-профилактикалык,          │

│реабилитациялык жана башка        │реабилитациялык жана башка        │

│чараларды камтуучу эмгек          │чараларды камтуучу эмгек          │

│процессинин жүрүшүндө             │процессинин жүрүшүндө             │

│кызматкерлердин өмүрүн жана ден   │кызматкерлердин өмүрүн жана ден   │

│соолугун сактоо боюнча чаралардын │соолугун сактоо боюнча чаралардын │

│тутуму;                           │тутуму;                           │

│эмгек шарттары - кызматкердин     │эмгек шарттары - кызматкердин     │

│эмгекке жарамдуулугуна жана ден   │эмгекке жарамдуулугуна жана ден   │

│соолугуна таасир берүүчү          │соолугуна таасир берүүчү          │

│өндүрүштүк чөйрө менен эмгек      │өндүрүштүк чөйрө менен эмгек      │

│процессиндеги факторлордун        │процессиндеги факторлордун        │

│жыйындысы;                        │жыйындысы;                        │

│зыяндуу өндүрүштүк фактор -       │зыяндуу өндүрүштүк фактор -       │

│кызматкердин оорууга дуушар       │кызматкердин оорууга дуушар       │

│болушуна же эмгекке               │болушуна же эмгекке               │

│жарамдуулугунун төмөндөшүнө таасир│жарамдуулугунун төмөндөшүнө таасир│

│берүүчү өндүрүштүк фактор;        │берүүчү өндүрүштүк фактор;        │

│коркунучтуу өндүрүштүк фактор -   │коркунучтуу өндүрүштүк фактор -   │

│кызматкерди жаракатка же          │кызматкерди жаракатка же          │

│күтүүсүздөн ден соолугунун кескин │күтүүсүздөн ден соолугунун кескин │

│начарлашына, өлүмгө дуушар кылуучу│начарлашына, өлүмгө дуушар кылуучу│

│өндүрүштүк фактор;                │өндүрүштүк фактор;                │

│коопсуз эмгек шарттары - иштеп    │коопсуз эмгек шарттары - иштеп    │

│жаткандарга зыяндуу же коркунучтуу│жаткандарга зыяндуу же коркунучтуу│

│таасири жок болбосо таасир этүү   │таасири жок болбосо таасир этүү   │

│деңгээли белгиленген ченемден     │деңгээли белгиленген ченемден     │

│ашпаган эмгек шарттары;           │ашпаган эмгек шарттары;           │

│жумуш оруну - иштөөчүлөрдүн эмгек │жумуш оруну - иштөөчүлөрдун эмгек │

│процессинде туруктуу же убактылуу │процессинде туруктуу же убактылуу │

│орду;                             │орду;                             │

│кызматкерлердин жекече жана       │кызматкерлердин жекече жана       │

│жамааттык коргонуу каражаттары -  │жамааттык коргонуу каражаттары -  │

│кызматкерлерге зыяндуу же         │кызматкерлерге зыяндуу же         │

│коркунучтуу өндүрүштүк            │коркунучтуу өндүрүштүк            │

│факторлордун таасирин болтурбоо же│факторлордун таасирин болтурбоо же│

│азайтуу, ошондой эле булгануудан  │азайтуу, ошондой эле булгануудан  │

│коргоо үчүн пайдаланылуучу        │коргоо үчүн пайдаланылуучу        │

│техникалык каражаттар;            │техникалык каражаттар;            │

│кызматкердин жекече коргонуу      │кызматкердин жекече коргонуу      │

│каражаттары - кызматкердин дем    │каражаттары - кызматкердин дем    │

│алуу, угуу, көрүү органдарын жана │алуу, угуу, көрүү органдарын жана │

│терисинин сыртын жагымсыз         │терисинин сыртын жагымсыз         │

│факторлордун таасиринен коргоого  │факторлордун таасиринен коргоого  │

│багытталган каражаттар;           │багытталган каражаттар;           │

│кесиптик оору - негизинен         │кесиптик оору - негизинен         │

│өндүрүштүк чөйрөнүн жана эмгек    │өндүрүштүк чөйрөнүн жана эмгек    │

│процессинин жагымсыз шарттарынын  │процессинин жагымсыз шарттарынын  │

│таасиринен келип чыккан оору;     │таасиринен келип чыккан оору;     │

│кесиптик тобокелдик - өндүрүштүк  │кесиптик тобокелдик - өндүрүштүк  │

│чөйрө жана эмгек процессиндеги    │чөйрө жана эмгек процессиндеги    │

│жагымсыз факторлордун             │жагымсыз факторлордун             │

│кесепеттеринин натыйжасында ден   │кесепеттеринин натыйжасында ден   │

│соолукка зыян келтирүү            │соолукка зыян келтирүү            │

│мүмкүндүгүнүн өлчөмү;             │мүмкүндүгүнүн өлчөмү;             │

│эмгек шарттары боюнча жумуш       │эмгек шарттары боюнча жумуш       │

│орундарын аттестациялоо - айкын   │орундарын аттестациялоо - айкын   │

│жумуш орунундагы эмгек процессинде│жумуш орунундагы эмгек процессинде│

│ден соолукту чыңдоочу иш-чараларды│ден соолукту чыңдоочу иш-чараларды│

│жүргүзүү же иштеген кызматкерлерге│жүргүзүү же иштеген кызматкерлерге│

│зыяндуу жана оор эмгек шарттары   │зыяндуу жана оор эмгек шарттары   │

│үчүн жеңилдиктер менен            │үчүн жеңилдиктер менен            │

│компенсацияларды берүү укугун     │компенсацияларды берүү укугун     │

│тастыктоо же жокко чыгаруу үчүн   │тастыктоо же жокко чыгаруу үчүн   │

│адамдын ден соолугуна жана эмгекке│адамдын ден соолугуна жана эмгекке│

│жөндөмдүүлүгүнө таасир этүүчү     │жөндөмдүүлүгүнө таасир этүүчү     │

│өндүрүштүк чөйрө менен эмгек      │өндүрүштүк чөйрө менен эмгек      │

│процессинин бардык факторлорунун  │процессинин бардык факторлорунун  │

│эсебин алуу, талдоо жана          │эсебин алуу, талдоо жана          │

│комплекстүү баалоо тутуму;        │комплекстүү баалоо тутуму;        │

│өндүрүштүк иш - керектүү эмгек    │өндүрүштүк иш - керектүү эмгек    │

│куралдарын пайдалануу менен       │куралдарын пайдалануу менен       │

│адамдардын өзүнө өндүрүштү жана ар│адамдардын өзүнө өндүрүштү жана ар│

│түрдүү чийки заттарды кайра       │түрдүү чийки заттарды кайра       │

│иштетүүнү, курулушту, ар кандай   │иштетүүнү, курулушту, ар кандай   │

│кызмат көрсөтүүнү камтыган        │кызмат көрсөтүүнү камтыган        │

│ресурстарды даяр продукцияга      │ресурстарды даяр продукцияга      │

│айландыруу үчүн жасаган адамдардын│айландыруу үчүн жасаган адамдардын│

│иш-аракеттеринин жыйындысы;       │иш-аракеттеринин жыйындысы;       │

│өндүрүштүк жаракат - кызматкердин,│өндүрүштүк жаракат - кызматкердин,│

│анын өндүрүштүк ишине байланыштуу │анын өндүрүштүк ишине байланыштуу │

│ордуна, убактысына жана           │ордуна, убактысына жана           │

│кызматкердин катышуу даражасына   │кызматкердин катышуу даражасына   │

│карабастан, алган кандай болбосун │карабастан, алган кандай болбосун │

│жаракаты.                         │жаракаты;                         │

│                                  │ЭМГЕКТИ КОРГОО ТАРМАГЫНДА САЯСАТТЫ│

│                                  │ИШТЕП ЧЫГУУ БОЮНЧА ЫЙГАРЫМ УКУКТУУ│

│                                  │МАМЛЕКЕТТИК ОРГАН - КЫРГЫЗ        │

│                                  │РЕСПУБЛИКАСЫН ӨКМӨТҮ ТАРАБЫНАН    │

│                                  │ЭМГЕКТИ КОРГОО ТАРМАГЫНДА         │

│                                  │МАМИЛЕЛЕРДИ ЖӨНГӨ САЛУУГА ЫЙГАРЫМ │

│                                  │УКУК БЕРИЛГЕН АТКАРУУ БИЙЛИГИ     │

│                                  │ОРГАНЫ;                           │

│                                  │ЭМГЕКТИ КОРГОО ТАРМАГЫНДА         │

│                                  │КӨЗӨМӨЛДҮК КЫЛУУ БОЮНЧА ЫЙГАРЫМ   │

│                                  │УКУКТУУ МАМЛЕКЕТТИК ОРГАН - КЫРГЫЗ│

│                                  │РЕСПУБЛИКАСЫНЫН ӨКМӨТҮ ТАРАБЫНАН  │

│                                  │ЭМГЕКТИ КОРГОО ТАРМАГЫНДА         │

│                                  │КӨЗӨМӨЛДҮК ЖҮРГҮЗҮҮГӨ ЫЙГАРЫМ УКУК│

│                                  │БЕРИЛГЕН АТКАРУУ БИЙЛИГИ ОРГАНЫ.  │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│2-статья. Эмгекти коргоо жөнүндө  │2-статья. Эмгекти коргоо жөнүндө  │

│          Кыргыз Республикасынын  │          Кыргыз Республикасынын  │

│          мыйзамдары жана аны     │          мыйзамдары жана аны     │

│          колдонуу чөйрөсү        │          колдонуу чөйрөсү        │

│                                  │                                  │

│Эмгекти коргоо жөнүндө Кыргыз     │Эмгекти коргоо жөнүндө Кыргыз     │

│Республикасынын мыйзамдары Кыргыз │Республикасынын мыйзамдары Кыргыз │

│Республикасынын Конституциясына   │Республикасынын Конституциясына   │

│негизделет жана Кыргыз            │негизделет жана Кыргыз            │

│Республикасынын Эмгек кодексинен, │Республикасынын Эмгек кодексинен, │

│ушул Мыйзамдан жама Кыргыз        │ушул Мыйзамдан жана Кыргыз        │

│Республикасынын башка ченемдик    │Республикасынын башка ченемдик    │

│укуктук актыларынан турат.        │укуктук актыларынан турат.        │

│Ушул Мыйзамдын иш-аракети         │Ушул Мыйзамдын иш-аракети         │

│төмөнкүлөргө караштуу:            │төмөнкүлөргө караштуу:            │

│- иш берүүчүлөргө;                │- иш берүүчүлөргө;                │

│- иш берүүчүлөр менен эмгектик    │- иш берүүчүлөр менен эмгектик    │

│мамиледе турган кызматкерлерге;   │мамиледе турган кызматкерлерге;   │

│- өздөрүнүн жеке эмгектик катышы  │- өздөрүнүн жеке эмгектик катышы  │

│аркылуу биргелешкен өндүрүштүк    │аркылуу биргелешкен өндүрүштүк    │

│жана башка чарбалык иштерге       │жана башка чарбалык иштерге       │

│катышкан кооперативдин мүчөлөрүнө;│катышкан кооперативдин мүчөлөрүнө;│

│- өндүрүштүк практиканы өтөп      │- өндүрүштүк практиканы өтөп      │

│жаткан же курулуш, айыл чарба жана│жаткан же курулуш, айыл чарба жана│

│башка жумуштарга тартылышкан      │башка жумуштарга тартылышкан      │

│кесиптик жогорку жана орто билим  │кесиптик жогорку жана орто билим  │

│берүү уюмдарынын студенттерине,   │берүү уюмдарынын студенттерине,   │

│кесиптик башталгыч жана орто билим│кесиптик башталгыч жана орто билим│

│берүү уюмдарынын жана жалпы орто, │берүү уюмдарынын жана жалпы орто, │

│жалпы негизги билим берүүчү       │жалпы негизги билим берүүчү       │

│уюмдардын окуучуларына;           │уюмдардын окуучуларына;           │

│- бул уюмдардын кызматкери болуп  │- бул уюмдардын кызматкери болуп  │

│саналбаган, майыптыктан кийин     │саналбаган, майыптыктан кийин     │

│уюмга окууга же эмгектик          │уюмга окууга же эмгектик          │

│реабилатациялоо максатында        │реабилитациялоо максатында        │

│жиберилген адамдарга;             │жиберилген адамдарга;             │

│- коомдун жана мамлекеттин        │- коомдун жана мамлекеттин        │

│кызыкчылыгы үчүн уюштурулуучу     │кызыкчылыгы үчүн уюштурулуучу     │

│эмгек ишмердигинин башка түрүнүн  │эмгек ишмердигинин башка түрүнүн  │

│катышуучуларына;                  │катышуучуларына;                  │

│- уюмга иштөө үчүн жиберилген     │- уюмга иштөө үчүн жиберилген     │

│аскер кызматчыларына;             │аскер кызматчыларына;             │

│- соттун өкүмү боюнча жазасын     │- соттун өкүмү боюнча жазасын     │

│уюмдарда иштеп өтөп жүргөн        │уюмдарда иштеп өтөп жүргөн        │

│жарандарга;                       │жарандарга;                       │

│- толугу менен же жарым-жартылай  │- толугу менен же жарым-жартылай  │

│чет өлкөлүк юридикалык же жеке    │чет өлкөлүк юридикалык же жеке    │

│жактарга таандык жана Кыргыз      │жактарга таандык жана Кыргыз      │

│Республикасынын аймагында         │Республикасынын аймагында         │

│жайгашкан ишканаларда иштеп       │жайгашкан ишканаларда иштеп       │

│жатышкан Кыргыз Республикасынын   │жатышкан Кыргыз Республикасынын   │

│жарандарына.                      │жарандарына.                      │

│Кыргыз Республикасынын башка      │Кыргыз Республикасынын башка      │

│мамлекеттерде жалданып иштеген    │мамлекеттерде жалданып иштеген    │

│жарандарына, берүүчү мамлекеттин  │жарандарына, берүүчү мамлекеттин  │

│эмгекти коргоо жөнүндө мыйзамдары │эмгекти коргоо жөнүндө мыйзамдары │

│жайылтылат, ал эми Кыргыз         │жайылтылат, ал эми Кыргыз         │

│Республикасынын юрисдикциясында   │Республикасынын юрисдикциясында   │

│турган уюмдарда иштөөчү чет       │турган уюмдарда иштөөчү чет       │

│өлкөлүк жарапдарга жана           │өлкөлүк жарандарга жана           │

│жарандуулугу жок адамдарга, Кыргыз│жарандуулугу жок адамдарга, Кыргыз│

│Республикасынын эмгекти коргоо    │Республикасынын эмгекти коргоо    │

│жөнүндөгү мыйзамдары жайылтылат,  │жөнүндөгү мыйзамдары жайылтылат,  │

│[эгерде Кыргыз Республикасынын эл │КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫ КАТЫШУУЧУСУ   │

│аралык келишиминде башкача        │БОЛГОН ЖАНА МЫЙЗАМДА АНЫКТАЛГАН   │

│каралбаса.]                       │ТАРТИПТЕ КҮЧҮНӨ КИРГЕН ЭЛ АРАЛЫК  │

│[Эгерде Кыргыз Республикасынын эл │КЕЛИШИМДЕР.                       │

│аралык келишиминде ушул           │КҮЧҮН ЖОГОТТУ ДЕП ТАБЫЛСЫН.       │

│мыйзамдагыдан башкача эрежелер    │                                  │

│каралса, анда эл аралык келишимдин│                                  │

│эрежелери колдонулат.]            │                                  │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│3-статья. [Эмгекти коргоонун      │3-статья. ЭМГЕКТИ КОРГООНУН       │

│          мамлекеттик ченемдик    │          ТАЛАПТАРЫ               │

│          талаптары               │                                  │

│                                  │ЭМГЕКТЕНИП ЖАТКАН УЧУРДА          │

│Эмгектенип жаткан учурда          │КЫЗМАТКЕРЛЕРДИН ӨМҮРҮН ЖАНА ДЕН   │

│кызматкерлердин өмүрүн жана ден   │СООЛУГУН САКТООГО БАГЫТТАЛГАН     │

│соолугун сактоого багытталган     │ЭРЕЖЕЛЕР, ЖОЛ-ЖОБОЛОР ЖАНА        │

│эрежелер, жол-жоболор жана        │ЧЕН-ӨЛЧӨМДӨР КЫРГЫЗ               │

│чен-өлчөмдөр, Кыргыз              │РЕСПУБЛИКАСЫНЫН ӨКМӨТҮ ТАРАБЫНАН  │

│Республикасынын мыйзамдарында     │БЕЛГИЛЕНЕТ.                       │

│жана башка ченемдик укуктук       │ЭМГЕКТИ КОРГОО ТАЛАПТАРЫ УШУЛ     │

│актыларында камтылган эмгекти     │МЫЙЗАМДЫН 2-БЕРЕНЕСИНИН ЭКИНЧИ    │

│коргоонун мамлекеттик ченемдик    │БӨЛҮГҮНДӨ КӨРСӨТҮЛГӨН ЮРИДИКАЛЫК  │

│талаптары (мындан ары - эмгекти   │ЖАКТАР ЖАНА ЖЕКЕ АДАМДАР ТАРАБЫНАН│

│коргоо талаптары) менен           │ИШ-АРАКЕТТЕРДИН КАЙСЫ ТҮРҮН       │

│белгиленет.                       │БОЛБОСУН ЖҮЗӨГӨ АШЫРУУДА, АНЫН    │

│Ушул Мыйзамдын 2-статьясынын      │ИЧИНДЕ ОБЪЕКТТЕРДИ ДОЛБООРЛОО,    │

│экинчи бөлүгүндөгү эмгекти коргоо │КУРУУ, РЕКОНСТРУКЦИЯЛОО ЖАНА      │

│талаптары, юридикалык жана жеке   │ПАЙДАЛАНУУГА БЕРҮҮ, МАШИНАЛАРДЫ,  │

│жактар тарабынан иш-аракеттин     │МЕХАНИЗМДЕРДИ ЖАНА БАШКА          │

│кайсы түрү болбосун жүзөгө        │ЖАБДУУЛАРДЫ КОНСТРУКЦИЯЛОО,       │

│ашырууда, анын ичинде объекттерди │ТЕХНОЛОГИЯЛЫК ПРОЦЕССТЕРДИ ИШТЕП  │

│долбоорлоо, куруу,                │ЧЫГУУ, ӨНДҮРҮШТҮ ЖАНА ЭМГЕКТИ     │

│реконструкциялоо жана пайдаланууга│УЮШТУРУУ УЧУРУНДА КАМСЫЗ КЫЛЫНАТ. │

│берүү, машиналарды, механизмдерди │                                  │

│жана башка жабдууларды            │                                  │

│конструкциялоо, технологиялык     │                                  │

│процесстерди иштеп чыгуу,         │                                  │

│өндүрүштү жана эмгекти уюштуруу   │                                  │

│учурунда милдеттүү түрдө          │                                  │

│аткарылууга тийиш.]               │                                  │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│5-статья. [Эмгекти коргоону       │5-статья. ЭМГЕКТИ КОРГОО          │

│          мамлекеттик башкаруу    │          ТАРМАГЫНДАГЫ АТКАРУУ    │

│                                  │          БИЙЛИГИНИН ОРГАНДАРЫНЫН │

│Кыргыз Республикасында эмгекти    │          ТУТУМУ                  │

│коргоону мамлекеттик башкаруу     │                                  │

│Кыргыз Республикасынын Өкмөтү,    │КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНДА ЭМГЕКТИ    │

│жергиликтүү мамлекеттик           │КОРГООНУ МАМЛЕКЕТТИК БАШКАРУУ     │

│администрациялар, жергиликтүү өз  │ӨКМӨТ ТАРАБЫНАН ИШКЕ АШЫРЫЛАТ.    │

│алдынча башкаруу органдары жана   │ЭМГЕКТИ КОРГОО ТАРМАГЫНДА САЯСАТТЫ│

│атайын ыйгарым укук берилген      │ИШТЕП ЧЫГУУ ЖАНА КӨЗӨМӨЛДҮКТҮ     │

│мамлекеттик органдары тарабынан   │ЖҮРГҮЗҮҮ ӨКМӨТ ТАРАБЫНАН          │

│ишке ашырылат.                    │АНЫКТАЛГАН ЫЙГАРЫМ УКУКТУУ        │

│Кыргыз Республикасынын Өкмөтү     │МАМЛЕКЕТТИК ОРГАНДАР ТАРАБЫНАН    │

│эмгекти коргоо жаатында бирдиктүү │ЖҮЗӨГӨ АШЫРЫЛАТ.                  │

│мамлекеттик саясат жүргүзөт,      │                                  │

│министрликтер менен               │                                  │

│ведомстволордун иш-милдеттерин    │                                  │

│аныктайт, алардын сергек жана     │                                  │

│коопсуз эмгек шарттарын камсыз    │                                  │

│кылуу боюнча иштерин              │                                  │

│координациялайт жана контролдойт. │                                  │

│Жергиликтүү мамлекеттик           │                                  │

│администрациялар жана жергиликтүү │                                  │

│өз алдынча башкаруу органдары өз  │                                  │

│компетенцияларынын чегинде        │                                  │

│тиешелүү аймактарда эмгекти коргоо│                                  │

│жаатында мамлекеттик саясатты ишке│                                  │

│ашырууну камсыз кылышат.]         │                                  │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│                                  │5-1-статья. ӨКМӨТТҮН ЭМГЕКТИ      │

│                                  │            КОРГОО ТАРМАГЫНДАГЫ   │

│                                  │            ЫЙГАРЫМ УКУКТАРЫ      │

│                                  │                                  │

│                                  │1. ӨКМӨТТҮН ЭМГЕКТИ КОРГОО        │

│                                  │ТАРМАГЫНДАГЫ ЫЙГАРЫМ УКУКТАРЫНА   │

│                                  │ТӨМӨНКҮЛӨР КИРЕТ:                 │

│                                  │1) ЭМГЕКТИ КОРГОО ТАРМАГЫНДА      │

│                                  │МАМЛЕКЕТТИК САЯСАТТЫ АНЫКТОО;     │

│                                  │2) ЭМГЕКТИ КОРГОО ТАРМАГЫНДА      │

│                                  │ЫЙГАРЫМ УКУКТУУ МАМЛЕКЕТТИК       │

│                                  │ОРГАНДАРДЫ АНЫКТОО;               │

│                                  │3) ӨЗ КОМПЕТЕНЦИЯСЫНЫН ЧЕГИНДЕ    │

│                                  │ЭМГЕКТИ КОРГОО ТАРМАГЫНДА ЧЕНЕМДИК│

│                                  │УКУКТУК АКТЫЛАРДЫ КАБЫЛ АЛУУ,     │

│                                  │ОШОНДОЙ ЭЛЕ АЛАРДЫН САКТАЛЫШЫНА   │

│                                  │КӨЗӨМӨЛДҮК ЖҮРГҮЗҮҮ.              │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│                                  │5-2-статья. ЭМГЕКТИ КОРГОО        │

│                                  │            ТАРМАГЫНДА ЫЙГАРЫМ    │

│                                  │            УКУКТУУ МАМЛЕКЕТТИК   │

│                                  │            ОРГАНДАРДЫН ЫЙГАРЫМ   │

│                                  │            УКУКТАРЫ              │

│                                  │                                  │

│                                  │1. ЭМГЕКТИ КОРГОО ТАРМАГЫНДА      │

│                                  │САЯСАТТЫ ИШТЕП ЧЫГУУ БОЮНЧА       │

│                                  │ЫЙГАРЫМ УКУКТУУ МАМЛЕКЕТТИК       │

│                                  │ОРГАНДЫН КОМПЕТЕНЦИЯСЫНА          │

│                                  │ТӨМӨНКҮЛӨР КИРЕТ:                 │

│                                  │1) ЭМГЕКТИ КОРГОО ТАРМАГЫНДА      │

│                                  │МАМЛЕКЕТТИК САЯСАТТЫ ИШТЕП ЧЫГУУ  │

│                                  │ЖАНА ЖҮЗӨГӨ АШЫРУУ;               │

│                                  │2) ЭМГЕКТИ КОРГОО ТАРМАГЫНДА      │

│                                  │ЧЕНЕМДИК УКУКТУК АКТЫЛАРДЫН       │

│                                  │ДОЛБООРЛОРУН ИШТЕП ЧЫГУУ ЖАНА     │

│                                  │АЛАРДЫН ЖҮЗӨГӨ АШЫРЫЛЫШЫН КАМСЫЗ  │

│                                  │КЫЛУУ;                            │

│                                  │3) ӨНДҮРҮШТҮК МЕРТИНҮҮЛӨРДҮН ЖАНА │

│                                  │КЕСИПТИК ООРУЛАРДЫН АБАЛЫН ЖАНА   │

│                                  │СЕБЕПТЕРИН ТАЛДООГО КАТЫШУУ,      │

│                                  │АЛАРДЫН АЛДЫН-АЛУУ БОЮНЧА         │

│                                  │СУНУШТАРДЫ ИШТЕП ЧЫГУУ;           │

│                                  │4) КЫЗМАТКЕРЛЕРДИН ЭМГЕК УКУКТАРЫ │

│                                  │ЖӨНҮНДӨ ТҮШҮНДҮРМӨ ИШТЕРИН        │

│                                  │ЖҮРГҮЗҮҮ, ЖУМУШ БЕРҮҮЧҮЛӨРДҮ ЖАНА │

│                                  │КЫЗМАТКЕРЛЕРДИ ЭМГЕКТИ КОРГОО     │

│                                  │БОЮНЧА ОКУТУУГА КӨМӨКТӨШҮҮ.       │

│                                  │2. ЭМГЕКТИ КОРГОО ТАРМАГЫНДА      │

│                                  │КӨЗӨМӨЛДҮК КЫЛУУ БОЮНЧА ЫЙГАРЫМ   │

│                                  │УКУКТУУ МАМЛЕКЕТТИК ОРГАНДЫН      │

│                                  │КОМПЕТЕНЦИЯСЫНА ТӨМӨНКҮЛӨР КИРЕТ: │

│                                  │1) КӨРСӨТҮЛГӨН ТАРТИПТЕ КЫРГЫЗ    │

│                                  │РЕСПУБЛИКАСЫНЫН ЭМГЕК             │

│                                  │МЫЙЗАМДАРЫНЫН ЖАНА ЭМГЕКТИ КОРГОО │

│                                  │МАСЕЛЕЛЕРИ БОЮНЧА БАШКА ЧЕНЕМДИК  │

│                                  │УКУКТУК АКТЫЛАРДЫН САКТАЛЫШЫН     │

│                                  │КӨЗӨМӨЛДӨӨ;                       │

│                                  │2) ТИЕШЕЛҮҮ ТАРТИПТЕ БАЛДАР       │

│                                  │ЭМГЕГИНИН ПАЙДАЛАНЫЛЫШЫНА         │

│                                  │КӨЗӨМӨЛДҮК ЖҮРГҮЗҮҮ;              │

│                                  │3) АНЫКТАЛГАН МЫЙЗАМ БУЗУУЛАРДЫН  │

│                                  │ЖАГДАЙЛАРЫН, СЕБЕПТЕРИН ТАЛДОО,   │

│                                  │АЛАРДЫ ЖОЮУ ЖАНА ЭМГЕКТИ КОРГОО   │

│                                  │ТАРМАГЫНДА ЖАРАНДАРДЫН БУЗУЛГАН   │

│                                  │УКУКТАРЫН КАЛЫБЫНА КЕЛТИРҮҮ БОЮНЧА│

│                                  │КӨЗӨМӨЛДҮК ЖҮРГҮЗҮҮ;              │

│                                  │4) МЕНЧИК ТҮРҮНӨ ЖАНА КИМДЕРГЕ БАШ│

│                                  │ИЙҮҮДӨ ЭКЕНДИГИНЕ КАРАБАСТАН ӨНӨР │

│                                  │ЖАЙ КООПСУЗДУГУ ЖАНА ЭНЕРГЕТИКАЛЫК│

│                                  │КООПСУЗДУК ТАРМАГЫНДАГЫ БИЛИМГЕ ЭЭ│

│                                  │БОЛУУ МАСЕЛЕЛЕРИ БОЮНЧА           │

│                                  │КОРКУНУЧТУУ ӨНДҮРҮШ ОБЪЕКТТЕРИНИН │

│                                  │ЖАНА ЭНЕРГИЯ МЕНЕН КАМСЫЗ КЫЛУУЧУ │

│                                  │УЮМДАРДЫН ЖЕТЕКЧИЛЕРИНИН,         │

│                                  │ПЕРСОНАЛЫНЫН ЖАНА                 │

│                                  │КЕРЕКТӨӨЧҮЛӨРҮНҮН БИЛИМДЕРИН      │

│                                  │ТЕКШЕРҮҮ.                         │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│6-статья. Кызматкерлердин эмгекти │6-статья. Кызматкерлердин эмгекти │

│          коргоо талаптарына      │          коргоо талаптарына      │

│          ылайык келген           │          ылайык келген           │

│          шарттардагы эмгекке     │          шарттардагы эмгекке     │

│          болгон укугу            │          болгон укугу            │

│                                  │                                  │

│Ар бир кызматкер төмөнкүлөргө     │Ар бир кызматкер төмөнкүлөргө     │

│укуктуу:                          │укуктуу:                          │

│- эмгекти коргоо талаптарына      │- эмгекти коргоо талаптарына      │

│ылайык келген жумуш орунга;       │ылайык келген жумуш орунга;       │

│- Кыргыз Республикасынын          │- Кыргыз Республикасынын          │

│мыйзамдарына ылайык өндүрүштөгү   │мыйзамдарына ылайык өндүрүштөгү   │

│кырсыктардан жана кесиптик        │кырсыктардан жана кесиптик        │

│оорулардан милдеттүү социалдык    │оорулардан милдеттүү социалдык    │

│камсыздандырууга;                 │камсыздандырууга;                 │

│- жумуш орунундагы эмгекти коргоо │- жумуш орунундагы эмгекти коргоо │

│жала анын шарттары жөнүндө, ден   │жала анын шарттары жөнүндө, ден   │

│соолукка зыян келүү тобокелдигинин│соолукка зыян келүү тобокелдигинин│

│орун алгандыгы тууралу, ошондой   │орун алгандыгы тууралу, ошондой   │

│эле зыяндуу жана коркунучтуу      │эле зыяндуу жана коркунучтуу      │

│өндүрүштүк факторлордун таасиринен│өндүрүштүк факторлордун таасиринен│

│коргонуу жайлары жөнүндө иш       │коргонуу жайлары жөнүндө иш       │

│берүүчүдөн, тиешелүү мамлекеттик  │берүүчүдөн, тиешелүү мамлекеттик  │

│органдардан жана коомдук уюмдардан│органдардан жана коомдук уюмдардан│

│такталган маалымат алууга;        │такталган маалымат алууга;        │

│- кызматкерлердин эмгекти коргоо  │- кызматкерлердин эмгекти коргоо  │

│талаптарына ылайык жекече жана    │талаптарына ылайык жекече жана    │

│жамааттык коргонуу каражаттары    │жамааттык коргонуу каражаттары    │

│менен иш берүүчүнүн каражаттарынын│менен иш берүүчүнүн каражаттарынын│

│эсебинен камсыз болууга;          │эсебинен камсыз болууга;          │

│- мыйзамда каралган учурлардан    │- мыйзамда каралган учурлардан    │

│тышкары, эмгекти коргоо           │тышкары, эмгекти коргоо           │

│талаптарынын бузулушунун          │талаптарынын бузулушунун          │

│кесепетинен кызматкердин өмүрүнө  │кесепетинен кызматкердин өмүрүнө  │

│жана ден соолугуна коркунуч пайда │жана ден соолугуна коркунуч пайда │

│болгон учурда, мындай коркунуч    │болгон учурда, мындай коркунуч    │

│четтетилгенге чейин жумушта       │четтетилгенге чейин жумушта       │

│иштөөдөн баш тартууга;            │иштөөдөн баш тартууга;            │

│- эмгекти коргоо жана техникалык  │- эмгекти коргоо жана техникалык  │

│коопсуздук талаптарына ылайык     │коопсуздук талаптарына ылайык     │

│келбегендиктин кесепетинен жумуш  │келбегендиктин кесепетинен жумуш  │

│орду жоюлган учурда, иш берүүчүнүн│орду жоюлган учурда, иш берүүчүнүн│

│каражаттарынын эсебинен кесиптик  │каражаттарынын эсебинен кесиптик  │

│даярдыктан кайра өтүүгө;          │даярдыктан кайра өтүүгө;          │

│[- өзүнүн жумуш ордунда эмгекти   │- ЭМГЕКТИ КОРГОО ТАРМАГЫНДА       │

│коргоо талаптарынын сакталышына   │КӨЗӨМӨЛДҮК ЖҮРГҮЗҮҮ БОЮНЧА ЫЙГАРЫМ│

│мамлекеттик көзөмөлдөө жана       │УКУКТУУ МАМЛЕКЕТТИК ОРГАН ЖЕ      │

│контролдоо органдары же эмгекти   │ЭМГЕКТИ КОРГОО ТАЛАПТАРЫНЫН       │

│коргоо талаптарынын сакталышына   │САКТАЛЫШЫН КООМДУК КӨЗӨМӨЛДӨӨ     │

│коомдук контролдоо органдары      │ОРГАНДАРЫ ТАРАБЫНАН ӨЗҮНҮН ЖУМУШ  │

│тарабынан эмгек шарттарына жана   │ОРДУНДА ЭМГЕК ШАРТТАРЫН ЖАНА      │

│коргоого текшерүү жүргүзүүнү талап│КОРГОЛУШУН ТЕКШЕРҮҮНҮ ӨТКӨРҮЛҮШҮ  │

│кылууга;]                         │ЖӨНҮНДӨ СУРОО-ТАЛАП КОЮУ;         │

│- эмгекти коргоо маселелери боюнча│- эмгекти коргоо маселелери боюнча│

│Кыргыз Республикасынын мамлекеттик│Кыргыз Республикасынын мамлекеттик│

│бийлик жана жергиликтүү өз алдынча│бийлик жана жергиликтүү өз алдынча│

│башкаруу органдарына, иш          │башкаруу органдарына, иш          │

│берүүчүгө, иш берүүчүлөр          │берүүчүгө, иш берүүчүлөр          │

│бирикмелерине, ошондой эле        │бирикмелерине, ошондой эле        │

│кесиптик бирликтерге, алардын     │кесиптик бирликтерге, алардын     │

│бирикмелерине жана кызматкерлердин│бирикмелерине жана кызматкерлердин│

│башка өкүлчүлүктүү органдарына    │башка өкүлчүлүктүү органдарына    │

│кайрылууга;                       │кайрылууга;                       │

│- жеке катышууга же өзүнүн        │- жеке катышууга же өзүнүн        │

│ишенимдүү адамдары аркылуу, анын  │ишенимдүү адамдары аркылуу, анын  │

│жумуш ордунда коопсуз эмгек       │жумуш ордунда коопсуз эмгек       │

│шарттарын камсыз кылууга          │шарттарын камсыз кылууга          │

│байланышкан маселелерди кароого,  │байланышкан маселелерди кароого,  │

│жана ал чалдыккан өндүрүштүк      │жана ал чалдыккан өндүрүштүк      │

│кырсыкты же кесиптик ооруну       │кырсыкты же кесиптик ооруну       │

│териштирүүгө катышууга;           │териштирүүгө катышууга;           │

│- медициналык сунуштоолорго ылайык│- медициналык сунуштоолорго ылайык│

│көрсөтүлгөн медициналык кароодон, │көрсөтүлгөн медициналык кароодон, │

│жумуш орду (кызматы) жана орточо  │жумуш орду (кызматы) жана орточо  │

│эмгек акысы сакталуу менен,       │эмгек акысы сакталуу менен,       │

│кезексиз медициналык кароодон     │кезексиз медициналык кароодон     │

│(текшерүүдөн) өтүүгө;             │(текшерүүдөн) өтүүгө;             │

│- эгерде ал эмгек шарттары оор    │- эгерде ал эмгек шарттары оор    │

│жана катаал иштерде зыяндуу же    │жана катаал иштерде зыяндуу же    │

│коркунучтуу жумуштарда иштеген    │коркунучтуу жумуштарда иштеген    │

│учурда, Кыргыз Республикасынын    │учурда, Кыргыз Республикасынын    │

│мыйзамдарында, жамааттык келишимде│мыйзамдарында, жамааттык келишимде│

│(макулдашууда), эмгек келишиминде │(макулдашууда), эмгек келишиминде │

│(контрактта) белгиленген          │(контрактта) белгиленген          │

│жеңилдиктерди жана                │жеңилдиктерди жана                │

│компенсацияларды алууга.          │компенсацияларды алууга.          │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│7-статья. Эмгекти коргоо          │7-статья. Эмгекти коргоо          │

│          талаптарына ылайык      │          талаптарына ылайык      │

│          келген шарттарда        │          келген шарттарда        │

│          кызматкерлердин эмгекке │          кызматкерлердин эмгекке │

│          болгон укуктук          │          болгон укуктук          │

│          кепилдиктери            │          кепилдиктери            │

│                                  │                                  │

│Мамлекет эмгекти коргоо           │Мамлекет эмгекти коргоо           │

│талаптарына ылайык келген жана    │талаптарына ылайык келген жана    │

│өндүрүштүк санитария шарттарында  │өндүрүштүк санитария шарттарында  │

│кызматкерлердин эмгекке болгон    │кызматкерлердин эмгекке болгон    │

│укугун коргоого кепилдик берет.   │укугун коргоого кепилдик берет.   │

│[Эмгек келишиминде (контрактта)   │ЭМГЕК КЕЛИШИМИНДЕ КАРАЛГАН ЭМГЕК  │

│каралган эмгек шарттары, эмгекти  │ШАРТТАРЫ ЭМГЕКТИ КОРГОО БОЮНЧА    │

│коргоо боюнча мыйзамдык жана башка│ЧЕНЕМДИК УКУКТУК АКТЫЛАРДЫН       │

│ченемдик актылардын талаптарына   │ТАЛАПТАРЫНА ЖООП БЕРҮҮГӨ ТИЙИШ.   │

│ылайык келүүгө тийиш.             │ЭМГЕКТИ КОРГОО ТАЛАПТАРЫ          │

│Эмгекти коргоо талаптарынын       │БУЗУЛГАНДЫГЫНАН УЛАМ ЭМГЕКТИ      │

│бузулушунун кесепетинен, эмгекти  │КОРГОО ТАРМАГЫНДА КӨЗӨМӨЛДҮК      │

│коргоо талаптарынын сакталышын    │ЖҮРГҮЗҮҮ БОЮНЧА ЫЙГАРЫМ УКУКТУУ   │

│мамлекеттик көзөмөлдөө жана       │МАМЛЕКЕТТИК ОРГАН ТАРАБЫНАН ИШ    │

│контролдоо органдары тарабынан    │ТОКТОТУЛГАН УБАКТА ЭГЕРДЕ МЫНДА   │

│кызматкердин күнөөсүнө            │КЫЗМАТКЕРДИН КҮНӨӨСҮ БОЛБОСО, АНЫН│

│байланышпастан иш токтотулган     │ИШ ОРДУ (КЫЗМАТЫ) ЖАНА ОРТОЧО     │

│учурда, анын жумуш орду (кызматы) │ЭМГЕК АКЫСЫ САКТАЛЫП КАЛАТ.       │

│жана орточо эмгек акысы сакталат.]│Кыргыз Республикасынын            │

│Кыргыз Республикасынын            │мыйзамдарында каралгандан башка   │

│мыйзамдарында каралгандан башка   │учурларда, кызматкердин өмүрүнө   │

│учурларда, кызматкердин өмүрүнө   │жана ден соолугуна коркунуч пайда │

│жана ден соолугуна коркунуч пайда │болуудан улам, ал жумуш аткаруудан│

│болуудан улам, ал жумуш аткаруудан│баш тартса, бул коркунуч          │

│баш тартса, бул коркунуч          │четтетилгенге чейин иш берүүчү    │

│четтетилгенге чейин иш берүүчү    │кызматкерге башка иш берүүгө      │

│кызматкерге башка иш берүүгө      │милдеттүү. Эгерде объективдүү     │

│милдеттүү. Эгерде объективдүү     │себептер боюнча башка иш берүү    │

│себептер боюнча башка иш берүү    │мүмкүн болбогон учурда, Кыргыз    │

│мүмкүн болбогон учурда, Кыргыз    │Республикасынын мыйзамдарына      │

│Республикасынын мыйзамдарына      │ылайык, кызматкердин өмүрүнө жана │

│ылайык, кызматкердин өмүрүнө жана │ден соолугуна болгон коркунуч     │

│ден соолугуна болгон коркунуч     │четтетилгенге чейинки токтоп туруу│

│четтетилгенге чейинки токтоп туруу│убактысына иш берүүчү тарабынан   │

│убактысына иш берүүчү тарабынан   │акы төлөнүп берилет. Кызматкер    │

│акы төлөнүп берилет.              │жекече же жамааттык коргонуу      │

│Кызматкер жекече же жамааттык     │каражаттары (ченемдерге ылайык)   │

│коргонуу каражаттары (ченемдерге  │менен камсыз болбогон учурда, иш  │

│ылайык) менен камсыз болбогон     │берүүчү кызматкердин эмгек        │

│учурда, иш берүүчү кызматкердин   │милдеттерин аткарууну талап       │

│эмгек милдеттерин аткарууну талап │кылууга укуксуз жана ушул         │

│кылууга укуксуз жана ушул         │себептерге байланыштуу токтоп     │

│себептерге байланыштуу токтоп     │калуу убактысы үчүн Кыргыз        │

│калуу убактысы үчүн Кыргыз        │Республикасынын мыйзамдарына      │

│Республикасынын мыйзамдарына      │ылайык акы төлөп берүүгө          │

│ылайык акы төлөп берүүгө          │милдеттүү. Кызматкер, эмгекти     │

│милдеттүү.                        │коргоо талаптарынын бузулушунун   │

│Кызматкер, эмгекти коргоо         │болбосо эмгек келишиминде         │

│талаптарынын бузулушунун болбосо  │(контрактта) каралбаган эмгек     │

│эмгек келишиминде (контрактта)    │шарттары оор жана зыяндуу же      │

│каралбаган эмгек шарттары оор жана│коркунучтуу иштерди аткаруунун    │

│зыяндуу же коркунучтуу иштерди    │кесепетинен анын өмүрүнө жана ден │

│аткаруунун кесепетинен анын       │соолугуна коркунуч пайда болгон   │

│өмүрүнө жана ден соолугуна        │учурда иш аткаруудан баш тартса,  │

│коркунуч пайда болгон учурда иш   │бул учурда аны дисциплинардык     │

│аткаруудан баш тартса, бул учурда │жоопкерчиликке тартууга, болбосо  │

│аны дисциплинардык жоопкерчиликке │иш берүүчүнүн демилгеси боюнча    │

│тартууга, болбосо иш берүүчүнүн   │эмгек келишимин (контрактты)      │

│демилгеси боюнча эмгек келишимин  │бузууга алып келбейт. Эмгек       │

│(контрактты) бузууга алып келбейт.│милдеттерин аткаруу мезгилинде    │

│Эмгек милдеттерин аткаруу         │кызматкердин өмүрүнө жана ден     │

│мезгилинде кызматкердин өмүрүнө   │соолугуна зыян келген учурда,     │

│жана ден соолугуна зыян келген    │келтирилген зыяндын ордун толтуруу│

│учурда, келтирилген зыяндын ордун │Кыргыз Республикасынын            │

│толтуруу Кыргыз Республикасынын   │мыйзамдарына ылайык жүзөгө        │

│мыйзамдарына ылайык жүзөгө        │ашырылат. Кыргыз Республикасынын  │

│ашырылат.                         │эмгекти коргоо мыйзамдарынын      │

│Кыргыз Республикасынын эмгекти    │бузулушун алдын-алуу жана четтетүү│

│коргоо мыйзамдарынын бузулушун    │максатында мамлекет эмгекти коргоо│

│алдын-алуу жана четтетүү          │талаптарынын сакталышын           │

│максатында мамлекет эмгекти коргоо│мамлекеттик көзөмөлдөө жана       │

│талаптарынын сакталышын           │контролдоо жагын уюштурууну жана  │

│мамлекеттик көзөмөлдөө жана       │жүзөгө ашырууну камсыз кылат жана │

│контролдоо жагын уюштурууну жана  │көрсөтүлгөн талаптарды бузгандык  │

│жүзөгө ашырууну камсыз кылат жана │үчүн иш берүүчү менен кызмат      │

│көрсөтүлгөн талаптарды бузгандык  │адамдарынын жоопкерчилигин        │

│үчүн иш берүүчү менен кызмат      │белгилейт.                        │

│адамдарынын жоопкерчилигин        │                                  │

│белгилейт.                        │                                  │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│9-статья. Эмгекти коргоо кызматы  │9-статья. Эмгекти коргоо кызматы  │

│                                  │                                  │

│Кызматкерлеринин саны 50дөн ашкан │Кызматкерлеринин саны 50дөн ашкан │

│өндүрүштүк иш жүргүзүүчү ар бир   │өндүрүштүк иш жүргүзүүчү ар бир   │

│уюмда эмгекти коргоону жана       │уюмда эмгекти коргоону жана       │

│өндүрүштүк санитария талаптарын   │өндүрүштүк санитария талаптарын   │

│сактоону, анын аткарылышын        │сактоону, анын аткарылышын        │

│контролдоону жүзөгө ашырууну      │контролдоону жүзөгө ашырууну      │

│камсыз кылуу максатында эмгекти   │камсыз кылуу максатында эмгекти   │

│коргоо кызматы түзүлөт же бул     │коргоо кызматы түзүлөт же бул     │

│жаатында тиешелүү даярдыгы же иш  │жаатында тиешелүү даярдыгы же иш  │

│тажрыйбасы бар эмгекти коргоо     │тажрыйбасы бар эмгекти коргоо     │

│адисинин кызматы киргизилет.      │адисинин кызматы киргизилет.      │

│[Эмгекти коргоо кызматы статусу   │50 жана андан кем кызматкерлери   │

│боюнча уюмдун жана ишкананын      │бар уюмдарда эмгекти коргоо       │

│негизги кызматтарына              │кызматын түзүү же эмгекти коргоо  │

│теңдештирилет.]                   │боюнча адистин кызматын киргизүү, │

│50 жана андан кем кызматкерлери   │бул уюмдун өзгөчөлүгүн эсепке алуу│

│бар уюмдарда эмгекти коргоо       │менен иш берүүчү тарабынан кабыл  │

│кызматын түзүү же эмгекти коргоо  │алынат.                           │

│боюнча адистин кызматын киргизүү, │Уюмда эмгекти коргоо кызматы      │

│бул уюмдун өзгөчөлүгүн эсепке алуу│(эмгекти коргоо боюнча адис) жок  │

│менен иш берүүчү тарабынан кабыл  │болгон учурда, иш берүүчү адистер │

│алынат.                           │же эмгекти коргоо жаатында кызмат │

│Уюмда эмгекти коргоо кызматы      │көрсөтүүчү уюмдар менен келишим   │

│(эмгекти коргоо боюнча адис) жок  │түзө алат.                        │

│болгон учурда, иш берүүчү адистер │УЮМДАГЫ ЭМГЕКТИ КОРГОО КЫЗМАТЫНЫН │

│же эмгекти коргоо жаатында кызмат │ТҮЗҮМҮ ЖАНА ЭМГЕКТИ КОРГОО        │

│көрсөтүүчү уюмдар менен келишим   │КЫЗМАТЫНЫН КЫЗМАТКЕРЛЕРИНИН САНЫ  │

│түзө алат.                        │ИШТЕГЕНДЕРДИН САНЫНА, ӨНДҮРҮШТҮН  │

│[Уюмдагы эмгекти коргоо кызматынын│КОРКУНУЧТУУЛУГУНА, ЗЫЯНДУУЛУК     │

│түзүмү жана эмгекти коргоо        │ДАРАЖАСЫНА ЖАНА БАШКА ФАКТОРЛОРГО │

│кызматындагы кызматкерлердин саны,│ЖАРАША ИШ БЕРҮҮЧҮ ТАРАБЫНАН       │

│иштөөчүлөрдүн санына, өндүрүштүн  │АНЫКТАЛАТ. ЭМГЕКТИ КОРГОО КЫЗМАТЫ │

│коркунучтуулугуна, зыяндуулук     │ЖӨНҮНДӨ ТИПТҮҮ ЖОБО ЖАНА ЭМГЕКТИ  │

│даражасына жана башка факторлорго │КОРГОО БОЮНЧА ИШТИ УЮШТУРУУ       │

│жараша эмгекти коргоо маселелерин │ТАРТИБИ ӨКМӨТ ТАРАБЫНАН АНЫКТАЛАТ.│

│кароочу республикалык аткаруу     │                                  │

│бийлик органы тарабынан           │                                  │

│бекитилүүчү Тармактар аралык      │                                  │

│ченемдерге ылайык эмгектик коргоо │                                  │

│кызматынын кызматкерлеринин саны  │                                  │

│иш берүүчү тарабынан аныкталат.]  │                                  │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│10-статья. Иш берүүчүнүн эмгекти  │10-статья. Иш берүүчүнүн эмгекти  │

│           коргоону камсыз кылуу  │           коргоону камсыз кылуу  │

│           боюнча укуктары        │           боюнча укуктары        │

│                                  │                                  │

│[Иш берүүчү төмөнкүлөргө укуктуу: │ИШ БЕРҮҮЧҮ ТӨМӨНКҮЛӨРГӨ УКУКТУУ:  │

│- эмгекти коргоонун ыйгарым       │- ЭМГЕКТИ КОРГОО ТАРМАГЫНДА       │

│укуктуу мамлекеттик башкаруу      │САЯСАТТЫ ИШТЕП ЧЫГУУ БОЮНЧА       │

│органына коопсуздук боюнча        │ЫЙГАРЫМ УКУКТУУ МАМЛЕКЕТТИК       │

│эрежелерди же ченемдерди жана     │ОРГАНГА ЭМГЕК КООПСУЗДУГУ ЖАНА    │

│эмгек гигиенасын иштеп чыгуу же   │ГИГИЕНАСЫ БОЮНЧА ЭРЕЖЕЛЕРДИ ЖЕ    │

│өзгөртүү жөнүндө сунуштарды       │ЧЕНЕМДЕРДИ ИШТЕП ЧЫГУУ ЖЕ         │

│киргизүүгө;                       │ӨЗГӨРТҮҮ ЖӨНҮНДӨ СУНУШТАРДЫ       │

│- эмгекти коргоонун мамлекеттик   │КИРГИЗҮҮГӨ;                       │

│башкаруу органдарынан жана эмгекти│- ЭМГЕКТИ КОРГОО ТАРМАГЫНДА       │

│коргоо талаптарынын сакталышын    │САЯСАТТЫ ИШТЕП ЧЫГУУ ЖАНА         │

│көзөмөлдөөчү жана контролдоочу    │КӨЗӨМӨЛДҮКТҮ ЖҮРГҮЗҮҮ БОЮНЧА      │

│мамлекеттик органдардан, ошону    │ЫЙГАРЫМ УКУКТУУ МАМЛЕКЕТТИК       │

│менен бирге анын уюмунда          │ОРГАНДАРДАН МААЛЫМАТ, АНЫН ИЧИНДЕ │

│өткөрүлгөн текшерүүлөр менен      │ӨЗДӨРҮНҮН УЮМУНДА ӨТКӨРҮЛГӨН      │

│териштирүүлөрдүн натыйжалары      │ТЕКШЕРҮҮЛӨРДҮН ЖАНА               │

│жөнүндө маалымат алууга;          │ТЕРИШТИРҮҮЛӨРДҮН ЖЫЙЫНТЫКТАРЫ     │

│- технологиялык жабдууларды       │ЖӨНҮНДӨ МААЛЫМАТ АЛУУГА;          │

│орнотуу, сырьелор менен           │- ТЕХНОЛОГИЯЛЫК ЖАБДУУЛАРДЫ       │

│материалдарды пайдалануу учурунда,│ОРНОТУУДА ЖАНА ЧИЙКИ ЗАТТАРДЫ ЖАНА│

│аларды өндүрүштүк коркунуч        │МАТЕРИАЛДАРДЫ ПАЙДАЛАНУУДА АЛАРДЫ │

│туудуруунун булагы катары эмгекти │ӨНДҮРҮШТҮК КОРКУНУЧТУН МҮМКҮН     │

│коргоонун мамлекеттик башкаруу    │БОЛУУЧУ БУЛАКТАРЫ КАТАРЫ ЭМГЕКТИ  │

│жана эмгекти коргоо талаптарынын  │КОРГОО ТАРМАГЫНДА КӨЗӨМӨЛДҮКТҮ    │

│сакталышын көзөмөлдөөчү жана      │ЖҮРГҮЗҮҮ БОЮНЧА ЫЙГАРЫМ УКУКТУУ   │

│контролдоочу органдары тарабынан  │МАМЛЕКЕТТИК ОРГАН ТАРАБЫНАН       │

│текшертүүлөрдү, териштирүүлөрдү   │ТЕКШЕРТҮҮДӨН, ТЕРИШТИРҮҮДӨН       │

│жана экспертизалоолорду           │ӨТКӨРТҮҮГӨ;                       │

│өткөртүүгө;                       │- ЭМГЕК ШАРТТАРЫНА, АТКАРУУ       │

│- анын уюмундагы, ишканасындагы   │БИЙЛИГИНИН МАМЛЕКЕТТИК            │

│эмгекти коргоого тиешелүү         │ОРГАНДАРЫНЫН ЖАНА ЖЕРГИЛИКТҮҮ ӨЗ  │

│маселелер каралып жатканда эмгек  │АЛДЫНЧА БАШКАРУУ ОРГАНДАРЫНЫН     │

│шарттары жана эмгекти коргоо      │МЫЙЗАМСЫЗ ИШТЕРИНЕ ДАТТАНУУЛАРДЫ, │

│маселелериндеги мамлекеттик бийлик│ӨЗҮНҮН УЮМУНДА, ИШКАНАСЫНДА       │

│органдары менен жергиликтүү өз    │ЭМГЕКТИ КОРГООГО ТИЕШЕЛҮҮ         │

│алдынча башкаруу органдарынын     │МАСЕЛЕЛЕРДИ ТЕКШЕРҮҮГӨ, КАРООГО,  │

│мыйзамсыз аракеттеринин үстүнөн   │ОШОНДОЙ ЭЛЕ ЭМГЕКТИ КОРГОО        │

│даттанууларды кароодо, текшерүүдө,│ТАРМАГЫНДА САЯСАТТЫ ИШТЕП ЧЫГУУ   │

│ошондой эле эмгекти коргоонун     │ЖАНА КӨЗӨМӨЛДҮКТҮ ЖҮРГҮЗҮҮ БОЮНЧА │

│мамлекеттик башкаруу органдары    │ЫЙГАРЫМ УКУКТУУ МАМЛЕКЕТТИК       │

│жана эмгекти коргоо талаптарынын  │ОРГАНДАР ТАРАБЫНАН ӨТКӨРҮЛГӨН     │

│сакталышын көзөмөлдөөчү жана      │КЕҢЕШМЕЛЕРГЕ КАТЫШУУГА;           │

│контролдоочу мамлекеттик органдар │- МЫЙЗАМДА АНЫКТАЛГАН ТАРТИПТЕ    │

│тарабынан өткөрүлгөн кеңешмелерге │ЭМГЕКТИ КОРГОО ТАРМАГЫНДА САЯСАТТЫ│

│катышууга;                        │ИШТЕП ЧЫГУУ ЖАНА КӨЗӨМӨЛДҮКТҮ     │

│- эмгекти коргоонун мамлекеттик   │ЖҮРГҮЗҮҮ БОЮНЧА ЫЙГАРЫМ УКУКТУУ   │

│башкаруу органдарынын жана эмгекти│МАМЛЕКЕТТИК ОРГАНДАРДЫН ЧЕЧИМДЕРИ │

│коргоо талаптарынын сакталышын    │БОЮНЧА ДАТТАНУУГА;                │

│көзөмөлдөөчү жана контролдоочу    │- ЭМГЕКТИ КОРГООНУ БАШКАРУУДА,    │

│мамлекеттик органдардын үстүнөн   │ҮЙРӨТҮҮДӨ ЖАНА УЮШТУРУУДА         │

│Кыргыз Республикасынын            │МАМЛЕКЕТТИК ОРГАНДАРДЫН КЫЗМАТ    │

│мыйзамдарында белгиленген тартипте│КӨРСӨТҮҮСҮНӨ ЖАНА КӨМӨКТӨШҮҮСҮНӨ. │

│даттанууга;                       │                                  │

│- башкарууда, окутууда жана       │                                  │

│эмгекти коргоону уюштурууда       │                                  │

│мамлекеттик органдардын кызмат    │                                  │

│көрсөтүүлөрүнөн жана көмөгүнөн    │                                  │

│пайдаланууга.]                    │                                  │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│11-статья. Коопсуз эмгек шарттарын│11-статья. Коопсуз эмгек шарттарын│

│           жана эмгекти коргоону  │           жана эмгекти коргоону  │

│           камсыз кылуу боюнча иш │           камсыз кылуу боюнча иш │

│           берүүчүнүн милдеттери  │           берүүчүнүн милдеттери  │

│                                  │                                  │

│Уюмда коопсуз эмгек шарттарын жана│Уюмда коопсуз эмгек шарттарын жана│

│эмгекти коргоону камсыз кылуу     │эмгекти коргоону камсыз кылуу     │

│боюнча милдеттер иш берүүчүгө     │боюнча милдеттер иш берүүчүгө     │

│жүктөлөт.                         │жүктөлөт.                         │

│Иш берүүчү төмөнкүлөрдү камсыз    │Иш берүүчү төмөнкүлөрдү камсыз    │

│кылууга милдеттүү:                │кылууга милдеттүү:                │

│- имараттарды, курулуштарды,      │- имараттарды, курулуштарды,      │

│жабдууларды технологиялык         │жабдууларды технологиялык         │

│процесстерди ишке ашырууда,       │процесстерди ишке ашырууда,       │

│ошондой эле өндүрүштө колдонулуучу│ошондой эле өндүрүштө колдонулуучу│

│чийки заттар менен материалдардын │чийки заттар менен материалдардын │

│пайдаланууда кызматкерлердин      │пайдаланууда кызматкерлердин      │

│коопсуздугун;                     │коопсуздугун;                     │

│- кызматкерлердин жекече жана     │- кызматкерлердин жекече жана     │

│жамааттык коргонуу каражаттарын   │жамааттык коргонуу каражаттарын   │

│пайдалануусун;                    │пайдалануусун;                    │

│- ар бир жумуш орунунда эмгекти   │- ар бир жумуш орунунда эмгекти   │

│коргоо талаптарына ылайык эмгек   │коргоо талаптарына ылайык эмгек   │

│шарттарын;                        │шарттарын;                        │

│- Кыргыз Республикасынын          │- Кыргыз Республикасынын          │

│мыйзамдарына ылайык               │мыйзамдарына ылайык               │

│кызматкерлердин эмгек жана эс алуу│кызматкерлердин эмгек жана эс алуу│

│режимин;                          │режимин;                          │

│- зыяндуу же коркунучтуу эмгек    │- зыяндуу же коркунучтуу эмгек    │

│шарттарында, ошондой эле бөтөнчө  │шарттарында, ошондой эле бөтөнчө  │

│температуралык шарттарда          │температуралык шарттарда          │

│аткарылуучу же булганууга         │аткарылуучу же булганууга         │

│байланышкан жумуштарда иштешкен   │байланышкан жумуштарда иштешкен   │

│кызматкерлерге белгиленген        │кызматкерлерге белгиленген        │

│ченемдерге ылайык атайын кийим,   │ченемдерге ылайык атайын кийим,   │

│атайын бут кийим жана башка жекече│атайын бут кийим жана башка жекече│

│коргонуу каражаттарын, сүт жана   │коргонуу каражаттарын, сүт жана   │

│башкаларга тете тамак-аш          │башкаларга тете тамак-аш          │

│азыктарын, жууп-тазалоочу жана    │азыктарын, жууп-тазалоочу жана    │

│зыянсыздандыруучу каражаттарды өз │зыянсыздандыруучу каражаттарды өз │

│каражаттарынын эсебинен сатып     │каражаттарынын эсебинен сатып     │

│алууга жана берүүгө;              │алууга жана берүүгө;              │

│- иш аткаруунун коопсуз усулдарын │- иш аткаруунун коопсуз усулдарын │

│жана окутууга, эмгекти коргоо     │жана окутууга, эмгекти коргоо     │

│боюнча нусколоого, кызматкерлерди │боюнча нусколоого, кызматкерлерди │

│жумуш орундарында стажировкалоого │жумуш орундарында стажировкалоого │

│жана алардын эмгекти коргоо       │жана алардын эмгекти коргоо       │

│эрежелери менен ченемдери боюнча  │эрежелери менен ченемдери боюнча  │

│билимин текшерүүгө;               │билимин текшерүүгө;               │

│- белгиленген тартипте окуудан,   │- белгиленген тартипте окуудан,   │

│нускоодон, стажировкадан жана     │нускоодон, стажировкадан жана     │

│эмгекти коргоо талаптары боюнча   │эмгекти коргоо талаптары боюнча   │

│билимин текшерүүдөн өтпөгөн,      │билимин текшерүүдөн өтпөгөн,      │

│ошондой эле талап кылынуучу жекече│ошондой эле талап кылынуучу жекече│

│коргонуу каражаттарын             │коргонуу каражаттарын             │

│пайдаланбаган адамдарды ишке      │пайдаланбаган адамдарды ишке      │

│киргизбөөгө;                      │киргизбөөгө;                      │

│- жумуш орундарындагы эмгек       │- жумуш орундарындагы эмгек       │

│шарттарынын абалына, ошондой эле  │шарттарынын абалына, ошондой эле  │

│кызматкерлердин жекече жана       │кызматкерлердин жекече жана       │

│жамааттык коргонуу каражаттарын   │жамааттык коргонуу каражаттарын   │

│туура колдонуусуна контролдукту   │туура колдонуусуна контролдукту   │

│уюштурууга;                       │уюштурууга;                       │

│- эмгек шарттары боюнча жумуш     │- эмгек шарттары боюнча жумуш     │

│орундарын, кийин уюмда эмгекти    │орундарын, кийин уюмда эмгекти    │

│коргоо боюнча иштерди             │коргоо боюнча иштерди             │

│сертификациялоо менен аттестация  │сертификациялоо менен аттестация  │

│жүргүзүүгө;                       │жүргүзүүгө;                       │

│- кызматкерлерди өз каражаттарынын│- кызматкерлерди өз каражаттарынын│

│эсебинен милдеттүү түрдө алдын-ала│эсебинен милдеттүү түрдө алдын-ала│

│(ишке кирерде) жана мезгил-мезгили│(ишке кирерде) жана мезгил-мезгили│

│менен (иш процессинин жүрүшүндө)  │менен (иш процессинин жүрүшүндө)  │

│медициналык кароодон              │медициналык кароодон              │

│(текшерүүдөн), медициналык        │(текшерүүдөн), медициналык        │

│сунуштоолорго ылайык кезексиз     │сунуштоолорго ылайык кезексиз     │

│медициналык кароодон (текшерүүдөн)│медициналык кароодон (текшерүүдөн)│

│өткөрүүгө, алардын өтүнүчү боюнча │өткөрүүгө, алардын өтүнүчү боюнча │

│жумуш ордун (кызматын) жана орточо│жумуш ордун (кызматын) жана орточо│

│эмгек акысын, аталган медициналык │эмгек акысын, аталган медициналык │

│кароодон өтүү учурунда, Кыргыз    │кароодон өтүү учурунда, Кыргыз    │

│Республикасынын мыйзамдарында     │Республикасынын мыйзамдарында     │

│белгиленген тартипте сактоого;    │белгиленген тартипте сактоого;    │

│- кызматкерлерди милдеттүү        │- кызматкерлерди милдеттүү        │

│медициналык кароодон өтмөйүнчө,   │медициналык кароодон өтмөйүнчө,   │

│ошондой эле медициналык каршы     │ошондой эле медициналык каршы     │

│көрсөтмөсү болгон учурда, алардын │көрсөтмөсү болгон учурда, алардын │

│эмгек милдеттерин аткарууга       │эмгек милдеттерин аткарууга       │

│киргизбөөгө;                      │киргизбөөгө;                      │

│- кызматкерлерге, жумуш орундагы  │- кызматкерлерге, жумуш орундагы  │

│эмгек шарттары жана эмгекти       │эмгек шарттары жана эмгекти       │

│коргоо, ден соолугуна келүүчү     │коргоо, ден соолугуна келүүчү     │

│коркунучтуу зыяндар, жана аларга  │коркунучтуу зыяндар, жана аларга  │

│тиешелүү компенсациялар жана      │тиешелүү компенсациялар жана      │

│жекече коргонуу каражаттары       │жекече коргонуу каражаттары       │

│жөнүндө маалымат берүүгө;         │жөнүндө маалымат берүүгө;         │

│[- эмгекти коргоонун мамлекеттик  │- ЭМГЕКТИ КОРГОО ТАРМАГЫНДА       │

│башкаруу органдарына, эмгекти     │КӨЗӨМӨЛДҮКТҮ ЖҮРГҮЗҮҮ БОЮНЧА      │

│коргоо талаптарынын сакталышын    │ЫЙГАРЫМ УКУКТУУ МАМЛЕКЕТТИК       │

│мамлекеттик көзөмөлдөө жана       │ОРГАНГА АЛ ӨЗҮНҮН ЫЙГАРЫМ         │

│контролдоо органдарына, алардын өз│УКУКТАРЫН АТКАРЫШЫ ҮЧҮН ЗАРЫЛ     │

│ыйгарым укуктарын ишке ашыруу үчүн│МААЛЫМАТТАРДЫ ЖАНА ДОКУМЕНТТЕРДИ  │

│зарыл маалыматтар менен           │БЕРҮҮ;                            │

│документтерди берүүгө;]           │- кырсыктуу жагдайларды болтурбоо,│

│- кырсыктуу жагдайларды болтурбоо,│мындай жагдайлар болгон учурларда │

│мындай жагдайлар болгон учурларда │кызматкерлердин өмүрүн жана ден   │

│кызматкерлердин өмүрүн жана ден   │соолугун сактоо, анын ичинде жапа │

│соолугун сактоо, анын ичинде жапа │чеккендерге биринчи жардам        │

│чеккендерге биринчи жардам        │көрсөтүү чараларын көрүүгө;       │

│көрсөтүү чараларын көрүүгө;       │- Кыргыз Республикасынын          │

│- Кыргыз Республикасынын          │мыйзамдары менен белгилеген       │

│мыйзамдары менен белгилеген       │тартипте өндүрүштөгү кырсыктарды  │

│тартипте өндүрүштөгү кырсыктарды  │жана кесиптик ооруларды           │

│жана кесиптик ооруларды           │териштирүүгө;                     │

│териштирүүгө;                     │- эмгекти коргоо талаптарына      │

│- эмгекти коргоо талаптарына      │ылайык кызматкерлерди             │

│ылайык кызматкерлерди             │санитардык-тиричилик жана         │

│санитардык-тиричилик жана         │дарылоо-профилактикалык жагынан   │

│дарылоо-профилактикалык жагынан   │тейлөөгө;                         │

│тейлөөгө;                         │- КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН          │

│[- Кыргыз Республикасынын         │МЫЙЗАМДАРЫНА ЫЛАЙЫК ЭМГЕКТИ КОРГОО│

│мыйзамдарына ылайык эмгекти коргоо│ТАРМАГЫНДА КӨЗӨМӨЛДҮКТҮ ЖҮРГҮЗҮҮ  │

│талаптарынын сакталышын көзөмөлдөө│БОЮНЧА ЫЙГАРЫМ УКУКТУУ МАМЛЕКЕТТИК│

│жана контролдоо боюнча ыйгарым    │ОРГАНДЫН КЫЗМАТ АДАМДАРЫН, ОШОНДОЙ│

│укуктуу мамлекеттик органдардын   │ЭЛЕ КООМДУК КӨЗӨМӨЛДӨӨ            │

│кызмат адамдарын, ошондой эле     │ОРГАНДАРЫНЫН ӨКҮЛДӨРҮН УЮМГА ЭМГЕК│

│коомдук контроль органдарынын     │ШАРТТАРЫН ЖАНА КОРГОЛУШУН         │

│өкүлдөрүн уюмдагы эмгектин        │ТЕКШЕРҮҮНҮ ЖАНА ӨНДҮРҮШТӨ БОЛГОН  │

│шарттарын жана аны коргоону       │КЫРСЫКТАРДЫ ЖАНА КЕСИПТИК         │

│текшерүү жана өндүрүштөгү         │ООРУЛАРДЫ ТЕРИШТИРҮҮНҮ ӨТКӨРҮҮ    │

│кырсыктар менен кесиптик ооруларды│ҮЧҮН ТОСКООЛДУКСУЗ КИРГИЗҮҮ;      │

│териштирүү үчүн тоскоолдуксуз     │- ЭМГЕКТИ КОРГОО ТАРМАГЫНДА       │

│киргизүүгө;]                      │КӨЗӨМӨЛДҮКТҮ ЖҮРГҮЗҮҮ БОЮНЧА      │

│[- эмгекти коргоо талаптарынын    │ЫЙГАРЫМ УКУКТУУ МАМЛЕКЕТТИК       │

│сакталышына мамлекеттик көзөмөлдөө│ОРГАНДЫН КЫЗМАТ АДАМДАРЫНЫН       │

│жана контролдоо органдарынын      │КӨРСӨТМӨЛӨРҮН АТКАРУУ ЖАНА КООМДУК│

│кызмат адамдарынын жолдомокат     │КӨЗӨМӨЛДӨӨ ОРГАНДАРЫНЫН СУНУШТАРЫН│

│аткарууга жана коомдук контролдоо │МЫЙЗАМДАРДА АНЫКТАЛГАН ТАРТИПТЕ   │

│органдарынын сунуштамаларын Кыргыз│КАРОО;                            │

│Республикасынын мыйзамдарында     │- кызматкерлерди өндүрүштөгү      │

│белгиленген мөөнөттөрдө кароого;] │кырсыктардан жана кесиптик        │

│- кызматкерлерди өндүрүштөгү      │оорулардан милдеттүү социалдык    │

│кырсыктардан жана кесиптик        │камсыздандырууга;                 │

│оорулардан милдеттүү социалдык    │- кызматкерлерди эмгекти коргоо   │

│камсыздандырууга;                 │талаптары менен тааныштырууга;    │

│- кызматкерлерди эмгекти коргоо   │- мамлекеттик статистика          │

│талаптары менен тааныштырууга;    │органдарына шарттардын абалы,     │

│- мамлекеттик статистика          │эмгекти коргоо жана өндүрүштүк    │

│органдарына шарттардын абалы,     │жаракаттар жөнүндө бекитилген     │

│эмгекти коргоо жана өндүрүштүк    │мамлекеттик статистикалык отчет   │

│жаракаттар жөнүндө бекитилген     │берүүгө.                          │

│мамлекеттик статистикалык отчет   │                                  │

│берүүгө.                          │                                  │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│12-статья. Кызматкердин эмгекти   │12-статья. Кызматкердин эмгекти   │

│           коргоо жаатындагы      │           коргоо жаатындагы      │

│           милдеттери             │           милдеттери             │

│                                  │                                  │

│Кызматкер төмөнкүлөргө милдеттүү: │Кызматкер төмөнкүлөргө милдеттүү: │

│[- эмгекти коргоо жана өндүрүштүк │- ЭМГЕК КОРГОО МАСЕЛЕЛЕРИН ЖӨНГӨ  │

│санитария талаптарын сактоого;]   │САЛГАН ЧЕНЕМДИК УКУКТУК АКТЫЛАРДЫН│

│- иш берүүчү тарабынан белгиленген│ТАЛАПТАРЫН САКТОО;                │

│Эмгектик ички тартип эрежелерин   │- иш берүүчү тарабынан белгиленген│

│сактоого;                         │Эмгектик ички тартип эрежелерин   │

│- жекече жана жамааттык коргонуу  │сактоого;                         │

│каражаттарын туура колдонууга;    │- жекече жана жамааттык коргонуу  │

│- иштерди аткаруунун коопсуз      │каражаттарын туура колдонууга;    │

│усулдары менен ыктарын            │- иштерди аткаруунун коопсуз      │

│окуп-үйрөнүүгө, эмгекти коргоо    │усулдары менен ыктарын            │

│боюнча нускоодон, жумуш орунунда  │окуп-үйрөнүүгө, эмгекти коргоо    │

│стажировкадан жана эмгекти коргоо │боюнча нускоодон, жумуш орунунда  │

│эрежелери жана ченемдери боюнча   │стажировкадан жана эмгекти коргоо │

│билимин текшерүүдөн өтүүгө;       │эрежелери жана ченемдери боюнча   │

│- адамдардын өмүрүнө жана ден     │билимин текшерүүдөн өтүүгө;       │

│соолугуна коркунуч туудурган      │- адамдардын өмүрүнө жана ден     │

│кандай гана кырдаал болбосун,     │соолугуна коркунуч туудурган      │

│өндүрүштө болуп өткөн ар бир      │кандай гана кырдаал болбосун,     │

│кырсык жөнүндө, же өзүнүн ден     │өндүрүштө болуп өткөн ар бир      │

│соолугунун начарлашы тууралу, анын│кырсык жөнүндө, же өзүнүн ден     │

│ичинде кесиптик оорунун курч      │соолугунун начарлашы тууралу, анын│

│мүнөздөгү белгилеринин пайда      │ичинде кесиптик оорунун курч      │

│болушу жөнүндө түздөн-түз өзүнүн  │мүнөздөгү белгилеринин пайда      │

│же жогоруда турган жетекчисине    │болушу жөнүндө түздөн-түз өзүнүн  │

│ошол замат билдирүүгө;            │же жогоруда турган жетекчисине    │

│- алдын-ала (ишке кирерде) же     │ошол замат билдирүүгө;            │

│мезгилдүү (иштин жүрүшүндө)       │- алдын-ала (ишке кирерде) же     │

│медициналык кароолордон           │мезгилдүү (иштин жүрүшүндө)       │

│(текшерүүлөрдөн) милдеттүү түрдө  │медициналык кароолордон           │

│өтүүгө.                           │(текшерүүлөрдөн) милдеттүү түрдө  │

│                                  │өтүүгө.                           │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│13-статья. [Өндүрүштүк            │13-статья. ӨНДҮРҮШТҮК ОБЪЕКТТЕРДИН│

│           объекттердин жана      │           ЖАНА ПРОДУКЦИЯНЫН      │

│           продукциянын эмгекти   │           ТЕХНИКАЛЫК ЖӨНГӨ САЛУУ │

│           коргоо талаптарына     │           ТАРМАГЫНДАГЫ ЧЕНЕМДИК  │

│           ылайык келиши          │           УКУКТУК АКТЫЛАРДЫН     │

│                                  │           ТАЛАПТАРЫНА ЫЛАЙЫК     │

│Өндүрүштүк объекттердин, ошондой  │           КЕЛИШИ                 │

│эле машиналардын, механизмдердин  │                                  │

│жана башка өндүрүштүк             │ӨНДҮРҮШТҮК ОБЪЕКТТЕРДИН, ОШОНДОЙ  │

│жабдуулардын, технологиялык       │ЭЛЕ МАШИНАЛАРДЫН, МЕХАНИЗМДЕРДИН  │

│процесстердин курулуш жана        │ЖАНА ӨНДҮРҮШТҮК БАШКА             │

│реконструкциялоо долбоорлору      │ЖАБДУУЛАРДЫН, ТЕХНОЛОГИЯЛЫК       │

│эмгекти коргоо жана өндүрүштүк    │ПРОЦЕССТЕРДИН КУРУЛУШ ЖАНА        │

│санитария талаптарына ылайык      │РЕКОНСТРУКЦИЯЛОО ДОЛБООРЛОРУ      │

│келүүгө тийиш.                    │ЭМГЕКТИ КОРГОО МАСЕЛЕЛЕРИН ЖӨНГӨ  │

│Ушул статьянын биринчи бөлүгүндө  │САЛГАН ЧЕНЕМДИК УКУКТУК АКТЫЛАРГА │

│көрсөтүлгөн долбоорлордун эмгекти │ЫЛАЙЫК КЕЛҮҮГӨ ТИЙИШ.             │

│коргоо талаптарына ылайык келиши  │УШУЛ БЕРЕНЕНИН БИРИНЧИ БӨЛҮГҮНДӨ  │

│жөнүндө эмгек шарттарын           │КӨРСӨТҮЛГӨН ДОЛБООРЛОРДУН ЭМГЕКТИ │

│Мамлекеттик экспертиза            │КОРГОО ТАЛАПТАРЫНА ТӨП КЕЛИШИ     │

│органдарынын корутундусуз, ошондой│ЖӨНҮНДӨ ЭМГЕКТИ КОРГОО ТАРМАГЫНДА │

│эле эмгекти коргоо талаптарынын   │КӨЗӨМӨЛДҮКТҮ ЖҮРГҮЗҮҮ БОЮНЧА      │

│сакталышын мамлекеттик көзөмөлдөө │ЫЙГАРЫМ УКУКТУУ МАМЛЕКЕТТИК       │

│жана контролдоо боюнча тиешелүү   │ОРГАНДЫН КОРУТУНДУСУЗ ӨНДҮРҮШТҮК  │

│органдардын уруксатысыз өндүрүштүк│ОБЪЕКТТЕРДИ КУРУУГА,              │

│объекттерди куруу,                │РЕКОНСТРУКЦИЯЛООГО, ТЕХНИКАЛЫК    │

│реконструкциялоо, техникалык      │ЖАКТАН КАЙРА ЖАБДУУГА, ЖАҢЫ       │

│жактан кайрадан жабдуу, өндүрүү   │ТЕХНИКАНЫ ӨНДҮРҮҮГӨ ЖАНА ӨНДҮРҮШКӨ│

│жака жаңы техника менен           │КИРГИЗҮҮГӨ, ЖАҢЫ ТЕХНОЛОГИЯЛАРДЫ  │

│технологияларды киргизүүгө тыюу   │ӨНДҮРҮШКӨ КИРГИЗҮҮГӨ ТЫЮУ САЛЫНАТ.│

│салынат.                          │ЖАҢЫ ЖЕ РЕКОНСТРУКЦИЯЛАНГАН       │

│Жаңы же реконструкциялануучу      │ӨНДҮРҮШТҮК ОБЪЕКТТЕР ЭМГЕКТИ      │

│өндүрүштүк объекттер, тиешелүү    │КОРГОО ТАРМАГЫНДА КӨЗӨМӨЛДҮКТҮ    │

│эмгекти коргоо талаптарынын       │ЖҮРГҮЗҮҮ БОЮНЧА ЫЙГАРЫМ УКУКТУУ   │

│сакталышын мамлекеттик көзөмөлдөө │МАМЛЕКЕТТИК ОРГАНДЫН              │

│жана контролдоо органдарынын      │КОРУТУНДУЛАРЫСЫЗ ПАЙДАЛАНУУГА     │

│корутундусуз пайдаланууга         │КАБЫЛ АЛЫНБАЙТ.                   │

│берилбөөгө тийиш.                 │ӨНДҮРҮШТӨ ЗЫЯНДУУ ЖЕ КОРКУНУЧТУУ  │

│Өндүрүштө усулдугу жана           │ЗАТТАРДЫ, МАТЕРИАЛДАРДЫ,          │

│метрологиялык контролдоо каражаты │ПРОДУКЦИЯНЫ, ТОВАРЛАРДЫ КОЛДОНУУГА│

│иштелип чыкпаган жана уулануу     │ЖАНА ТИЕШЕЛҮҮ ТЕХНИКАЛЫК          │

│(санитардык-гигиеналык,           │РЕГЛАМЕНТТЕРДЕ КӨРСӨТҮЛГӨН        │

│медико-биологиялык) даражасы      │ТИЕШЕЛҮҮ ТАЛАПТАРГА ЫЛАЙЫК        │

│аныкталбаган зыяндуу жана         │КЕЛБЕГЕН КЫЗМАТ КӨРСӨТҮҮЛӨРГӨ ТЫЮУ│

│коркунучтуу заттарды,             │САЛЫНАТ.                          │

│материалдарды, товарларды жана    │ИШ БЕРҮҮЧҮ ӨЗ УЮМУНДА МУРДА       │

│кызмат көрсөтүүлөрдө колдонууга   │ПАЙДАЛАНЫЛБАГАН ЖАңЫ, ЗЫЯНДУУ ЖЕ  │

│тыюу салынат.                     │КОРКУНУЧТУУ ЗАТТАРДЫ ПАЙДАЛАНГАН  │

│Иш берүүчү жаңы, мурда уюмда      │УЧУРДА АТАЛГАН ЗАТТАРДЫ           │

│колдонулбаган зыяндуу жана        │ПАЙДАЛАНУУДАН МУРДА               │

│коркунучтуу заттарды пайдаланган  │КЫЗМАТКЕРЛЕРДИН ӨМҮРҮН ЖАНА ДЕН   │

│учурда, аталган заттарды          │СООЛУГУН САКТОО БОЮНЧА ЧАРАЛАРДЫ  │

│пайдаланганга чейин               │ИШТЕП ЧЫГУУГА ЖАНА АЛАРДЫ ЭМГЕКТИ │

│кызматкерлердин өмүрүн жана ден   │КОРГОО ТАРМАГЫНДА КӨЗӨМӨЛДҮКТҮ    │

│соолугун сактоо боюнча чараларды  │ЖҮРГҮЗҮҮ БОЮНЧА ЫЙГАРЫМ УКУКТУУ   │

│иштеп чыгууга жана эмгекти коргоо │МАМЛЕКЕТТИК ОРГАН МЕНЕН           │

│талаптарынын сакталышына          │МАКУЛДАШУУГА МИЛДЕТТҮҮ.           │

│мамлекеттик көзөмөлдөө жана       │МАШИНАЛАР, МЕХАНИЗМДЕР ЖАНА       │

│контролдоо органдары менен        │ӨНДҮРҮШТҮК БАШКА ЖАБДУУЛАР,       │

│макулдашууга милдеттүү.           │ТРАНСПОРТТУК КАРАЖАТТАР,          │

│Машиналар, механизмдер жана башка │ТЕХНОЛОГИЯЛЫК ПРОЦЕССТЕР,         │

│өндүрүштүк жабдуулар, транспорттук│МАТЕРИАЛДАР ЖАНА ХИМИЯЛЫК ЗАТТАР, │

│каражаттар, технологиялык         │КЫЗМАТКЕРЛЕРДИН ЖЕКЕЛИК ЖАНА      │

│процесстер, материалдар жана      │ЖАМААТТЫК КОРГОНУУ КАРАЖАТТАРЫ,   │

│химиялык заттар, кызматкерлердин  │АКЫН ИЧИНДЕ ЧЕТ ӨЛКӨДӨ            │

│жекече жана жамааттык коргонуу    │ЧЫГАРЫЛГАНДАРЫ ТИЕШЕЛҮҮ ТЕХНИКАЛЫК│

│каражаттары, анын ичинде чет      │РЕГЛАМЕНТТЕРДЕ КӨРСӨТҮЛГӨН        │

│өлкөдөн чыгарылгандары, Кыргыз    │ТАЛАПТАРГА ЫЛАЙЫК КЕЛҮҮГӨ ТИЙИШ.  │

│Республикасында белгиленген       │                                  │

│эмгекти коргоо талаптарына ылайык │                                  │

│келүүгө жана ылайыктуулук         │                                  │

│сертификаты болууга тийиш.]       │                                  │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│17-статья. Мамлекеттик көзөмөл    │17-статья. Мамлекеттик көзөмөл    │

│           жана контроль          │           жана контроль          │

│                                  │                                  │

│[Эмгекти коргоо талаптарынын      │ЭМГЕКТИ КОРГООНУН ТАЛАПТАРЫНЫН    │

│сакталышын мамлекеттик көзөмөлдөө │АТКАРЫЛЫШЫНА МАМЛЕКЕТТИК          │

│жана контролдоо Кыргыз            │КӨЗӨМӨЛДҮК ЭМГЕКТИ КОРГОО         │

│Республикасынын Мамлекеттик эмгек │ТАРМАГЫНДА КӨЗӨМӨЛДҮКТҮ ЖҮРГҮЗҮҮ  │

│инспекциясынын органдары тарабынан│БОЮНЧА ЫЙГАРЫМ УКУКТУУ МАМЛЕКЕТТИК│

│жүзөгө ашырылат.]                 │ОРГАН ТАРАБЫНАН ЖҮРГҮЗҮЛӨТ.       │

│[Мамлекеттик эмгек инспекторлору  │ЭМГЕКТИ КОРГОО ТАРМАГЫНДА         │

│өз милдеттерин аткарууда төмөнкү  │КӨЗӨМӨЛДҮКТҮ ЖҮРГҮЗҮҮ БОЮНЧА      │

│укуктарга ээ:]                    │ЫЙГАРЫМ УКУКТУУ МАМЛЕКЕТТИК       │

│- белгиленген үлгүдөгү            │ОРГАНДЫН КЫЗМАТ АДАМДАРЫ ӨЗ       │

│күбөлүктөрүн жана белгиленген     │МИЛДЕТТЕРИН АТКАРУУДА ТӨМӨНКҮДӨЙ  │

│үлгүдөгү текшерүү жүргүзүүгө      │УКУКТАРГА ЭЭ:                     │

│жолдомосу менен бардык            │- белгиленген үлгүдөгү            │

│укуктук-уюштуруу формаларындагы,  │күбөлүктөрүн жана белгиленген     │

│анын ичинде чет өлкөлүк уюмдарды  │үлгүдөгү текшерүү жүргүзүүгө      │

│инспекция жүргүзүү максатында     │жолдомосу менен бардык            │

│тоскоолдуксуз кирүүгө;            │укуктук-уюштуруу формаларындагы,  │

│- уюмдардын жетекчилеринен жана   │анын ичинде чет өлкөлүк уюмдарды  │

│башка кызмат адамдарынан, аткаруу │инспекция жүргүзүү максатында     │

│бийлик органдарынан, жергиликтүү  │тоскоолдуксуз кирүүгө;            │

│өз алдынча башкаруу органдарынан, │- уюмдардын жетекчилеринен жана   │

│иш берүүчүлөрдүн көзөмөлдөө жана  │башка кызмат адамдарынан, аткаруу │

│контролдоо иштерин аткарууга зарыл│бийлик органдарынан, жергиликтүү  │

│болгон документтерди,             │өз алдынча башкаруу органдарынан, │

│түшүндүрмөлөрдү, маалыматтарды    │иш берүүчүлөрдүн көзөмөлдөө жана  │

│суратууга жана кайтарымсыз алууга;│контролдоо иштерин аткарууга зарыл│

│- пайдаланылуучу жана иштетилүүчү │болгон документтерди,             │

│материалдар менен заттардын       │түшүндүрмөлөрдү, маалыматтарды    │

│үлгүлөрүн анализ үчүн алып коюуга;│суратууга жана кайтарымсыз алууга;│

│- белгиленген тартипте өндүрүштөгү│- пайдаланылуучу жана иштетилүүчү │

│кырсыктарды териштирүүгө;         │материалдар менен заттардын       │

│- уюмдардын жетекчилерине жана    │үлгүлөрүн анализ үчүн алып коюуга;│

│башка кызмат адамдарына эмгекти   │- белгиленген тартипте өндүрүштөгү│

│коргоо жөнүндө мыйзамдардын       │кырсыктарды териштирүүгө;         │

│бузулушун четтетүү тууралу,       │- уюмдардын жетекчилерине жана    │

│көрсөтүлгөн бузууларга күнөөлүүлөр│башка кызмат адамдарына эмгекти   │

│тартип жоопкерчилигине тартуу же  │коргоо жөнүндө мыйзамдардын       │

│аларды белгиленген тартипте       │бузулушун четтетүү тууралу,       │

│кызматтан четтетүү жөнүндө        │көрсөтүлгөн бузууларга күнөөлүүлөр│

│аткарууга милдеттүү болгон        │тартип жоопкерчилигине тартуу же  │

│көрсөтмөлөрдү берүүгө;            │аларды белгиленген тартипте       │

│- кызматкерлердин өмүрүнө жана ден│кызматтан четтетүү жөнүндө        │

│соолугуна коркунуч түзгөн эмгекти │аткарууга милдеттүү болгон        │

│коргоо талаптарынын бузулушу      │көрсөтмөлөрдү берүүгө;            │

│байкалганда, мыйзамда белгиленген │- кызматкерлердин өмүрүнө жана ден│

│тартипте көрсөтүлгөн бузуулар     │соолугуна коркунуч түзгөн эмгекти │

│четтетилгенге чейин, уюмдардын,   │коргоо талаптарынын бузулушу      │

│айрым өндүрүштүк бөлүмдөрдүн жана │байкалганда, мыйзамда белгиленген │

│жабдуулардын ишин убактылуу       │тартипте көрсөтүлгөн бузуулар     │

│токтотууга;                       │четтетилгенге чейин, уюмдардын,   │

│- белгиленген тартипте иш         │айрым өндүрүштүк бөлүмдөрдүн жана │

│аткаруунун коопсуз усулдары менен │жабдуулардын ишин убактылуу       │

│ыктары окуп-үйрөтүүдөн, эмгекти   │токтотууга;                       │

│коргоо боюнча нускоодон, жумуш    │- белгиленген тартипте иш         │

│орундарында стажировкадан өтпөгөн │аткаруунун коопсуз усулдары менен │

│адамдарды иштен четтетүүгө;       │ыктары окуп-үйрөтүүдөн, эмгекти   │

│- ылайыктуулук сертификаты        │коргоо боюнча нускоодон, жумуш    │

│болбогон же эмгекти коргоо        │орундарында стажировкадан өтпөгөн │

│талаптарына ылайык келбеген       │адамдарды иштен четтетүүгө;       │

│кызматкерлердин жекече жана       │- ылайыктуулук сертификаты        │

│жамааттык коргонуу каражаттарын   │болбогон же эмгекти коргоо        │

│өндүрүштө пайдаланууга жана       │талаптарына ылайык келбеген       │

│өндүрүүгө тыюу салууга;           │кызматкерлердин жекече жана       │

│[- эмгекти коргоо талаптарын      │жамааттык коргонуу каражаттарын   │

│бузган күнөөлүү адамдарды Кыргыз  │өндүрүштө пайдаланууга жана       │

│Республикасынын мыйзамдарында     │өндүрүүгө тыюу салууга;           │

│белгиленген тартипте              │- ЭМГЕКТИ КОРГОО ТАЛАПТАРЫНЫН     │

│администрациялык жоопкерчиликке   │БУЗУЛУШУНА КҮНӨӨЛҮҮ АДАМДАРДЫ     │

│тартууга, зарыл учурда өндүрүштөгү│КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН            │

│иштерге жана материалдарга        │МЫЙЗАМДАРЫНДА КӨРСӨТҮЛГӨН ТАРТИПТЕ│

│байланыштуу эмгек инспекциясына   │АДМИНИСТРАТИВДИК ЖООПКЕРЧИЛИККЕ   │

│чакырууга, ошондой эле аталган    │ТАРТУУ, ОШОНДОЙ ЭЛЕ АТАЛГАН       │

│адамдарды кылмыш жоопкерчилигине  │АДАМДАРДЫ КЫЛМЫШ ЖООПКЕРЧИЛИГИНЕ  │

│тартуу жөнүндө материалдарды укук │ТАРТУУ ЖӨНҮНДӨ МАТЕРИАЛДАРДЫ УКУК │

│коргоо органдарына жөнөтүүгө;]    │КОРГОО ОРГАНДАРЫНА ЖӨНӨТҮҮ;       │

│- сотто эмгекти коргоо мыйзамдарын│- сотто эмгекти коргоо мыйзамдарын│

│бузуу жана өндүрүштө кызматкердин │бузуу жана өндүрүштө кызматкердин │

│ден соолугуна келтирилген зыяндын │ден соолугуна келтирилген зыяндын │

│ордун толтуруу жөнүндөгү доо      │ордун толтуруу жөнүндөгү доо      │

│боюнча эксперт катары чыгууга.    │боюнча эксперт катары чыгууга.    │

│[Мамлекеттик эмгек инспекторлору  │ЭМГЕКТИ КОРГОО ТАРМАГЫНДА         │

│мамлекеттик кызматчы болуп        │КӨЗӨМӨЛДҮКТҮ ЖҮРГҮЗҮҮ БОЮНЧА      │

│саналышат.]                       │ЫЙГАРЫМ УКУКТУУ МАМЛЕКЕТТИК       │

│[Мамлекеттик эмгек инспекторлору] │ОРГАНДЫН КЫЗМАТ АДАМДАРЫ          │

│мыйзамга каршы аракеттери же      │МАМЛЕКЕТТИК КЫЗМАТЧЫЛАР БОЛУП     │

│аракетсиздиги үчүн Кыргыз         │ЭСЕПТЕЛИШЕТ.                      │

│Республикасынын мыйзамдарына      │ЭМГЕКТИ КОРГОО ТАРМАГЫНДА         │

│ылайык жоопкерчилик тартышат.     │КӨЗӨМӨЛДҮКТҮ ЖҮРГҮЗҮҮ БОЮНЧА      │

│                                  │ЫЙГАРЫМ УКУКТУУ МАМЛЕКЕТТИК       │

│                                  │ОРГАНДЫН КЫЗМАТ АДАМДАРЫ мыйзамга │

│                                  │каршы аракеттери же аракетсиздиги │

│                                  │үчүн Кыргыз Республикасынын       │

│                                  │мыйзамдарына ылайык жоопкерчилик  │

│                                  │тартышат.                         │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│19-статья. Эмгекти коргоого       │19-статья. Эмгекти коргоого       │

│           коомдук контроль       │           коомдук контроль       │

│                                  │                                  │

│Эмгекти коргоо жаатындагы         │Эмгекти коргоо жаатындагы         │

│кызматкерлердин укуктарын жана    │кызматкерлердин укуктарын жана    │

│мыйзамдуу кызыкчылыктарын         │мыйзамдуу кызыкчылыктарын         │

│коргоонун коомдук контролу, бул   │коргоонун коомдук контролу, бул   │

│максаттарда техникалык эмгек      │максаттарда техникалык эмгек      │

│инспекцияларын түзүүгө, ошондой   │инспекцияларын түзүүгө, ошондой   │

│эле кесиптик бирликтердин эмгекти │эле кесиптик бирликтердин эмгекти │

│коргоо боюнча ыйгарым укуктуу     │коргоо боюнча ыйгарым укуктуу     │

│(ишенимдүү) адамдарын жана        │(ишенимдүү) адамдарын жана        │

│кызматкерлердин ыйгарым укуктуу   │кызматкерлердин ыйгарым укуктуу   │

│башка өкүлчүлүктүү органдарын     │башка өкүлчүлүктүү органдарын     │

│шайлоого укуктуу кесиптик         │шайлоого укуктуу кесиптик         │

│бирликтер жана кызматкерлердин    │бирликтер жана кызматкерлердин    │

│дагы башка өкүлчүлүктүү           │дагы башка өкүлчүлүктүү           │

│органдарынын ыйгарым укуктуу      │органдарынын ыйгарым укуктуу      │

│кызматкерлери тарабынан жүзөгө    │кызматкерлери тарабынан жүзөгө    │

│ашырылат.                         │ашырылат.                         │

│Кесиптик бирликтердин аларга      │Кесиптик бирликтердин аларга      │

│караштуу тиешелүү органдары жана  │караштуу тиешелүү органдары жана  │

│кызматкерлердин дагы башка ыйгарым│кызматкерлердин дагы башка ыйгарым│

│укуктуу өкүлчүлүктүү органдары    │укуктуу өкүлчүлүктүү органдары    │

│төмөнкү укуктарга ээ:             │төмөнкү укуктарга ээ:             │

│- иш берүүчүлөр тарабынан эмгекти │- иш берүүчүлөр тарабынан эмгекти │

│коргоо мыйзамдарынын сакталышына  │коргоо мыйзамдарынын сакталышына  │

│контролдукту жүзөгө ашырууга;     │контролдукту жүзөгө ашырууга;     │

│- эмгек шарттарын көз карандысыз  │- эмгек шарттарын көз карандысыз  │

│экспертизадан өткөрүүгө жана      │экспертизадан өткөрүүгө жана      │

│уюмдун кызматкерлеринин           │уюмдун кызматкерлеринин           │

│коопсуздугун камсыз кылууга;      │коопсуздугун камсыз кылууга;      │

│- өндүрүштөгү кырсыктарды же      │- өндүрүштөгү кырсыктарды же      │

│кесиптик ооруларды териштирүүгө   │кесиптик ооруларды териштирүүгө   │

│катышууга;                        │катышууга;                        │

│- эмгекти коргоо жана анын        │- эмгекти коргоо жана анын        │

│шарттары, ошондой эле өндүрүштөгү │шарттары, ошондой эле өндүрүштөгү │

│кырсыктар менен кесиптик оорулар  │кырсыктар менен кесиптик оорулар  │

│жөнүндө уюмдун жетекчилеринен жана│жөнүндө уюмдун жетекчилеринен жана│

│башка кызмат адамдарынан маалымат │башка кызмат адамдарынан маалымат │

│алууга;                           │алууга;                           │

│[- эмгекти коргоо талаптарынын    │- КЫЗМАТКЕРЛЕРДИН ӨМҮРҮНӨ ЖАНА ДЕН│

│сакталышын көзөмөлдөөчү жана      │СООЛУГУНА КОРКУНУЧ ТҮЗҮЛГӨН       │

│контролдоочу мамлекеттик          │УЧУРЛАРДА ЭМГЕКТИ КОРГОО          │

│органдарга кызматкерлердин өмүрүнө│ТАРМАГЫНДА КӨЗӨМӨЛДҮКТҮ ЖҮРГҮЗҮҮ  │

│жана ден соолугуна коркунуч келген│БОЮНЧА ЫЙГАРЫМ УКУКТУУ МАМЛЕКЕТТИК│

│учурларда ишти токтотуп туруу     │ОРГАНГА ИШТИ ТОКТОТО ТУРУУ ЖӨНҮНДӨ│

│жөнүндө сунуш киргизүүгө;]        │СУНУШ КИРГИЗҮҮ;                   │

│- иш берүүчүлөргө эмгекти коргоо  │- иш берүүчүлөргө эмгекти коргоо  │

│талаптарынын бузулушун четтетүү   │талаптарынын бузулушун четтетүү   │

│жөнүндө кароого милдеттүү болгон  │жөнүндө кароого милдеттүү болгон  │

│сунуштамаларды берүүгө;           │сунуштамаларды берүүгө;           │

│- эмгек шарттарын жана аны        │- эмгек шарттарын жана аны        │

│коргоону, иш берүүчүлөрдүн        │коргоону, иш берүүчүлөрдүн        │

│жамааттык келишимдерде жана       │жамааттык келишимдерде жана       │

│макулдашууларда каралган          │макулдашууларда каралган          │

│милдеттеринин аткарылышын         │милдеттеринин аткарылышын         │

│текшерүүнү жүзөгө ашырууга;       │текшерүүнү жүзөгө ашырууга;       │

│- өндүрүш объектилерин жана       │- өндүрүш объектилерин жана       │

│өндүрүш каражаттарын пайдаланууга │өндүрүш каражаттарын пайдаланууга │

│берүү сыноолорунда жана кабыл алуу│берүү сыноолорунда жана кабыл алуу│

│боюнча көз карандысыз эксперт     │боюнча көз карандысыз эксперт     │

│катары комиссиянын ишине          │катары комиссиянын ишине          │

│катышууга;                        │катышууга;                        │

│- эмгекти коргоо боюнча мыйзамга  │- эмгекти коргоо боюнча мыйзамга  │

│караштуу ченемдик укуктук         │караштуу ченемдик укуктук         │

│актыларга караштуу долбоорлорду   │актыларга караштуу долбоорлорду   │

│иштеп чыгууга катышууга, ошондой  │иштеп чыгууга катышууга, ошондой  │

│эле аларды Кыргыз Республикасынын │эле аларды Кыргыз Республикасынын │

│Өкмөтү тарабынан белгиленген      │Өкмөтү тарабынан белгиленген      │

│тартипте макулдашууга;            │тартипте макулдашууга;            │

│- тиешелүү органдарга эмгекти     │- тиешелүү органдарга эмгекти     │

│коргоо талаптарын бузган,         │коргоо талаптарын бузган,         │

│өндүрүштөгү кырсыктарды           │өндүрүштөгү кырсыктарды           │

│жаап-жашырган күнөөлүү адамдарды  │жаап-жашырган күнөөлүү адамдарды  │

│жоопкерчиликке тартуу жөнүндө     │жоопкерчиликке тартуу жөнүндө     │

│талаптар менен кайрылууга;        │талаптар менен кайрылууга;        │

│- эмгекти коргоо жөнүндө          │- эмгекти коргоо жөнүндө          │

│мыйзамдарды, жамааттык            │мыйзамдарды, жамааттык            │

│келишимдерде жана макулдашууларда │келишимдерде жана макулдашууларда │

│каралган милдеттерди бузууга,     │каралган милдеттерди бузууга,     │

│ошондой эле эмгек шарттарынын     │ошондой эле эмгек шарттарынын     │

│өзгөрүшүнө байланышкан эмгек      │өзгөрүшүнө байланышкан эмгек      │

│талаш-тартыштарын кароого         │талаш-тартыштарын кароого         │

│катышууга.                        │катышууга.                        │

│Кесиптик бирликтердин эмгекти     │Кесиптик бирликтердин эмгекти     │

│коргоо боюнча ыйгарым укуктуу     │коргоо боюнча ыйгарым укуктуу     │

│(ишенимдүү) адамдары жана башка   │(ишенимдүү) адамдары жана башка   │

│ыйгарым укуктуу өкүлчүлүктүү      │ыйгарым укуктуу өкүлчүлүктүү      │

│органдарынын кызматкерлердин      │органдарынын кызматкерлердин      │

│кесиптик бирикмелерине кирген     │кесиптик бирикмелерине кирген     │

│уюмдарда эмгекти коргоо           │уюмдарда эмгекти коргоо           │

│талаптарынын сакталышын текшерүүгө│талаптарынын сакталышын текшерүүгө│

│жана эмгекти коргоо талаптарынын  │жана эмгекти коргоо талаптарынын  │

│бузулушунун четтетүү жөнүндө      │бузулушунун четтетүү жөнүндө      │

│кызмат адамдары тарабынан         │кызмат адамдары тарабынан         │

│каралууга милдеттүү болгон        │каралууга милдеттүү болгон        │

│сунуштарды киргизүүгө укуктуу.    │сунуштарды киргизүүгө укуктуу.    │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│21-статья. Эмгекти коргоо         │21-статья. Эмгекти коргоо         │

│           талаптарын бузгандык   │           талаптарын бузгандык   │

│           үчүн жоопкерчилик      │           үчүн жоопкерчилик      │

│                                  │                                  │

│Эмгекти коргоо боюнча Кыргыз      │Эмгекти коргоо боюнча Кыргыз      │

│Республикасынын ченемдик укуктук  │Республикасынын ченемдик укуктук  │

│актыларын бузган, жамааттык       │актыларын бузган, жамааттык       │

│келишимдер менен макулдашууларда, │келишимдер менен макулдашууларда, │

│эмгек келишимдеринде              │эмгек келишимдеринде              │

│(контракттарда) каралган эмгекти  │(контракттарда) каралган эмгекти  │

│коргоо боюнча милдеттерди         │коргоо боюнча милдеттерди         │

│аткарбаган же [эмгекти коргоо     │аткарбаган же ЭМГЕКТИ КОРГОО      │

│талаптарынын сакталышын           │ТАРМАГЫНДА КӨЗӨМӨЛДҮКТҮ ЖҮРГҮЗҮҮ  │

│мамлекеттик көзөмөлдөө жана       │БОЮНЧА ЫЙГАРЫМ УКУКТУУ МАМЛЕКЕТТИК│

│контролдоо органдарынын], ошондой │ОРГАНДАРЫНЫН, ошондой эле коомдук │

│эле коомдук контролдоо            │контролдоо органдарынын           │

│органдарынын өкүлдөрүнүн ишине    │өкүлдөрүнүн ишине каршылык        │

│каршылык көрсөткөн күнөөлүү       │көрсөткөн күнөөлүү адамдар, Кыргыз│

│адамдар, Кыргыз Республикасынын   │Республикасынын мыйзамдарына      │

│мыйзамдарына ылайык жоопкерчилик  │ылайык жоопкерчилик тартышат.     │

│тартышат.                         │                                  │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│22-статья. Эмгекти коргоо         │22-статья. Эмгекти коргоо         │

│           талаптарын бузгандыктын│           талаптарын бузгандыктын│

│           натыйжасында уюмдардын │           натыйжасында уюмдардын │

│           же алардын түзүмдүк    │           же алардын түзүмдүк    │

│           бөлүмдөрүнүн ишин      │           бөлүмдөрүнүн ишин      │

│           убактылуу токтотуу     │           убактылуу токтотуу     │

│                                  │                                  │

│Эгерде уюмдардын же алардын       │Эгерде уюмдардын же алардын       │

│түзүмдүк бөлүмдөрүнүн иши,        │түзүмдүк бөлүмдөрүнүн иши,        │

│жабдууларды пайдалануу, эмгекти   │жабдууларды пайдалануу, эмгекти   │

│коргоо талаптарын бузуу менен     │коргоо талаптарын бузуу менен     │

│кызматкерлердин өмүрүнө жана ден  │кызматкерлердин өмүрүнө жана ден  │

│соолугуна коркунуч келтирүү       │соолугуна коркунуч келтирүү       │

│аркылуу ишке ашырылып жаткан      │аркылуу ишке ашырылып жаткан      │

│учурларда, аталган иштер, бул     │учурларда, аталган иштер, бул     │

│бузуулар четтетилгенге чейин      │бузуулар четтетилгенге чейин      │

│[мамлекеттик эмгек                │ЭМГЕКТИ КОРГОО ТАРМАГЫНДА         │

│инспекцияларынын жетекчилеринин   │КӨЗӨМӨЛДҮК ЖҮРГҮЗҮҮ БОЮНЧА ЫЙГАРЫМ│

│жана мамлекеттик эмгек            │УКУКТУУ МАМЛЕКЕТТИК ОРГАН,        │

│инспекторлорунун,] жолдомокатынын,│жолдомокатынын, ошондой эле       │

│ошондой эле кесиптик бирлик       │кесиптик бирлик органдарынын      │

│органдарынын сунуштамасы боюнча   │сунуштамасы боюнча токтото        │

│токтото турулушу мүмкүн.          │турулушу мүмкүн.                  │

│[Мамлекеттик эмгек инспекциясынын │ЭМГЕКТИ КОРГОО ТАРМАГЫНДА         │

│жетекчилеринин жана мамлекеттик   │КӨЗӨМӨЛДҮК ЖҮРГҮЗҮҮ БОЮНЧА ЫЙГАРЫМ│

│эмгек инспекторлорунун] кабыл     │УКУКТУУ МАМЛЕКЕТТИК ОРГАН кабыл   │

│алган чечимдери администрациялык  │алган чечимдери администрациялык  │

│тартипте же сотко даттанылышы     │тартипте же сотко даттанылышы     │

│мүмкүн.                           │мүмкүн.                           │

│Администрациялык же сот тартибинде│Администрациялык же сот тартибинде│

│даттануу, чечим кабыл алынганга   │даттануу, чечим кабыл алынганга   │

│чейин берилген жолдомокатынын     │чейин берилген жолдомокатынын     │

│аткарылышын токтото албайт.       │аткарылышын токтото албайт.       │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│23-статья. [Эмгекти коргоо        │23-статья. ЭМГЕКТИ КОРГОО         │

│           талаптарынын           │           ТАЛАПТАРЫНЫН           │

│           бузулушунун            │           БУЗУЛУШУНУН            │

│           натыйжасында уюмду жоюу│           НАТЫЙЖАСЫНДА УЮМДУ ЖОЮУ│

│           же анын түзүмдүк       │           ЖЕ АНЫН ТҮЗҮМДҮК       │

│           бөлүмдөрүнүн ишин      │           БӨЛҮНҮШҮНҮН ИШИН       │

│           токтотуу               │           ТОКТОТУУ               │

│                                  │                                  │

│Уюмду жоюу же анын түзүмдүк       │"ЭМГЕК ШАРТТАРЫНЫН МАМЛЕКЕТТИК    │

│бөлүмдөрүнүн ишин токтотуу жөнүндө│ЭКСПЕРТИЗАСЫНЫН КОРУТУНДУСУ БАР   │

│чечим, эмгекти коргоо маселелерин │БОЛСО ЭМГЕКТИ КОРГОО ТАРМАГЫНДА   │

│тейлөөчү аткаруу бийлик органынын │КӨЗӨМӨЛДҮК ЖҮРГҮЗҮҮ БОЮНЧА ЫЙГАРЫМ│

│жетекчисинин же Мамлекеттик эмгек │УКУКТУУ МАМЛЕКЕТТИК ОРГАНДЫН      │

│инспекциясынын жана анын аймактык │СУНУШТАМАСЫ БОЮНЧА СОТТУН ЧЕЧИМИ  │

│органдарынын жетекчисинин талабы  │МЕНЕН УЮМ ЖОЮЛУШУ ЖЕ УЮМДУН       │

│боюнча, эмгек шарттарын           │ТҮЗҮМДҮК БӨЛҮНҮШҮНҮН ИШИ          │

│мамлекеттик экспертизалоо         │ТОКТОТУЛУШУ МҮМКҮН.               │

│корутундусу болгон кезде, сот     │                                  │

│тарабынан кабыл алынат.]          │                                  │

└──────────────────────────────────┴──────────────────────────────────┘